ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ วิธีการทางวิทยาศาสตร์ และ "จิตวิทยาศาสตร์"

อ.ต๋อย
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

ในบทบาทการเป็นอาจารย์สอน ผมกำลังขับเคลื่อนให้ศิษย์ของผมทุกคน (พวกเขาทุกคนอยากเป็นครู) กำหนด Learning Outcome ไปที่การจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิด "จิตวิทยาศาสตร์" (Scientific mind) โดยให้นิยามตามสมการด้านล่าง (อ่านที่นี่) ว่า 

  • ผู้มี "จิตวิทยาศาสตร์" คือ ผู้ที่คิด ทำ นำ และศรัทธาในวิทยาศาสตร์ 

การสอนให้เกิด "จิตวิทยาศาสตร์" ครูวิทยาศาสตร์ต้องตั้งหลักใจให้มีเงื่อนไข ๒ ประการเสมอ โดยยึดเป็น "หลักคิด" และ "หลักปฏิบัติ" ได้แก่ 

โดยที่กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ถือได้ว่าเป็นสิ่งสากล ซึ่งสำหรับนักการศึกษาไทย จะยึดเอานิยามทักษะกระบวนการ ๑๓ ประการของสมาคมอเมริกันเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์กำหนดไว้ (ผมวาดไว้ในลักษณะภาพตามสไตล์ตนเอง) 

ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ๑๓ ประการแบ่งเป็นทักษะฯ ขั้นพื้นฐาน ๘ ประการ และทักษะฯ ขั้นบูรณาการ ๕ ประการ 

ทักษะฯ ขั้นพื้นฐาน ๘ ประการ ได้แก่ 

  • การสังเกต 
  • การวัด 
  • การใช้ตัวเลข 
  • การจำแนกประเภท 
  • การใช้ความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปสและสเปสกับเวลา 
  • การสื่อความหมาย 
  • การลงความเห็น และ
  • การพยากรณ์  

ผมวาดทักษะทั้ง ๘ ประการ เป็นเหมือนฐานของปีรมิด ๘ เหลี่ยม 

ทักษะฯ ขั้นบูรณาการ ๕ ขั้นตอน ได้แก่ 

  • การตั้งสมมติฐาน 
  • การกำหนดนิยามเชิงปฏิบัติการ
  • การกำหนดและควบคุมตัวแปร
  • การทดลอง
  • การตีความหมายและลงข้อสรุป 

เปรียบกับปีรมิดฐาน ๘ เหลี่ยม ๕ ชั้นดังรูปด้านบน 

วิธีการทางวิทยาศาสตร์

วิธีการทางวิทยาศาสตร์ (สำหรับนักการศึกษา) กำหนดเป็น ๔ ขั้นบ้าง ๕ ขั้นบ้าง ตามแต่จะนิยม นักการศึกษาไทยนิยมกำหนดไว้ ๔ ขั้นตอน ได้แก่

  • การตั้งปัญหา
  • การตั้งสมมติฐาน
  • การพิสูจน์สมมติฐาน ...ทดลอง
  • การสรุปผล (และอภิปรายผล)

ขอจบห้วน ๆ ตรงนี้ครับ ... ผมเขียนบันทึกนี้ไว้เพื่อให้ง่ายในการอ้างอิงและแนะนำศิษย์ต่อไป

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บทบาทอาจารย์ต๋อย



ความเห็น (0)

หมายเลขบันทึก

658751

เขียน

15 Dec 2018 @ 22:52
()

แก้ไข

15 Dec 2018 @ 22:54
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
อ่าน: คลิก