ภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย (ตอนสอง)

ภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย (ตอนสอง)

9 พฤศจิกายน 2562

ทีมวิชาการสมาคมพนักงานเทศบาลแห่งประเทศไทย [1]

  ภูมิปัญญาท้องถิ่นถือว่าเป็นสมบัติของท้องถิ่นมาช้านาน แต่หน่วยงานที่สนใจดูแลเพียงเป็นงานอีเวนต์หนึ่งของโครงการพัฒนาต่าง ๆ ไม่ได้ส่งเสริมเศรษฐกิจรากหญ้า โดยเฉพาะอาชีพ และสร้าง “อัตลักษณ์ชุมชน” ให้แก่ท้องถิ่น เป็นประเด็นที่เกี่ยวเนื่องกับภารกิจทางด้านการศึกษาของท้องถิ่น เพราะ การศึกษาที่สองรูปแบบ คือ การศึกษาในระบบ (โรงเรียนฯ) และ การศึกษาตามอัธยาศัย ในเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นถือเป็นการศึกษาตามอัธยาศัยได้ แม้แต่โบราณจะเป็น “การศึกษาหลักในวัด” (ตามระบบการศึกษา) ที่ได้แปรเปลี่ยนรูปแบบมาเป็น “การศึกษาในระบบโรงเรียน” แต่วัดก็ยังคงทำหน้าที่สอนการศาสนาอยู่เช่นเดิม เรียก “การศึกษาปริยัติธรรม” ทำให้การศึกษาแบบภูมิปัญญาท้องถิ่นถูกทอดทิ้งไปนาน การคงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่น แม้จะยังคงมีอยู่ แต่ก็อ่อนล้าไปมากตามกระแสโลกาภิวัฒน์ และ การแสเศรษฐกิจโลกใหม่ที่มีทุนนิยมเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในหลาย ๆ อย่างแทบจะสูญหายไปเลย

ลักษณะของภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย

ดังนี้ (1) ภูมิปัญญาไทยมีลักษณะเป็นทั้งความรู้ ทักษะ ความเชื่อ และพฤติกรรม (2) ภูมิปัญญาไทยแสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคน คนกับธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และคนกับสิ่งเหนือธรรมชาติ (3) ภูมิปัญญาไทยเป็นองค์รวมหรือกิจกรรมทุกอย่างในวิถีชีวิตของคน (4) ภูมิปัญญาไทยเป็นเรื่องของการแก้ปัญหา การจัดการ การปรับตัว และการเรียนรู้ เพื่อความอยู่รอดของบุคคล ชุมชน และสังคม (5) ภูมิปัญญาไทยเป็นพื้นฐานสำคัญในการมองชีวิต เป็นพื้นฐานความรู้ในเรื่องต่างๆ (6) ภูมิปัญญาไทยมีลักษณะเฉพาะ หรือมีเอกลักษณ์ในตัวเอง (7) ภูมิปัญญาไทยมีการเปลี่ยนแปลงเพื่อการปรับสมดุลในพัฒนาการทางสังคม [2]

ในภารกิจของ อปท. นั้น มีบัญญัติไว้ชัดเจนในกฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นว่า อปท. มีอำนาจหน้าที่ "การบำรุงรักษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น" [3]โดยรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ได้บัญญัติรับรองไว้ว่า [4] “บุคคลและชุมชนย่อมมีสิทธิอนุรักษ์ ฟื้นฟู หรือส่งเสริมภูมิปัญญา ศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม และจารีตประเพณีอันดีงามทั้งของท้องถิ่นและของชาติ” อันเป็นหน้าที่ในการพัฒนาท้องถิ่นของ อปท. นั่นเอง

สาขาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านวัฒนธรรม

ในการคัดเลือกและเชิดชูเกียรติผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม 5 สาขา [5] ดังนี้ (1) ภูมิปัญญาชาวบ้านด้านการเกษตร เช่น การทำการเกษตรแบบผสมผสาน การแก้ปัญหาการเกษตรด้านการตลาด การแก้ปัญหาด้านการผลิต (เช่น การแก้ไขโรคและแมลง) และรู้จักปรับใช้เทคโนโลยี ฯลฯ (2) ภูมิปัญญาชาวบ้านด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การอนุรักษ์ป่าไม้ ต้นน้ำลำธาร การรักษาการถ่ายทอดความรู้ดั้งเดิมเพื่อการอนุรักษ์เช่น การเคารพแม่น้ำ แผ่นดิน พืชพันธุ์ธัญญาหาร และโบราณสถานโบราณวัตถุ ฯลฯ (3) ภูมิปัญญาชาวบ้านด้านการจัดการ สวัสดิการและธุรกิจชุมชน ได้แก่ (3.1) กองทุนต่าง ๆ ในชุมชน เช่น สหบาลข้าว (ธนาคารข้าว) สหกรณ์ ร้านค้า กลุ่มสัจจะออมทรัพย์ ฯลฯ (3.2) กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มเยาวชน ฯลฯ (4) ภูมิปัญญาชาวบ้านด้านการรักษาโรค และการป้องกัน เช่น หมอพื้นบ้าน หมอธรรม และผู้รอบรู้เรื่องสมุนไพร (5) ภูมิปัญญาชาวบ้านด้านการผลิตและการบริโภค เช่น การแปรรูปผลิตผลทางการเกษตรให้สามารถบริโภคได้โดยตรง ได้แก่การใช้เครื่องสีมือ และครกตำข้าว การรู้จักประยุกต์เทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้แปรรูปผลผลิตเพื่อชะลอการนำเข้าตลาด

จิตอาสาเสียสละสำนึกรักบ้านเกิด

ภารกิจการกู้พลังภูมิปัญญาท้องถิ่นให้กลับคืนถือเป็นภารกิจสำคัญในอำนาจหน้าที่ของท้องถิ่น ข้อเสนอให้นำ (1) “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” (Wisdom)  (2) “แนวทางพอเพียงตามศาสตร์พระราชา” (Sufficiency Philosophy) และผนวก (3) “จิตอาสา” (Volunteer Mind) ที่เน้นความอุทิศร่วมมือเสียสละ สำนึกรักในชุมชนบ้านเกิด ผสมผสานกันทั้งสามแนวทางเพื่อกอบกู้วิกฤตของคนท้องถิ่นที่ไม่ยาก เพราะเป็นเรื่องปากเรื่องท้องของชาวบ้าน ที่สะท้อนแสดงถึง “ความเป็นท้องถิ่นนิยม” [6] (Localism) เป็นเอกลักษณ์หรือ อัตลักษณ์ชุมชน หรือ สัญลักษณ์ของท้องถิ่นที่มีบริบทแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ประกอบกับโลกปัจจุบันที่ไร้พรมแดนด้วย “ระบบเศรษฐกิจแบบเสรี” ต้องมีการใช้มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วย เช่น เรื่องลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้าเพื่อให้การคงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่นพัฒนาและยั่งยืน เพราะ ภูมิปัญญาท้องถิ่นไม่ควรถูกปิดกั้นด้วยลิขสิทธิ์ เช่น เพลงลูกทุ่ง หรือ ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พันธุ์พืชเฉพาะ (ข้าวหอมมะลิ) ฯลฯ เป็นต้น ควรมีการพัฒนปรับปรุง ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่ให้เหมาะสมเข้ากับยุคสมัยใหม่ด้วย และสามารถนำไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน หรือ ในทางธุรกิจการค้า อาทิ การผลิตของใช้แบบญี่ปุ่น การเลี้ยงหอยมุก การผลิตตลับลูกปืนใช้กับเครื่องจักรกล การทำเครื่องประดับ เครื่องเงิน เครื่องเขิน งานปั้น งานเซรามิกส์ ผลิตภัณฑ์จากไม้ (การแกะสลัก) ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ พืชผักอาหารสมุนไพร (การผลิตอาหารแห้งอาหารสำเร็จรูปพื้นถิ่น) เสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย ไม่ใช่แค่สีสัน ลวดลาย แต่มีการพัฒนากระบวนการผลิตด้วย ฯลฯ เป็นต้น ซึ่งผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เน้นที่ผลผลิตหรือตัวผลิตภัณฑ์ ไม่ได้เน้นว่าใครมีอำนาจเข้ามาบริหารจัดการควบคุม

