กินไม่ดี  ก็อาจจะอยู่ดีได้  แต่ถ้าได้กินดีด้วย  ก็น่าจะอยู่ดีกว่า

ฟันไม่ดี  ก็อาจจะกินดีได้  แต่ถ้าฟันดีด้วย  ก็น่าจะกินดีกว่า

ฟันไม่ดี  ก็อาจจะอยู่ดีได้  แต่ถ้าฟันดีด้วย  ก็น่าจะอยู่ดีกว่า

ไม่งงใช่ไหมคะ?

^_,^

จาก  ๑๖  มิถุนายน ๒๕๖๐  ที่ไปประชุมรับฟังแนวคิดหลักของโครงการ self care  การพึ่งตนเองด้านสุขภาพ  ๓  ประเด็นหลักที่ สป.สช.เขต ๘ อุดรธานี  ให้งบประมาณสนับสนุนให้ทำ  โรคเรื้อรัง  สารเคมีในเกษตรกร  และช่องปากเด็กปฐมวัย

เราเกี่ยวข้องกับประเด็นที่ ๓ ช่องปาก

ถึง ๑๓-๑๔ กรกฎาคม  เป็นวันจัดกิจกรรมที่หนึ่ง  ประชุมเชิงปฏิบัติการ  

ถ่ายทอดบทเรียนการทำงานที่ดี  Self care ช่องปากเด็กปฐมวัย :

การมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน

บ้านพลายงาม  รพ.สต.คอกช้าง อ.สระใคร  จ.หนองคาย  </p><p>ค่อย ๆ เตรียมการมาทีละขั้นตามที่เขียนในบันทึกก่อนแล้ว  แบ่งงานตามความถนัดให้กับน้อง ๆ ในทีมอำเภอสระใครเรียบร้อย  รู้งานรู้ใจกันดี  คล่องแคล่วกันทุกคน  เตรียมเอกสารที่ต้องใช้  ทั้งในกระบวนการเรียนรู้  และด้านการเงิน … ชิลมาก  น้องอ๊อบเยอะหน่อยต้องเตรียมชุมชนหลังงานรับประเมิน รพ.สต.ติดดาว  งานชุกติด ๆ กัน</p><p>ทีมวิทยากรเองนี่แหละ  ชิลมากเกินนะคะครั้งนี้  คุยจริงจังตอน ๙ โมงเช้า  ศัพท์จากพี่ล่า BAR (before action review) เป็นระยะ  </p><p>ระยะเผาขนใช่ไหมคะคุณพี่</p><p>^_,^</p><p>ทีมวิทยากร

ทพญ.สุรัตน์  มงคลชัยอรัญญา  สำนักทันตสาธารณสุข  กรมอนามัย

ทพญ.วรางคณา  อินทโลหิต  สสจ.หนองบัวลำภู

ทพ.วัชรพงษ์  หอมวุฒิวงศ์  สสจ.หนองคาย

ทพญ.ธิรัมภา  ลุพรหมมา  รพ.สระใคร  สสจ.หนองคาย

น่าจะเพราะหัวหน้าทีมวิทยากรเอง  พี่สุรัตน์และทีมพี่พวงทอง  สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย  พาทำกับมือ  โครงการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากเด็กเล็กโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวชุมชน  ราว ๆ ปี ๒๕๔๙ (ราว ๆ เพราะเริ่มไม่แม่นละ  คุณป้า สว.) ... เบื้องหลัง  เบื้องลึก  ยาวนานมาก

โครงการสระใครวิจัยจบ ๑ หมู่บ้าน  (ขอนแก่น  หนองบัวลำภู  หนองคาย  เลย...)  ต่างพากันทำต่อเนื่อง  พื้นที่สระใครเองก็ไม่จบ 

ปี ๒๕๕๐  สถานการณ์ฟันผุในเด็กกลุ่มอายุ ๓ ปี สูงถึงร้อยละ ๖๘  เดินมา ๑๐ คน ผุราว ๗ คน  ลำดับปัญหาแล้ว  หนักสุดในทุกกลุ่มอายุ ขณะนั้น

