ที่ที่คอมพิวเตอร์เอาชนะมนุษย์ และที่ที่คอมพิวเตอร์ไม่สามารถเอาชนะมนุษย์ได้ ตอนที่ 1

AlphaGo ซึ่งเป็นระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ถูกสร้างโดยบริษัทลูกที่ชื่อ DeepMind ของกูเกิล เพิ่งจะชนะแชมเปี้ยนที่เป็นมนุษย์ ที่ชื่อ Lee Se-dol โดยเอาชนะ 4 เกม ต่อ 1 เกมที่เล่นโดยมนุษย์ในทัวร์นาเมนต์ แห่งหมากโกะนั้น ทำไมสิ่งนี้จึงมีความสำคัญ? หากพูดกันอย่างจริงๆแล้ว คอมพิวเตอร์เอาชนะมนุษย์ในเกมหมากรุกในปี 1997 เมื่อ Deep Blue ของ IBM เอาชนะ Garry Kasparov แล้วทำไมการชนะของ AlphaGo จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งยวดเล่า?

โกะก็เหมือนกับหมากรุก โกะเป็นเกมยุทธวิธีที่สลับซับซ้อน ที่โอกาสและความมีโชคจะใช้ไม่ได้ในการเล่น นักเล่นสองคนต่างหยิบหมากขาวและดำไปในตารางขนาด 19 คูณ 19 เมื่อหมากฝ่ายใดล้อมรอบอีกฝ่ายได้ หมากที่ถูกล้อมจะนำออกไปจากตาราง และนักเล่นคนใดเหลือหมากบนกระดานได้มากที่สุดจะเป็นผู้ชนะ

อย่างไรก็ตาม ในแง่ที่ไม่เหมือนกับหมากรุก ไม่มีมนุษย์คนใดที่สามารถอธิบายวิธีการเล่นโกะจนถึงระดับสูงได้ นักเล่นเก่งๆหลายคน ไม่สามารถจะอธิบายได้ว่าที่เขาเล่นเก่งเกิดจากอะไร อวิชชา (self-ignorance) อันนี้เป็นสิ่งที่เป็นเรื่องสามัญต่อความสามารถของมนุษย์ นับตั้งแต่การขับรถไปจนถึงการจำหน้าคน เรื่องราวที่แปลกเหล่านี้สามารถที่จะสรุปได้ในคำของนักปรัชญาและนักวิทยาศาสตร์ที่ชื่อว่า Michael Polanyi ที่กล่าวว่า “เรารู้จนเราไม่สามารถจะบอกได้” ปรากฏการณ์เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “สภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกของโปลันยี” (Polanyi’s Paradox)

สภาะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกของโปลันยีไม่สามารถทำให้เราใช้คอมพิวเตอร์ในการทำงานยากได้ เช่น การคิดเงินเดือน, การจองตั๋วเครื่องบิน, การจับเสียงโทรศัพท์ และการคิดภาษี แต่เมื่อก่อนนั้นบุคคลใดก็ตามที่ต้องการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์แบบเก่าจะสามารถบอกคุณได้ถึงจุดประสงค์ในการใช้โปรแกรมว่าโปรแกรมนั้นใช้เพื่อสิ่งใด

วิธีการเขียนโปรแกรมแบบนี้จะมีข้อจำกัดอยู่หลายประการ ข้อจำกัดของมันก็คือมันไม่สามารถจะในหลายๆโดเมน (domain)ได้ อย่างที่บอกไป “เรารู้จนเราไม่สามารถจะบอกได้” หรือภาระงานบางอย่าง เช่น การรู้ถึงวัตถุธรรมดาในภาพถ่าย, การแปลระหว่างภาษามนุษย์ และการวินิจฉัยโรค ภาระงานเหล่านี้ทั้งหมดก็เป็นการใช้วิธีการที่เป็นกฎในการโปรแกรม (rules-based approach to programming) ซึ่งใช้ไม่ได้ตลอดหลายปีที่ผ่านมานี้

Deep Blue ประสบความสำเร็จโดยการให้พฤติกรรมซูเปอร์คอมพิวเตอร์ (supercomputer performance) ทำงานโดยสมรรถนะของตัวคอมพิวเตอร์เอง คอมพิวเตอร์เหล่านี้เลี้ยงโดยการให้ตัวอย่างของเกมหมากรุกเป็นล้านๆครั้ง ดังนั้นมันจึงสามารถกลั่นกรองความเป็นไปได้ในการวตัดสินใจการเคลื่อนที่ที่ดีที่สุด ปัญหาก็คือ จะมีเกมโกะที่เป็นไปได้มากมายกว่าอะตอมในจักรวาล ดังนั้นถึงแม้ว่าจะมีคอมพิวเตอร์ที่เร็วที่สุด ก็ไม่สามารถที่จะเลียนแบบแบบแผนต่างได้เลย สิ่งที่เลวร้ายยิ่งกว่าก็คือการเคลื่อนที่ในการเดินหมากครั้งแรกยังเป็นไปไม่ได้

สิ่งที่เปลี่ยนแปลงคืออะไร? การชนะของAlphaGo เป็นตัวอย่างของอำนาจในวิธีการใหม่ ซึ่งแทนที่จะโปรแกรมให้มียุทธวิธีที่ฉลาดลงไปในคอมพิวเตอร์ แต่เรากลับสร้างระบบที่สามารถเรียนรู้ยุทธวิธีที่จะเอาชนะให้อยู่กับคอมพิวเตอร์เอง ซึ่งยุทธวิธีที่จะเอาชนะก็เป็นตัวอย่างของการเอาชนะและการพ่ายแพ้นั่นเอง

แปลและเรียบเรียงจาก

Andrew Mcafee and Erik Brynjolfsson. Where Computer Defeat Human and Where They Can’t

http://www.nytimes.com/2016/03/16/opinion/where-co...

...........................................

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน การวิจารณ์เพลง หนัง หนังสือ และสังคมร่วมสมัย



ความเห็น (0)