ค่ากลาง (๑)

ธิ
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

สวยพอไปวัดไปวาได้ ก็ไม่รวยไม่จนนะพอมีพอใช้ เรียนเก่งไหม ... ไม่ถึงกับที่หนึ่ง แต่ก็ไม่ได้ขี้ริ้ว ... กลาง ๆ

ในชีวิตธรรมดาสามัญปกติ เราก็จะพบระดับ ขนาด ปริมาณที่ต้องให้ได้เปรียบเทียบอยู่เสมอ

ในชีวิตการพัฒนาคุณภาพระบบบริการสาธารณสุข คนที่ทำงานในโรงพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลศูนย์ จะรู้จัก สรพ. สถาบันรับรองคุณภาพสถานบริการ

คุ้นเคยว่า หากเราจะพัฒนาโรงพยาบาลให้ได้มาตรฐาน คะแนนขั้นต่ำที่ต้องผ่านการประเมิน คือ ๓ ขึ้นไป เต็ม ๕

ส่วนการพัฒนาระบบสุขภาพของภาคประชาชน ที่ตัวประชาชนเอง ภาคี เครือข่าย องค์กรชุมชน

จะอยากรู้ว่าระดับการพัฒนาสุขภาพของชุมชนตนเองดีแล้วมากน้อยเพียงใด

หรือบางประเด็น ที่ต้องการพัฒนาและยกระดับสุขภาพประชาชนให้ดีขึ้น อยากเปรียบเทียบกันระหว่างอำเภอ จังหวัดอื่น

มีเครื่องมือหนึ่งที่ใช้วัดความก้าวหน้าของการเปลี่ยนแปลงการปฏิรูประบบสุขภาพอำเภอ ประเมินระดับการพัฒนาสุขภาพภาคประชาชน ออกแบบโดยคนไทย ดร.นพ.อมร นนทสุต

เรียกว่า ค่ากลาง (Norm)

^_,^

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย ร่วมกับเขตบริการสุขภาพที่ ๘ ซึ่งประกอบด้วยระบบงานบริการสุขภาพใน ๗ จังหวัดอีสานตอนบน

(หนองบัวลำภู อุดรธานี หนองคาย บึงกาฬ นครพนม สกลนคร เลย)

จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ การพัฒนาศักยภาพการบูรณาการสุขภาพช่องปากด้วยเทคนิคการจัดทำค่ากลางของพื้นที่ เมื่อ ๒-๔ พฤษภาคม ๒๕๖๐ ณ โรงแรมบุศยรินทร์ จังหวัดหนองคาย

มีโอกาสร่วมออกแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้ให้พี่น้องทันตบุคลากรและภาคีสำคัญหนึ่งที่เชิญมาร่วมครั้งนี้ คือ อสม. (อาสาสมัครสาธารณสุข)


วิทยากรหลักด้านความรู้ คือ พี่แต๋ว ปิยพร เสาร์สาร นักวิชาการสาธารณสุขเชี่ยวชาญ ศูนย์อนามัยที่ ๑ เชียงใหม่

วิทยากร Super trainer และครู ก. คือ ทพญ.สุรัตน์ มงคลชัยอรัญญา และทพญ.กันยา บุญธรรม (พี่อ้อย)

วิทยากรกลุ่มที่เคยเข้าอบรมมาก่อน มีน้องอู๋ น้องแคท นักวิชาการสาธารณสุข

วิทยากรกระบวนการก็คือ ทีมพี่น้องเพื่อน ๆ ที่คุ้นเคย พี่พวง พี่ฝน น้องต้นอ้อ และพี่ดอกอ้อ

ขอบอกว่า ใช้พลังความคิดเยอะกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา

เอ !!! หรือเดิมเราคิดน้อย อิ อิ

แต่อย่างไร ... เริ่มด้วยใจที่ดี เบาสบาย วันแรกและวันสุดท้าย ก็ยังยิ้มได้สดชื่นเสมอ