ค่อย ๆ ติดตามนะคะ  ทำไมคณะกรรมการ service plan สาขาสุขภาพช่องปากของเขต ๘  จึงเลือกพื้นที่อำเภอสระใคร  ให้เพื่อน ๆ อีก ๘ พื้นที่ใน ๔ จังหวัด  มาประชุมเชิงปฎิบัติการที่นี่  ที่อำเภอสระใคร  หนองคาย

^_,^

^_,^

ผลประชุมถ่ายทอดการทำงานที่ดี  Self care ช่องปากเด็กปฐมวัย

ž แนะนำตัว
ž สรุปการไปเยี่ยมชมบ้านพลายงาม  หมู่ ๑๑  ต.คอกช้าง  อ.สระใคร จ.หนองคาย

     รู้สึกอย่างไร   ได้เรียนรู้อะไร

ž อสม. หนองบัวลำภู  ได้ความรู้เรื่องสมุดสุขภาพ อยากเฮ็ด เรื่องแข่ว  ไปประชุมอยู่ ไปให้ความรู้เรื่องฟัน
ž สสจ. เลย รู้สึกถึงความอบอุ่น ญาติพี่น้อง อยู่เป็นเครือญาติ การทำงานเข้มแข็ง  

น่าจะเกิดจากพี่เลี้ยง CUP เข้มแข็ง  ในชุมชนที่เข้มแข็งเอาอะไรไปใส่ก็จะเข้มแข็ง   อยากให้เกิดแบบนี้ที่บ้านตัวเอง

ž กำนัน ต.ห้วยส้ม  อ.ภูกระดึง  เลย  แต่ละภาคส่วนมีความรักสามัคคีร่วมมือกัน  หมอผลักดันให้ชุมชนรวมกัน จัดประกวด / ชุมชนมีความรักสามัคคี  

      การทำปราสาทผึ้ง จากความร่วมมือ/ วิธีสอนแปรงฟัน ผปค.เด็ก 

      เริ่มจากคนน้อยๆ   ค่อย  เพิ่ม/ นำต้นแบบไปปฎิบัติก็จะได้

ž ทันตะ รพ.วังสะพุง  เรียนรู้การทำงานชุมชนที่ดี  ทำอย่างไรจะทำแล้วเห็นผล

      คนในชุมชนรัก. ทำด้วยจิตอาสา ทุ่มเท  ผปค.ร่วมใจสุขภาพช่องปากเด็ก

ž นวก.อาคมสรรค์  ความต่างจากที่อื่น คือ ที่อื่นมีคนเก่งอยู่คนเดียว  ที่นี่ไม่เก่งคนเดียวช่วยกันทำงาน  ในเรื่องดีๆ  สิ่งเด่นที่เห็น คือ สี่ห้าเครือญาติ ช่วยกันดี แก้ไขปัญหา

      แต่น้อยๆ  มีกิจกรรมดีๆ  มีการประกวดกระตุ้น “สาม ด”  นมเป็นปัจจัยที่เกิดฟันผุ 

      ลูกคนแรกฟันไม่ผุอายุ แปดขวบ  คนที่สองอายุสี่ขวบมีฟันผุ  อาจจะเป็นเพราะคนแรกดูลูกจนแปดขวบ  แต่คนสองให้เขาแข่งกันแปรงเอง

^_,^

^_,^

ก่อนไปต่อ  ทำความแจ่มชัดความเข้าใจ self care  ของกลุ่มพวกเราก่อน  แบ่งคุยใน ๖ กลุ่ม  แล้วค่อยเสนอผล

ความหมาย Self care

ž การพึ่งตนเองด้านสุขภาพช่องปาก<p></p><p> ž(แอ๊น) การที่เรามีความรู้ เห็นความสำคัญของสุขภาพ ปัญหาในช่องปาก ดูแลเราและครอบครัวได้ถูกวิธี  พบปัญหาก็จัดการแก้ไขได้ หาทางแก้ไขได้อย่างเหมาะสม</p><p>ž ดูแลสุขภาพช่องปากของตนเองให้ดีก่อน    แล้วขยายผลไปยังคนรอบข้าง   และมีการเฝ้าระวังในชุมชน </p>

ž เจ้าหน้าที่ถอยออกมา

ž เริ่มจากการตระหนักถึงการเอาใจใส่สุขภาพของตนเอง  เช่น แปรงฟันถูกวิธี ป้องกันฟันผุ  และช่วยแนะนำคนในครอบครัว    ให้ดูแลสุขภาพช่องปากให้สะอาดอยู่เสมอ