ข้อจำกัดในกระบวนการ “จิตอาสา” ที่ภาคราชการนำมาใช้ ณ เวลานี้ ไม่อยากให้เป็นเพียงการสร้างภาพที่มีการใช้งบประมาณจำนวนมากจากราชการ  รวมทั้งงบประมาณจาก อปท.และชาวบ้าน คืออยากให้มีความคุ้มค่า เชิงประสิทธิภาพ และความยั่งยืน เพราะ จิตอาสา คือตัวเชื่อม และชี้วัดว่า คนชาวบ้าน “รักชาติจริง ๆ “ หรือไม่ มีการดำเนินกิจกรรมจริง ๆ หรือไม่  ที่สามารถวัดประเมินค่าและผลงานได้อย่างเป็นรูปธรรม มิใช่เลื่อนลอย วัดไม่ได้ หรือเพียงผ่านไปชั่วครั้งชั่วคราววูบวาบ เหมือนไฟไหม้ฟาง ที่ขาดความต่อเนื่องยั่งยืน

ลิขสิทธิ์ปิดกั้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นไทยหรือไม่

"ผลิตภัณฑ์ชุมชนท้องถิ่น” ถือเป็น “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” ที่เป็น “ทรัพย์สินทางปัญญา” [7] (Intellectual Property) ที่ได้รับความคุ้มครองภายใต้ระบบกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา เนื่องจากภูมิปัญญาท้องถิ่นเกิดจากองค์ความรู้ที่นำมาปฏิบัติจนกลายเป็นรูปธรรมที่จับต้องได้หรืออาจกล่าวได้ว่าเป็นการสร้างสรรค์งานใหม่ ๆ ขึ้น ผลิตภัณฑ์ชุมชนท้องถิ่นแยกเป็น 2 ส่วน [8] คือ (1) ผลิตโดยชุมชน (2) ผลิตจากผู้ประกอบรายเดียว แต่มีเป้าหมายเดียวกันคือ การสร้างรายได้และกำไรแก่ชุมชน ซึ่งต้องนำศักยภาพทาง “การตลาด” มาเป็นตัวนำด้วย

ยกตัวอย่างสินค้าจีนเสรีจนสินค้าล้นตลาดไทยทั้งของเลียนแบบ ของแท้มากมาย จึงตีตลาดไปทั่วภูมิภาคอาเซียน แต่การเอาผลงานสร้างสรรค์ของคนอื่นมาหาประโยชน์ โดยคนอื่นไม่ยินยอมย่อมกระทบไม่เป็นธรรมกับเจ้าของผลงานได้ แม้บางกรณีมันดูเหมือนเรื่องเล็กน้อย.ความเสียหายไม่มากก็ตาม ในโลกสมัยใหม่ จึงมีการคุ้มครองในเรื่องนี้  3 อย่าง [9] คือตาม (1) พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 (2) พระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 (3) พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534

ตามข่าวที่มีการล่อซื้อจับเด็กสาววัยรุ่น [10]ที่ถูกกล่าวหาว่าละเมิดลิขสิทธิ์นำตัวการ์ตูนของต่างประเทศไปประดับกระทง (ในเทศกาลลอยกระทงที่กำลังจะถึงเร็วๆนี้) ทำให้ได้ฉุกคิดและได้หันมาทบทวนว่ากฎหมาย “ลิขสิทธิ์” มีความสำคัญ หรือจำเป็นเพียงใดในสภาพเศรษฐกิจสังคมไทยแบบทุนนิยมตลาดเสรี โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนในชุมชนท้องถิ่น อันเป็นความหมายของ “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” ที่กำลังกล่าวถึงอยู่นี้