ปลายทางยังมาไม่ถึง หาความสุขระหว่างทางไปนี่ละ .... คือ วิถีของเรา

^_,^

พิธีเปิด โดยรองอธิบดีกรมอนามัย


ทีมวิทยากร super trainer ครู ก. วิทยากรกระบวนการ และพ่วง Note-taker หลัก พี่สุรัตน์ หมอต้นอ้อ


เปิดใจเราและคู่ด้วย เรื่องเล่าความสุขในชีวิต ความสุขง่าย ๆ ความสุขที่หลงลืม ความสุขที่ไม่ต้องอาศัยเงินทอง ความสุขในการทำงาน

ห้องโล่งกว้าง ไม่มีสิ่งขัดขวางระหว่างเรา แต่พื้น ผนังอาจจะไม่เอื้อดูดซับเสียงเท่าไหร่นัก ค่อนข้างก้อง เบาไปก็ขาดพลัง ดังไปก็สะท้อน


แต่โชคดี ธรรมะเอย พี่พวงทองเอย พี่สุรัตน์เอย จัดสรรให้พี่น้องนอกจังหวัดเขต ๘ ได้มาพบปะพวกเรา นำพาสีสันความมุ่งมั่นตั้งใจใฝ่เรียนรู้ นำพารอยยิ้มเปิดกว้าง พาใจที่เปิดเผยมาร่วมวงด้วย


เราจึงได้รู้จักเพื่อน พี่ น้อง ต่างถิ่นมาไกล จากสงขลา โคราช สุพรรณบุรี พิษณุโลก ขอนแก่น ... เพิ่มขึ้น ใหม่บ้าง คุ้นเคยมากอยู่แล้วก็มี


จากเชียงใหม่เองมาพร้อมวิชาการและบทเรียนน่าสนใจมากของภาคเหนือ โดยพี่แต๋ว ศฺิษย์เอกของอาจารย์อมร เรื่อง ค่ากลาง .... วิทยากรหลักภาคความรู้


ในแผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ฉบับปฏิบัติการ จากมิติภาคประชาชน หัวใจความสำเร็จสำคัญของเป้าหมายประชาชนสุขภาพดี มี ๔ ประเด็น ๑) การเฝ้าระวัง/คัดกรอง ๒) การใช้มาตรการทางสังคม ๓) การสื่อสารเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ๔) การปรับปรุงแผนงาน/โครงการ


ฟังบรรยายของพี่แต๋วอย่างผู้เข้าใจถ่องแท้ แต่ผู้ฟังหลากหลายมาก ไม่ถึงครึ่งที่รู้จักแผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ปฏิบัติการ (Strategic Linkage Model : SLM) ที่เป็นที่มาก่อนค่ากลาง

แต่ไม่ใช่ปัญหา ... เริ่มจากสิ่งที่เรามี เราทำงานปัจจุบัน ทำอยู่ทุกวันนั่นแหละ คือ กิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปากกลุ่มวัยต่าง ๆ


เราก็เป็นคน ๆ หนึ่ง ปกติธรรมดาทั่วไป กิจวัตรประจำวันไม่ต่างกันนัก กิจกรรมทางกาย ระดับการใช้แรงอาจต่างกันบ้าง แต่ทุกคนก็ต้องดูแลสุขภาพตนเองให้เป็นอย่างถูกต้อง


ช่องปากก็เหมือนกัน เราหรือใคร ๆ ก็ต้องดูแลทั้งนั้น ใช้ปากพูดสื่อสาร ใช้กิน กินแล้วก็ทำความสะอาด


เพียงอดีตเราอาจจะทำทีละคน ทีละคน เหมือนช่วยคนจะจมน้ำ ทีละคน ทีละคน

หรือโยนห่วงให้เขาเกาะเอง ไม่ให้ตายน้ำตื้น ก็ช่วยได้เท่าที่มีห่วงยาง


และพวกเราส่วนใหญ่ก็พอมีประสบการณ์การทำงานโดยวิธีการร่วมกับชุมชน ขอบเขตขนาดเล็กบ้าง กลาง ๆ ใหญ่บ้าง ในรั้ว ศพด. รั้วโรงเรียน ชมรม ขอบเขตชุมชนเป็นหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด หรือเครือข่ายหลาย ๆ แบบ

