OCCUPATIONAL BASED PRACTICE (OBP)

ปัจจุบันการวางแผนการรักษายังไม่เข้าถึงหลักการใช้ Occupational based practice อย่างแท้จริง ซึ่ง OBP คือ กระบรวนการออกแบบกิจกรรมการดำเนินชีวิตด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์ ใช้กิจกรรมการดำเนินชีวิตเป็นรากฐานในการรักษา โดยตั้งเป้าประสงค์ให้สอดคล้องกับกิจกรรมการดำเนินชีวิตของผู้รับบริการ สามารถวัดและสำเร็จเป็นจริงได้

‘Occupational is a core of occupational therapy’


จากการศึกษารายงานข้อมูลผู้รับบริการมีดังนี้

  • ผู้รับบริการมีพยาธิสภาพเป็น Right thalamic hemorrhage มีอาการ Left hemiparesis และ Left facial palsy
  • ผู้รับบริการจบปริญญาตรีจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ เคยประกอบอาชีพรับเหมาก่อสร้างระบบไฟฟ้า
  • ความต้องการของผู้รับบริการ 1) ต้องการถูสบู่และทำความสะอาดตัวทางด้านหลังได้ด้วยตัวเอง

2) ต้องการใช้รถเข็นได้ด้วยตัวเอง

3) ต้องการเคลื่อนย้ายตัวจากล้อเข็นไปเก้าอี้หรือเตียง

  • Determination : ข้อมูลจากรายงานในหัวข้อ Level of arousal of mental functions และ Relations of interaction skills ระบุว่า “ผู้รับบริการให้ความร่วมมือในการรับการบำบัดรักษาอย่างดีมาก มีความตื่นตัวในการทำกิจกรรม” แสดงให้เห็นว่าผู้รับบริการมีความมุ่งมั่นและต้องการจะเปลี่ยนแปลงตัวเองอย่างแท้จริง
  • ผู้รับบริการชอบเล่นกีฬา ชอบฟังเพลง
  • ผู้รับบริการมีปัญหาในการมองสิ่งของระยะไกล , มีการรับความรู้สึกบกพร่อง (tactile localization) , ความตึงตัวกล้ามเนื้อต่ำ , ไม่สามารถควบคุมการเคลื่อนไหวภายใต้อำนาจจิตใจได้

จากการศึกษารายงานสื่อการรักษาที่ใช้ คือ

เริ่มฝึกจาก activity เพื่อทำ function ได้ นำไปสู่การประกอบกิจกรรมต่างๆในการดำเนินชีวิต

- หยิบบอลใส่ตะกร้า กระตุ้น voluntary movement ของข้อต่อไหล่ ข้อศอก และข้อมือในข้างที่อ่อนแรง

- ถือกรวยใส่ลูกเทนนิสหยอดลงตะกร้า กระตุ้น voluntary movement โดยใช้ bilateral activity

- เทน้ำใส่แก้ว กระตุ้น voluntary movement

ซึ่งเป็น สื่อการรักษาแบบ OT ไม่ใช่ OBPถ้าเป็น OBP จะเป็นกิจกรรมที่จุดมุ่งหมาย มีความหมาย และตรงกับpassionของผู้รับบริการ เช่น

- ฝึกวิธีการใช้วีลแชร์ในการเคลื่อนย้าย

- ฝึกการเคลื่อนย้ายตัวด้วยวิธีที่ถูกต้องและปลอดภัย

- ให้ฝึกใช้อุปกรณ์ช่วยเหลือ เช่น transfer board แผ่นกันลื่น และไม้ถูหลังเสริมด้ามจับ เพื่อให้ผู้รับบริการสามารถเคลื่อนย้ายจนเองได้

และสามรถถูสบู่ด้านหลังได้ด้วยตนเอง พร้อมทั้งให้ความรู้และแนะนำ ผู้รับบริการและญาติถึงวิธีการดูแลขณะอาบน้ำ

กระบรวนการการรักษาแบบOBP :

- Achievement ; บรรลุเป้าประสงค์ที่วางไว้และตรงตามความต้องการของผู้รับบริการ ผู้รับบริการสามารถช่วยเหลือตัวเองได้เต็มความสามารถ พึ่งพาผู้อื่นน้อยที่สุด

- Happiness ; ความสุขมาจากการเข้าใจและยอมรับตัวเอง และมีความมุ่งมั่นและต้องการจะเปลี่ยนแปลงตัวเอง ให้สามารถทำกิจกรรมต่างๆได้ด้วยตนเอง จากรายงานระบุว่า “ผู้รับบริการรับรู้ตนเองว่ามีการอ่อนแรงของแขนและขาซีกซ้าย ทำให้เกิดความยากลำบากในการทำกิจกรรม ที่ผู้รับบริการสามารทำกิจกรรมตามที่ต้องการได้ด้วยตนเอง”

- Creation (การสร้างประโยชน์ให้กับผู้อื่น) ; เมื่อผู้รับบริการสามารถถูสบู่และทำความสะอาดตัวทางด้านหลัง ใช้รถเข็นได้ด้วยตัวเอง และเคลื่อนย้ายตัวจากล้อเข็นไปเก้าอี้หรือเตียง ได้ด้วยตนเองอย่างปลอดภัย ทำให้สามารถดูแลตนเองได้โดยไม่ต้องการการช่วยเหลือ ทำให้แบ่งเบาภาระของญาติและมีเวลาส่วนตัวเพิ่มมากขึ้น อีกทั้งผู้รับบริการสามารถทำกิจกรรมต่างๆได้ด้วยตนเองอย่างอิสระ

- Successful aging ; ผู้รับบริการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตได้อย่างอิสระ แต่อาจจะฝึกกิจกรรมกีฬาหรือการออกกำลังกายเพิ่มเติมเนื่องจากเป็นสิ่งที่ผู้รับบริการให้ความสนใจ ทำให้ชีวิตของผู้รับบริการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ มีคุณค่าและมีความสุขที่ได้ทำ