ในเรื่องการบริหารจัดการภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับ “อำนาจ” เช่นกันเหมือนอำนาจการบริหารบ้านเมืองทั่วไปที่มีเส้นสายสืบทอดอำนาจกันมาช้านาน จึงเกิดการผูกขาด รวบอำนาจ โดยเฉพาะการผูกขาดตัดตอนครอบงำจากยักษ์ใหญ่ธุรกิจ หรือ “ทุนข้ามชาติ” [11]จากต่างชาติ (Foreign Investment) เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เกิดโครงสร้างความเหลื่อมล้ำอย่างมากในระบบทุนนิยมโลก โดยเฉพาะ “ระบบตลาดทุนนิยม” [12] ของประเทศไทย ทำลายธุรกิจค้าปลีก การค้ารายย่อย การค้าชุมชนพื้นถิ่น ทำให้สูญเสียอัตลักษณ์ของท้องถิ่นไป

อย่างไรก็ตาม หากย้อนไปดูอดีต เมื่อก่อนเด็กวัดบ้านนอกจะได้ทุนหลวงได้มีโอกาสจากการมีการศึกษา เพราะได้อาศัยอยู่วัด เป็นที่พำนักเล่าเรียน และส่งเสริมการศึกษาคนบ้านนอก แม้ช่วงหลังจะเปลี่ยนการศึกษาเป็นระบบโรงเรียนแล้วก็ตาม เด็กบ้านนอกเข้าเมืองมาศึกษาก็ต้องอาศัยวัดคนเก่งเติบโตเป็นถึงตุลาการ ข้าราชการระดับสูง การยอมรับภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้รับการพัฒนาให้เป็น “วิสาหกิจชุมชน ศิลปิน ปราชญ์ชาวบ้านฯ” ก็เหมือนยอมรับในระบบเจ้าของธุรกิจประจำถิ่นให้เติบใหญ่ได้ เติบใหญ่จนสามารถคานอำนาจกับทุนข้ามชาติได้ เป็นเป้าหมาย “ไทยมั่นคง”  ไม่ถูกครอบงำ หรือถูกขายกิจการให้ต่างชาติ ดังเช่น คนญี่ปุ่นที่ไม่กลัวทุนข้ามชาติ เพราะญี่ปุ่นเขามีดี

มีข้อสังเกตว่าระบบการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาปัจจุบันรับรองและคุ้มครองภูมิปัญญาท้องถิ่นรวมศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านไทยได้อย่างเหมาะสมและเป็นธรรมแล้วหรือยัง เพราะ “องค์ความรู้พื้นบ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่น และทรัพยากรพันธุกรรม” ประจำถิ่นนั้นย่อมได้รับการคุ้มครอง “เป็นการเฉพาะเพื่อให้บุคคลมีสิทธิเหนือทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่น” ที่ไม่เกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญาที่เป็นเทคโนโลยีใหม่ [13]ฉะนั้น ถึงเวลาแล้วหรือยัง ที่ท้องถิ่น และรัฐบาลต้องหันมาใส่ใจใน “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” กันให้มาก

[1] Phachern Thammasarangkoon & Watcharin Unarine, Municipality Officer ทีมวิชาการสมาคมพนักงานเทศบาลแห่งประเทศไทย, หนังสือพิมพ์สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ ปีที่ 67 ฉบับที่ 8  วันเสาร์ที่ 9 - วันศุกร์ที่ 15 พฤศจิกายน 2562, บทความพิเศษ หน้า 9, รัฐบาลต้องหันมาใส่ใจใน “ภูมิปัญญาท้องถิ่น”, สยามรัฐออนไลน์, 9 พฤศจิกายน 2562,https://siamrath.co.th/n/11389... 

[2] สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23 เรื่องที่ 1 ภูมิปัญญาไทย, ลักษณะของภูมิปัญญาไทย

[3] พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542

มาตรา 16  ให้เทศบาล เมืองพัทยา และองค์การบริหารส่วนตำบลมีอำนาจและหน้าที่ในการจัดระบบการบริการสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นของตนเองดังนี้

... (11) การบำรุงรักษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น ...

มาตรา 17  ภายใต้บังคับมาตรา 16 ให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดมีอำนาจและหน้าที่ในการจัดระบบบริการสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นของตนเอง ดังนี้

...   (18) การส่งเสริมการกีฬา จารีตประเพณี และวัฒนธรรมอันดีงามของท้องถิ่น...