ประมาณทำให้คนอื่นว่ายน้ำเป็นด้วยตัวเขาเอง ไม่ต้องกลัวจมน้ำ

ยิ่งดีขึ้นอีก ... สอนคนอื่นได้อีก ช่วยกระจาย ๆ สอนต่อ บอกต่อ ฝึกสอนทักษะกันต่อ ๆ ไป ว่ายน้ำเป็นกันทุกคน


ปูพื้นกิจกรรมจากจับคู่ความสุข จับกลุ่มสามนำเรื่องเล่าความสุขของคู่เพื่อนและตัวเองบอกต่อ ก่อนเบรคเช้าเราก็ได้ฟังไปแล้ว ๖ เรื่องราวชีวิต

พอกล้าเปิดใจ กล้าเล่าสิ่งดี ๆ ที่ตัวเองทำมา ไม่กั๊กว่ากลัวเพื่อนจะลอก ยิ่งเข้ากลุ่มเล่าในวงย่อย ๗ - ๘ คน แบ่งปันเวลา ใช้เวลาสาธารณะของวงร่วมกัน

ยิ่งให้ ... ยิ่งได้ ทั้งเพื่อนใหม่ มุมมองใหม่ ความรู้ใหม่ที่แลกกัน

อาจจะเก่ามาจากที่อื่น แต่เราเพิ่งได้ยิน ... ก็ใหม่สำหรับเรา


วันแรกนี้สมาชิกกลุ่มคละแบบสุ่มจากเกม "ส้วมแตก" หัวเราะกันสนุกสนาน อย่ามองว่าไม่สุภาพนะคะ งานกรมอนามัย งานสุขภาพประชาชนสมัยก่อนมาจากงานพื้นฐานของคุณภาพชีวิตธรรมดา ๆ แบบส้วม ๆ นี่ละค่ะ

กลุ่มแรกอาสานำเสนอ เนื้อหาจะเยอะหน่อย กลุ่มหลัง ๆ ค่อย ๆ ช่วยกันเติมเฉพาะที่ไม่ซ้ำ

พี่แต๋วซักถาม ค่อย ๆ ถอดประสบการณ์ ชี้แนะให้เห็นว่ากิจกรรมอะไร สัมพันธ์กัน จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกันได้


จึงได้ความสัมพันธ์การพัฒนาสุขภาพช่องปาก ที่ข้อความกระชับ ชัดเจน ดังภาพ Spider web ข้างบน

โดยพวกเราสมาชิกจังหวัดในเขต ๘ และร่วมใจร่วมคิดด้วยเพื่อนจากสงขลา โคราช สุพรรณ พิษณุโลก ขอนแก่น

ทั้งในกลุ่มย่อย และช่วงตั้งใจฟังนำเสนอให้ทั้งห้องใหญ่ฟัง เราจะเข้าใจได้ว่าคำสั้น ๆ ในแผนภูมิก็จริง แต่เรารู้และเข้าใจที่มาตามที่เพื่อนเสนอ

^_,^

จากจับคู่แรกที่ไม่รู้จักกันมาก่อน เพิ่งเห็นหน้าทำความรู้จักเช้านี้ รู้หน้ายังไม่รู้ใจ

สาย ๆ ออกกำลังกายด้วยกัน เข้ากลุ่มแลกเปลี่ยนพูดคุย พักทานอาหารว่าง อาหารกลางวัน เล่นเกมด้วยกัน ทำความรู้จักกันเพิ่มขึ้น

จากประสบการณ์ตรง Tacit knowledge เราทำเอง ทีมเราทำ หรือภาคีของเราทำในพื้นที่

ความสัมพันธ์ดี เริ่มรู้ใจ เข้าใจกันดี ไม่กลัวว่าเพื่อนจะได้ดีกว่า เมตตา มุทิตา ชื่นชมยินดีไปกับเพื่อนด้วย

