พัฒนาการของปรัชญาตะวันตก (From Socrates to Sartre)

 
ปรัชญาตะวันตกยุคแรกเกิดขึ้นในสมัยกรีกโบราณโดยมีนักคิดคนสำคัญอย่าง โสเครตีส เพลโต และอริสโตเติลที่เป็นผู้จุดประกายความคิดให้กับโลกตะวันตกส่งผลให้อารยธรรมตะวันตกเจริญรุ่งเรืองจนกลายมาเป็นมหาอาณาจักรโรมัน พัฒนาการทางความคิดก็มาสะดุดเมื่อจักรพรรดิคอนสแตนตินหันมานับถือศาสนาคริสต์และสังให้ปิดสำนักปรัชญาทั้งหมด ต่อมาตะวันตกทั้งหมดก็ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของคริสตศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อนักปราชญ์คริสต์ทั้งสองท่าน คือ เซนต์ ออกัสติน นำเอาปรัชญาของเพลโตมาอธิบายคำสอนของศาสนาคริสต์ และเซนต์โทมัส อไควนัส นำเอาปรัชญาของอริสโตเติลมาอธิบายคำสอนของศาสนาคริสต์ ช่วยยกระดับศาสนาคริสต์ให้เป็นที่ยอมรับของปัญญาชน ซึ่งก่อนหน้านั้นศาสนาคริสต์เป็นเพียงศาสนาของประชาชนทั่วไปเท่านั้น จากอิทธิพลของนักปราชญ์ทั้งสองท่านทำให้ยุโรปยุคกลางเป็นยุครุ่งเรื่องของปรัชญาคริสต์ ขณะที่นักปรัชญาทั่วไปเรียกยุคนี้ว่ายุคมืด (Dark Age) จากปัญหาที่ศาสนาคริสต์เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองมากเกินไปกับปัญหาสงครามศาสนาระหว่างโรมันคาทอลิคและโปรเตสแตนส์ ทำให้นักคิดบางกลุ่มปฏิเสธปรัชญาคำสอนของนักปราชญ์คริสต์แล้วพยายามก่อตั้งระบบปรัชญาขึ้นใหม่อันเป็นที่มาของยุคเรเนสซองหรือยุคแห่งความรู้แจ้ง (Enlightenment) ปัญหาที่นักปรัชญาในยุคนี้ประสบก็คือเมื่อไม่เชื่อตามคำสอนของศาสนาคริสต์ ไม่เชื่อตามคัมภีร์ไบเบิล แล้วจะเชื่ออะไร เพราะฉะนั้นในยุคนี้จึงเป็นยุคของการแสวงหาคำตอบว่า อะไรคือความรู้ ความรู้เกิดจากอะไร จนทำให้เกิดปรัชญาสองสำนักคือสำนักเหตุผลนิยม (Rationalism) และสำนักประสบการณ์นิยม (Empiricism) จากแนวคิดทั้งสองสำนักทำให้เกิดพัฒนาการขององค์ความรู้ นั้นคือสำนักประสบการณ์นิยมได้พัฒนาองค์ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์ให้เจริญก้าวหน้า ส่วนสำนักเหตุผลนิยมได้พัฒนาองค์ความรู้ทางด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ให้เจริญก้าวหน้า เมื่อปัญหาเรื่องความรู้หมดไป ปัญหาใหม่ของนักปรัชญาตะวันตกคือปัญหาการเมืองการปกครอง ประเด็นก็คือรัฐคืออะไร อำนาจรัฐมาจากไหน รัฐที่ดีเป็นอย่างไร เนื่องจากเกิดการล่มสลายของระบอบการปกครองแบบกษัตริย์ในตะวันตก นักปรัชญาตะวันตกจึงคิดหาระบบการปกครองที่จะมาทดแทนระบอบกษัตริย์ ซึ่งก็มีผู้นำเสนอทฤษฎีการเมืองมากมาย แต่ที่ยอมรับกันคือกลุ่มเสรีนิยม (Liberalism) และกลุ่มสังคมนิยม (Socialism) กลุ่มเสรีนิยมได้นำเสนอทฤษฎีสัญญาประชาคม (Social Contract) โดยจัง จาค รุสโซและจอห์น ล็อค ขณะที่กลุ่มสังคมนิยมที่นำโดยคาร์ล มาร์กซ์ ได้นำเสนอแนวคิดที่เรียกว่า สังคมนิยมมาร์กซิสต์ เสรีนิยมก่อให้เกิดการปกครองในระบอบประชาธิปไตย ส่วนสังคมนิยมก่อให้เกิดการปกครองแบบคอมมูนิสต์ และทั้งสองระบบนี้ก็ขัดแย้งกันจนนำไปสู่การต่อสู้ทางความคิด อุดมการณ์ทางการเมืองและรุนแรงไปจนถึงขั้นการทำสงครามระหว่างประเทศ จากความวุ่นวายดังกล่าวจึงทำให้เกิดนักคิดอีกกลุ่มหนึ่งที่ปฏิเสธอุดมการณ์ทางการเมืองและบูชาสันติภาพ นั่นคือกลุ่มอัตถิภาวนิยม (Existentialism) นำโดยฌอง ปอล ซาร์ต ที่มีหลักการว่ามนุษย์ถูกสาปให้มีเสรีภาพ มนุษย์ต้องเลือกและต้องตัดสินใจด้วยตนเองโดยไม่ถูกครอบงำโดยความเชื่อทางศาสนา อุดมการณ์ทางการเมือง หรือประเพณีวัฒนธรรมใด ๆ แนวความคิดนี้มีอิทธิพลมากในโลกยุคปัจจุบัน

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน  ภูมิปัญญาตะวันตก



ความเห็น (0)

หมายเลขบันทึก

660443

เขียน

14 Mar 2019 @ 11:40
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
อ่าน: คลิก