[4] รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 มาตรา 57 รัฐต้อง

(1) อนุรักษ์ ฟื้นฟู และส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมและจารีตประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นและของชาติ และจัดให้มีพื้นที่สาธารณะสำหรับกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชน ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้ใช้สิทธิและมีส่วนร่วมในการดำเนินการด้วย ...

[5] สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ , 2541

ดู ภูมิปัญญาท้องถิ่น , http://biodiversity.forest.go.th/TK/index.php?option=com_zoo&view=category&Itemid=24

ภูมิปัญญาท้องถิ่น (Local Wisdom ) หรือภูมิปัญญาชาวบ้านหมายถึง ทุกสิ่งทุกอย่างที่ชาวบ้านคิดขึ้นได้เองและนำมาใช้ในการแก้ปัญหา เป็นเทคนิควิธีเป็นองค์ความรู้ของชาวบ้าน ทั้งทางกว้างและทางลึกที่ชาวบ้านคิดเอง ทำเอง โดยอาศัยศักยภาพที่มีอยู่แก้ปัญหาการด าเนินชีวิตในท้องถิ่นได้อย่างเหมาะสมกับยุคสมัยความเหมือนกันของภูมิปัญญาไทยและภูมิปัญญาท้องถิ่น คือ เป็นองค์ความรู้ และเทคนิคที่นำมาใช้ในการแก้ปัญหาและการตัดสินใจ ซึ่งได้สืบทอดและเชื่อมโยงมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

[1] สาขาคติ ความเชื่อ หลักปฏิบัติ

[2] สาขาประเพณี พิธีกรรม

[3] สาขาการดำรงชีพ และโภชนาการพื้นบ้าน

[4] สาขาการดูแลสุขภาพพื้นบ้าน

[5] สาขาเทคโนโลยีพื้นบ้าน

[6] สาขาบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ

[6] ว่าด้วยท้องถิ่นนิยม ( Localism), 25 มิถุนายน 2558,  https://www.gotoknow.org/posts/591617

[7] ทรัพย์สินทางปัญญา ( Intellectual Property Rights) หมายถึง สิทธิทางกฎหมายที่ให้เจ้าของสิทธิ หรือ "ผู้ทรงสิทธิ" มีอยู่เหนือสิ่งที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ทางปัญญาของมนุษย์ โดยอาจแบ่งทรัพย์สินทางปัญญาออกได้ 2 ประเภทหลัก คือ (1) ทรัพย์สินทางอุตสาหกรรมและ (2) ลิขสิทธิ์ สำหรับทรัพย์สินทางอุตสาหกรรมยังแบ่งออกได้อีก 8 ประเภท ได้แก่ (1) สิทธิบัตร (2) อนุสิทธิบัตร (3) เครื่องหมายการค้า (4) ความลับทางการค้า และ (5) สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (6) แบบผังภูมิของวงจรรวม (7) คุ้มครองพันธุ์พืช (8) ภูมิปัญญาท้องถิ่น : วิกิพีเดีย

[8] “ผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น” หรือ Outlet To On-Shelf Peer working โดยแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ โอทอปที่ผลิตโดยชุมชน เรียกว่า “ผลิตภัณฑ์ชุมชน” ซึ่งไม่จำเป็นว่า หนึ่งตำบลจะต้องมีหนึ่งผลิตภัณฑ์ อาจเป็นหลายชุมชนเป็นเครือข่าย และไม่จำเป็นต้องอยู่ในจังหวัดหรือภาคเดียวกันส่วนที่ 2คือผลิตภัณฑ์มาจากผู้ประกอบรายเดียว เช่น ห้างหุ้นส่วน หรือบริษัท เรียกว่า “ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น”

ดู กัลยาณี สูงสมบัติ , “ผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น (Outlet To On-Shelf Peering Working) หรือ หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์”,มหาวิทยาลัยเทคโนราชมงคลพระนคร, 2554, http://uhost.rmutp.ac.th/kanlayanee.so/L6/6-2-3.html