ฟังเรื่องเล่าดี ๆ จุดน่าสนใจที่เราจะนำไปใช้ได้ เรายิ่งซักถามมากยิ่งรู้เพิ่มมากขึ้น

เรายิ่งเล่า เราก็ยิ่งได้ ทั้งมิตรและความรู้ชัดแจ้งขึ้น เขียนออกเป็น Explicit knowledge

ช่วงท้ายวันเริ่มสนิท ใครไม่มีรถชวนกันออกไปรับประทานอาหารเย็นด้วยกัน

พรุ่งนี้ค่อยมาฟังกลุ่มผู้ปฏิบัติ แยกกับกลุ่ม Supporter นะคะว่า .... จะเสนอและตอบสนองซึ่งกันและกันอย่างไร

คืนนี้ ราตรีสวัสดิ์ก่อนนะคะ .... อย่าลืมอะไรคะ ก่อนนอน

เพื่อฟันดี

^_,^

(ติดตามเนื้อหาวิชาการ Slide อ.ปิยพร เสาร์สาร กดตามไปดูได้นะคะ 20170506225314.pptx )


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ชีวิตหรรษา....Happy Ba Happy Life



ความเห็น (10)

ต้นอ้อ
IP: xxx.68.5.76
เขียนเมื่อ 

น่ารักจังค่ะ

เขียนเมื่อ 

ตามมาอ่านค่ากลาง

แต่เจอแต่คนหน้าตาดีๆ 555 เห็นความตั้งใจจริงของทีมงาน

ดีครับจะได้มีเครื่องมือใช้ในการลงพื้นที่

ขอบคุณครับ

เขียนเมื่อ 

ไก่

ามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง

องค์ที่ดีต้องมีแรงเสริมจ้ะ

คิดถึงน

เขียนเมื่อ 

มาเป็นกำลังใจให้กัน..กับ.ค่ากลาง...เจ้าค่ะ..ตรงกับ..สายกลาง..รึเปล่า..นะ

น่าจะเป็น พุทธฟิสิกส์. ได้นะเนี่ยะ..

มีว่านหางจรเข้ที่แห้งเหี่ยวรอน้ำมาฝากเจ้าค่ะ..ยายธี

เขียนเมื่อ 

ชมตัวเองหรือคะ คุณหมอต้นอ้อ .... เพราะผู้เข้าร่วมหลายคนชมทีมวิทยากรว่าน่ารักนะคะ

พ่วงด้วยอยากได้ file ที่พี่สุรัตน์และน้องต้นอ้อบันทึกไว้ ... เป็นประโยชน์มากต่อไปนะคะ

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณมากค่ะ อ.ขจิต เรียนรู้เครื่องมือ เทคนิคใหม่ .... พอจะเอาไปปรับใช้ก็ขึ้นกับเราผู้ใช้นี่ละค่ะ จะสนุกแค่ไหน ประยุกต์ให้ง่ายขึ้นสำหรับการทำงาน แต่เกิดประโยชน์มากขึ้นต่อประชาชน .... ท้าทายมากค่ะ

เขียนเมื่อ 

ค่ะ คุณครูมะเดื่อ มาเจอกันก็ได้พลังใจกลับไปด้วยค่ะ

เขียนเมื่อ 

น่าจะเข้ากันได้นะคะคุณยายธี พุทธฟิสิกส์สายกลาง อิ อิ

รดน้ำต้นไม้เช่นกันค่ะคุณยายที่บ้านไม้ชายทุ่ง สวัสดีนะคะ

เขียนเมื่อ 

"ใช้ขนบธรรมเนียมทางสังคม" มาดูแลสุขภาพ

เห็นด้วยอย่างมหาศาลเลยครับ

เขียนเมื่อ 

เข้ากับความคิด ความเชื่อ จะค่อย ๆ เปลี่ยนความคิด การปฏิบัติจึงจะเปลี่ยนไปในทิศทางเอื้อสุขภาพนะคะ

ขอบคุณมากค่ะ อ.แผ่นดิน