ž(แจ๋ว) มีหลายระดับ เบื้องต้น ดูแลตนเองได้เหมาะสมต่อเนื่อง  แปรงฟันถูกวิธี  เลือกอาหารที่เหมาะสม  พบหมอฟันทุก ๖ เดือน  การเรียนรู้ที่จะปรับตัวเพื่อให้ได้รับความรู้ การดูแลสุขภาพมากขึ้นเรื่อย ๆ  ไม่ดื่มหรือกินอาหารอันตราย
ž ครอบครัวดูแลตัวเอง เช่น พ่อแม่แปรงฟันให้ลูก 

    หรือแปรงฟันให้ผู้ป่วยติดเตียง

ž ระดับชุมชน
ž ระดับสังคม  คือ เกิดนโยบายสาธารณะ
ž เครือข่ายขับเคลื่อนให้ชุมชนดูแลตัวเอง ได้ เช่น ผู้นำชุมชน    อสม. และหน่วยงานต่างๆ

ž ค้นหา good model จะทำให้เกิดต้นแบบ  เพื่อต่อยอดให้เกิดการพัฒนาระบบสุขภาพช่องปาก  ให้ดูแลตัวเองได้มากขึ้น

ž (โอ ภูกระดึง)  พูดมาคล้ายๆ กัน   ระดับบุคคล  แปรงฟันถูกวิธี  ,การรับประทานอาหาร, ตรวจฟันด้วยตนเอง  , การให้ความรู้ในการดูแลช่องปาก  

žอีกกลุ่ม  : สิ่งที่เราสามารถทำทันทีจากความรู้เดิม  หรือแนะนำกันนิดหน่อย เช่น การแปรงฟันให้สะอาดอย่างน้อยวันละ ๒ ครั้ง  หาหมออย่างน้อยปีละ ๒ ครั้ง  ชุมชนมีส่วนร่วม  ,  ฟันไม่ผุ 

ทพญ.สุรัตน์  เพิ่มความรู้  การพึ่งตนเองด้านสุขภาพช่องปาก

ž มองได้หลายระดับ  

ž วิธีปฏิบัติ  คือ การดูแลตนเอง   ขยายไปสู่ครอบครัว  ขยายไปถึงคนในชุมชน  (อสม.)  ขยายไปในสังคม

ž ถ้าจะพึ่งตนเอง  ต่อให้ดูแลตนเองอย่างดี แต่สังคมไม่ขยับก็ยากที่จะแก้ไขปัญหา    ถ้าที่ศูนย์เด็กและโรงเรียนดูแลไม่ต่อเนื่องก็จะเกิดปัญหา  ตัวอย่างของคอกช้าง  จะเห็นความต่อเนื่อง 

ž การพึ่งตนเองไม่ใช่แค่ทำที่บ้านเรา  ต้องไปถึงชุมชนด้วย 

    เพื่อให้สิ่งแวดล้อมโดยรอบเอื้อให้เกิดการพึ่งตนเองอย่างต่อเนื่อง 

^_,^

มี you tube  กรมอนามัยให้เปิดนับเลขตาม  ได้ขยับร่างกายบ้าง ... ดีต่อพุง  อิ อิ

เข้ากลุ่มพื้นที่  ออกแบบงานของเรา  

ž กำหนดพื้นที่ทำงาน (หมู่บ้านไหน)
ž จะทำกิจกรรมอะไรบ้าง
ž แบ่งหน้าที่ว่าใครเป็นเจ้าของ  เช่น  อสม. ทำอะไร   ผู้นำชุมชน   ท้องถิ่น    เจ้าหน้าที่  มีบทบาทอย่างไร

พรุ่งนี้  ๑๔ กรกฎาคม  ค่อยไปนำเสนอกิจกรรมในแผนดำเนินการ  ที่ห้องประชุม โรงพยาบาลสระใคร

โปรดติดตามต่อนะคะ  ขอบคุณมากค่ะ

ราตรีสวัสดิ์จร้า

ปากสะอาดสดชื่น  พร้อมเข้านอนละ

Bye.