[9] สุนทร  ลิ้มวรรณเสถียร , มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองภูมิปัญญาท้องถิ่น, 4 สิงหาคม 2555, https://www.gotoknow.org/posts/497162  & นิลุบล ขัมภรัตน์, ปัญหากฎหมายในการคุ้มครองงานศิลปประยุกต์ (Legal problems on the protection of works of applied art), วิทยานิพนธ์ (น.ม.) ปริญญาโทนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554, , http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/25867&

[10] 'ลิขสิทธิ์โดราเอมอน' ยันเอาผิดคนละเมิดได้, 8 พฤศจิกายน 2562, https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/853750

& รอง ผบ.ตร. เผย ญี่ปุ่นดูแล้ว กระทงริลัคคุมะ ไม่ผิดลิขสิทธิ์, 8 พฤศจิกายน 2562, https://www.one31.net/news/detail/15965

& ล่าสุดเหยื่อจับลิขสิทธิ์พุ่ง 38 ราย, 7 พฤศจิกายน 2562, https://www.springnews.co.th/thailand/571427

& ‘สภาทนายความโคราช’ ระดมทนายอาสาช่วยเหยื่อถูกล่อจับลิขสิทธิ์พุ่งกว่า 20 ราย, 6 พฤศจิกายน 2562, https://www.matichon.co.th/region/news_1742913

& กระทงลิขสิทธิ์ : 5 บทเรียนน่ารู้จากกรณีกระทงลายการ์ตูน, BBC NEWS, 6 พฤศจิกายน 2562, https://www.bbc.com/thai/thailand-50298562

& สาว 15 ถูกจับกระทงการ์ตูนละเมิดลิขสิทธิ์, ช่อง One31, 4 พฤศจิกายน 2562, https://www.one31.net/news/detail/15822

& กางฎีกายืนยัน'โดเรมอน' ไม่มีลิขสิทธิ์คุ้มครองแล้ว!, 29 สิงหาคม 2562, https://www.dailynews.co.th/regional/728609

[11] การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ ( FDI : Foreign Direct Investment) เริ่มเข้ามามีบทบาทในประเทศไทยมาตั้งแต่ทศวรรษ 1960s โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงครึ่งหลังของทศวรรษ 1980s หลังจากข้อตกลง Plaza Accord (1985) บริษัทข้ามชาติ (MNEs) ส่วนใหญ่จากญี่ปุ่นมีการโยกย้ายฐานการผลิตมายังประเทศไทย ประกอบกับเป็นช่วงเวลาที่ไทยใช้นโยบายส่งเสริมการส่งออก ช่วยสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมในประเทศ ทำให้การส่งออกขยายตัวอย่างรวดเร็วและเศรษฐกิจไทยเติบโตสูงเฉลี่ยจนถึงก่อนวิกฤติการเงินในเอเชียในอัตราประมาณร้อยละ 10 ต่อปี

[12] เป็นแนวคิดของ "ทุนนิยม" ( capitalism) เป็นระบบเศรษฐกิจซึ่งเจ้าของเอกชนเป็นผู้ควบคุมการค้า อุตสาหกรรมและวิถีการผลิต โดยมีเป้าหมายเพื่อทำกำไรในเศรษฐกิจแบบตลาด คุณลักษณะสำคัญของทุนนิยม ได้แก่ การสะสมทุน ตลาดแข่งขันและค่าจ้างแรงงาน ในเศรษฐกิจแบบทุนนิยม โดยทั่วไปภาคีในปฏิสัมพันธ์กำหนดราคาที่มีการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ สินค้าและบริการ : วิกิพีเดีย

[13] สุนทร  ลิ้มวรรณเสถียร , อ้างแล้ว, 2555 & & ไกรสร ทนายความ, ลิขสิทธิ์ ศิลปประยุกต์, 19 มิถุนายน 2553, https://www.kraisornlawyer.com/15121454/ลิขสิทธิ์-ศิลปประยุกต์  & งานอันมีลิขสิทธิ์ประเภทงานศิลปประยุกต์และระยะเวลาการคุ้มครองงานศิลปประยุกต์, By TGC Thailand, https://www.tgcthailand.com/งานอันมีลิขสิทธิ์ประเภ/

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Local Administration



ความเห็น (0)