เราทำงานกับชุมชน ต้องให้ชุมชนเป็นคนตัดสิน ชุมชนเป็นหลัก เราเองนักพัฒนาต้องปรับตัวเข้ากับชาวบ้าน...งานถึงจะสำเร็จ

วันนี้เป็นวันที่เหนื่อยอีกวันหนึ่ง ทั้งกายและใจ (ทั้งๆเป็นวันสำคัญของตนเอง)

วันนี้ต้องขับรถเข้าไปในหมู่บ้านจีนยูนนาน แต่เช้าตรู่เพื่อเข้าไปเตรียมชุมชน ดูความเรียบร้อยทุกจุดก่อนรายการทีวีช่องหนึ่ง จะเข้าไปถ่ายทำรายการในหมู่บ้าน เป็นการถ่ายทำวิถีของชาวบ้านจีนยูนนาน แบบไม่ไปไกลถึงจีนแผ่นดินใหญ่ แค่มาเที่ยวเมืองไทยก็ได้เห็น...ทำนองนั้น

ผมรับเป็นผู้ประสานงานให้กับทางคณะถ่ายทำ เพราะบ้านสันติชลเป็นหมู่บ้านที่อยู่ในโครงการวิจัย และเราร่วมมือกันพัฒนาชุมชนมาโดยตลอด

ทางรายการติดต่อมาก่อนหน้าเพียง ไม่กี่วันและขอร้องให้ผมส่งไพล์ข้อมูลไปให้ทางอีเมลล์ ผมก็ทำโดยทันที ให้ผมเตรียมชุมชน หนึ่ง..สอง สาม...สี่ ผมก็เตรียมพร้อมให้ทุกจุดในเวลาจำกัด

ถึงก่อนวันที่จะมาทำรายการ ทางผู้ประสานของรายการโทรมาหาผม พูดเพียงว่า "พร้อมหรือยัง??"  ผมตอบอย่างไพเราะว่า "พร้อมทุกอย่างแล้ว ขอรับ"  และผมถามต่อไปว่า มาคุยกันก่อนมั้ยครับ เพราะทีมงานก็มาพักที่ปายอยู่แล้ว (ผมเป็นห่วงแทนทีมงานครับ) เพราะดูเขามั่นใจทางเรามากไป ทางผู้ประสานงานรายการบอกว่า "หากจะพบผม เขาจะติดต่อกลับมาเอง หากไม่ติดต่อมาก็คุยกันหน้างาน"  

แต่ไม่มีการติดต่อกลับมาเลย (มั่นใจจริงๆ) 

ทราบว่าจะติดต่อที่หน้างานเลย ผมเองรู้สึกตะหงิดๆเพราะหากผมทำอะไร คงต้องพร้อม จนมั่นใจเสียก่อน แต่ดูท่าทางผู้ประสานงานรายการนี้ มั่นใจมากในการเตรียมพร้อมของพวกเรา และชาวบ้าน

ทางรายการส่งหนังสือแจ้งมาทางอีเมลล์เรื่องจะเดินทางเข้ามาทำรายการ ก่อนหน้าเพียง ๒ วัน พร้อมแบบฝึกหัดการบ้านของผม ข้อที่ ๑ ข้อที่สอง ถึงข้อ ๑๑....

ผมทำการบ้านครบถ้วนครับ!!!

ทางรายการนัดชาวบ้านเวลา ๐๙.๐๐ น. เพื่อเตรียมพร้อมในการถ่ายทำ

เช้าวันนี้พวกเราเตรียมตัวพร้อมก่อน ๐๙.๐๐ น. ทุกจุดเรียบร้อย สวยงาม สมบูรณ์ ชาวบ้านจีนเราเคร่งครัดเรื่องเวลาและวินัยเล็กๆน้อยๆมากครับ

เชื่อมั้ยครับ....ทางทีมงานมาถึง ชุมชน เวลา ๑๐.๔๕ น.  เลยเวลานัดหมายกับชุมชน รวมเวลาเกือบสองชั่วโมง ตลอดเวลาที่เลยนัดไป ผมเป็นฝ่ายโทรถามตลอด...ว่ามาถึงไหน อย่างไร ...เพราะเกรงใจชาวบ้านหลายๆท่านที่เรานัดหมายมาในวันนี้ เพราะทุกท่านเสียสละ

มาถึงก็เตรียมๆถ่ายๆ ตามสคริปที่พวกเขามี ซึ่งพวกเราชาวบ้านวิ่งตามไปมา....เหนื่อยมาก

กระบวนการถ่ายทำก็จัดให้ชาวบ้าน ทำตามสคริปที่วางไว้...ดูขัดๆฝืนๆ ซึ่งผมก็คิดว่าก็คงต้องทำแบบนี้ (ไม่เป็นไร)

ทุกกระบวนการแล้วเสร็จในเวลาเกือบ บ่ายสามโมง

ทั้งเหนื่อยและหมดแรง...แต่ก็ทนให้รายการเขาถ่ายทำให้บรรลุวัตถุประสงค์......จนถ่ายทำเสร็จสมความตั้งใจ

เชื่อมั้ยครับ !!!! พอเสร็จพวกเขารีบสะบัดก้น ออกจากชุมชนโดยทันที

ไม่มีแม้แต่...คำ "ขอบคุณ" พวกเรา

ชาวบ้านคนหนึ่ง มากระซิบผมอย่างเกรงใจผมว่า "คราวหน้าไม่เอาแล้วนะครับ" เขาบอกว่าสงสารผมและสงสารชาวบ้าน 

ผมก็ผงกหัวแบบช้าๆ แบบเหนื่อย เพลีย และมึนงง

ผมบอกกับชาวบ้านของผมว่า

"ผมขอโทษครับ...ผมพลาดไปแล้ว.."

ประสบการณ์การทำงานกับชุมชนที่ผมสั่งสมมานาน เราทราบดีว่าคำมั่นสัญญากับชุมชน เป็นเรื่องที่เราควรใส่ใจขนาดไหน

เราทำงานกับชุมชน ต้องให้ชุมชนเป็นคนตัดสิน ชุมชนเป็นหลัก เราเองนักพัฒนาต้องปรับตัวเข้ากับชาวบ้าน...งานถึงจะสำเร็จ

ซึ่งทุกอย่างไม่ได่ง่ายเลย ไม่ได้สร้างมาเพียงแค่วันสองวัน

แต่ทุกอย่างก็เป็นบทเรียน เป็นการเรียนรู้ เพื่อไม่ให้มีการพลาดอีกในครั้งต่อไป

ช่างเถอะ...พวกเขาไม่รู้ 

บทเรียนสอนใจ.............

 "ทุกอย่างที่เกิดขึ้น สิ่งนั้นดีเสมอ"

(ปลอบตัวเองอย่างนี้ ทุกที)