ต้องดั่งต้องบุษบา นิ่มน้อง



เล็บมือนางนี้หนึ่ง นขา เรียมฤๅ

ต้องดั่งต้องบุษบา นิ่มน้อง

ชงโคคิดชงฆา นุชนาฏ เหมือนฤๅ

เรียมระเมียรเดื่อปล้อง ดั่งปล้องศอสมรฯ


จากวรรณคดีเรื่องลิลิตตะเลงพ่าย ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ตอนพระมหาอุปราชยกทัพมีลักษณะเป็นสำนวนนิราศที่ไพเราะงดงาม พรรณไม้ในโคลงบทนี้ได้แก่ ดอกเล็บมือนาง ดอกชงโค มะเดื่อ ส่วน"ต้องดั่งต้องบุษบา นิ่มน้อง" นั้น นักเรียนมักจะเข้าใจว่าเป็น"บุษบา"ซึ่งหมายถึงดอกไม้โดยทั่วไป

"ต้อง" คำแรกเป็นคำนาม หมายถึง"มะต้อง"

"ต้อง" คำหลังเป็นคำกริยา มีความหมายว่า แตะต้อง สัมผัส

"มะต้อง" เป็นคำโบราณ หมายถึงต้น"กระท้อน" สะท้อน ก็เรียก

ภาษาถิ่น-พายัพ เรียกว่า "มะติ๋น"



กระท้อนเป็นไม้ผลเขตร้อน มีถิ่นกำเนิดอยู่ในบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นผลไม้ตามฤดูกาล ให้ผลระหว่างเดือน พฤษภาคม - กรกฎาคม ภายหลังมะม่วงวาย ก่อนลำไยจะให้ผล



แม้ว่าจะไม่ใช่ผลไม้ยอดนิยมเช่นทุเรียน ราชาแห่งผลไม้ หรือ มังคุด ราชินีแห่งผลไม้ แต่กระท้อนก็เป็นผลไม้ที่มีรสชาติเฉพาะตัวน่าลิ้มลอง พันธุ์ที่ปลูกมากและเป็นที่นิยมสูงสุดในจังหวัดนนทบุรีได้แก่กระท้อนพันธุ์ปุยฝ้าย ซึ่งมีผลใหญ่ เนื้อเป็นปุยนุ่มนวล รสชาติดี





นอกจากการรับประทานผลสดแล้ว กระท้อนยังสามารถนำมาทำอาหารคาวหวานได้หลากหลายชนิด เช่น แกงคั่วกระท้อน ยำกระท้อน ตำกระท้อน น้ำพริกกระท้อน กระท้อนแช่อิ่ม กระท้อนลอยแก้ว กระท้อนกวน กระท้อนทรงเครื่องฯลฯ

กระท้อนเป็นผลไม้ตามฤดูกาลไม่ได้มีตลอดทั้งปี ช่วงนี้กระท้อนกำลังเริ่มออกสู่ตลาด ควรรีบไปซื้อหามาลิ้มลอง ก่อนที่กระท้อนจะวายและต้องรอไปจนถึงฤดูกาลหน้า



ร้อยกรอง : ลิลิตตะเลงพ่าย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส


สถานที่ : สวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนพิชญศึกษา ปากเกร็ด นนทบุรี


ภาพ : นายทวยเทพ ถวัลย์ภิญโญ ฝ่ายประชาสัมพันธ์ โรงเรียนพิชญศึกษา

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เรื่องราวดีๆ ...เกี่ยวกับภาษาไทย



ความเห็น (2)

เขียนเมื่อ 

จะน่าเสียดาย..หากว่า..พืชชนิดนี้..อาจจะ..สูญพันธุ์ไปจาก โลกนี้..เพราะเรื่องสิ่งแวดล้อมและรสนิยมในการกิน..ปัจจุบัน

-สวัสดีครับ

-ตามมาชม"บะต้อง"ครับ

-มีเมนู"เมี่ยงใบหม่อน"มาฝากครับ..