สืบเนื่องจากความเชื่อร่วมกันว่า ระบบการศึกษาของประเทศต้องเปลี่ยนจาก "ระบบการสอนความรู้" เป็น"ระบบสร้างการเรียนรู้ "ให้ผู้เรียนมีทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ และมีคุณลักษณะนิสัยที่ดี เติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ ซึ่งการเปลี่ยนนั้น จะเกิดผลสำเร็จได้จริง ต่อเมื่อรูปแบบการเรียนการสอนในห้องเรียน ต้องเปลี่ยนและผู้มีบทบาทสำคัญคือ "ครู"

มูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ฯ ได้ร่วมกับองค์กรภาคีเครือข่ายในการดำเนินการขับเคลื่อนการปฏิรูปการศึกษาและพัฒนาครูของ ๑๘ ภาคี ประกอบด้วย มูลนิธิสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ มูลนิธิแม่ฟ้าหลวงในพระบรมราชูปถัมภ์ มูลนิธิยุวสถิรคุณ(ศูนย์จิตวิทยาศึกษา/เคริอข่ายโรงเรียนคุณธรรม) โรงเรียนวิถีพุทธ สพฐ. โครงการ Teacher Coaching สสค.ครูสอนดี/ครูนอกกรอบ(สสค.) โรงเรียนพอเพียงมูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ฯ ครูเพื่อศิษย์มูลนิธิสดศรีฯ+เครือข่ายสกว.ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น ครูเจ้าฟ้ากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ศูนย์พัฒนาวิชาการเพื่อการเรียนรู้ม.มหาสารคาม Teach for Thailand โครงการเพาะพันธ์ปัญญา สกว./ธนาคารกสิกรไทย โรงเรียนทางเลือก โรงเรียนรุ่งอรุณ โรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา โรงเรียนเพลินพัฒนา ซึ่งได้ค้นพบว่าครูแต่ละคนล้วนมีวิธีการและเครื่องมือ ตลอดจนทักษะในการสอนแก่ลูกศิษย์ ให้เป็นทั้งผู้มีความรู้ มีทักษะและเป็นคนดีที่แตกต่างและหลากหลาย จึงได้ริเริ่มการจัดงาน "เวทีพูนพลังครู" โดยมีศ.นพ.วิจารณ์ พานิช ประธานมูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพานิชย์ฯ เป็นผู้เปิดงาน เมื่อวันที่ ๑๔-๑๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๘ ณ ห้องประชุมวายุภักษ์ ๖ โรงแรมเซ็นทรา ศูนย์ราชการและคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ ถนนแจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร


วัตถุประสงค์ของการจัดงาน และผลที่คาดว่าจะได้รับจาก"เวทีพูนพลังครู" มีดังนี้

๑. เสริมสร้างพลังให้ "ครู" เห็นคุณค่าของความเป็นครู ในการมีพลังใจในการทำงานต่อไป

๒. กระตุ้นให้เกิด "เครือข่ายการเรียนรู้"ของครู ในการยกระดับทักษะ ความสามารถในการออกแบบการเรียนการสอนให้ผู้เรียนมีความรู้ มีทักษะ และมีคุณลักษณะนิสัยดีที่ต่อเนื่อง

๓. การสร้างสื่อการเรียนรู้ เพื่อให้ครูและสังคม ได้เข้าใจบทบาทใหม่ของครูในศตวรรษที่ ๒๑

โครงการนี้มีระยะเวลาการทำงาน ๕ ปี (มกราคม ๒๕๕๘ - ธันวาคม ๒๕๖๒) โดยมีขั้นตอนการดำเนินงาน ดังนี้

๑. จัดประชุมภาคีเครือข่ายร่วมกำหนดเป้าหมาย "เวทีพูนพลังครู" เพื่อให้เป็นเวทีเรียนรู้ของครูในเครือข่ายร่วมกันอย่างสม่ำเสมอทุก ๔ เดือน (ปีละ ๓ ครั้ง) โดยใช้กระบวนการจัดการความรู้ (KM) เพื่อนำความสำเร็จจากการปฏิบัติในฐานะ "ครูฝึก" (ที่มีวิธีการ และใช้คู่มือแตกต่างกันในแต่ละโครงการและเครือข่าย) และการจัด "ตลาดนัดความรู้ภาคีพูนพลังครู" ปีละ ๑ ครั้งร่วมกันเป็นประจำทุกปี

๒. ภาคีเครือข่ายร่วมเป็นคณะทำงานกับมูลนิธิสยามกัมมาจลในการจัด "เวทีพูนพลังครู" และร่วมพัฒนาองค์ความรู้ ตลอดจนการเชิญหรือแนะนำองค์กรอื่นๆ เข้าร่วมเป็น "ภาคีพูนพลังครู" เพิ่มเติมเพื่อสร้างการขับเคลื่อนการปฏิรูปการศึกษาจากการปฏิบัติ

๓. ภาคีเครือข่าย ทำการคัดเลือกและนำส่งข้อมูล "ครูเด่น" ในเครือข่ายให้แก่คณะทำงาน และทำการคัดเลือก "ครูเด่น"เป็น "ครูต้นเรื่อง" ในการจัด "เวทีพูนพลังครู" ในแต่ละครั้ง และคัดเลือก "ครูเด่น" ผู้บริหาร เข้าร่วม "เวทีพูนพลังครู" ในแต่ละครั้งตามจำนวนที่กำหนด

๔. คณะทำงานดำเนินการถอดบทเรียนเพื่อจัดทำเป็นสื่อ ทั้งในรูปแบบเอกสารและวิดีทัศน์ เพื่อใช้ประกอบการเรียนรู้ใน "เวทีพูนพลังครู" และเผยแพร่เพื่อสร้างการเรียนรู้ให้กับครูทั่วไปและสังคม(สื่อมวลชน ผู้ปกครอง ประชาชนทั่วไป)ผ่านช่องทางการสื่อสารต่างๆ ทั้งเวบไซต์ โซเชี่ยลมีเดีย ฯลฯ

๕.แต่งตั้งคณะกรรมการกำกับทิศทางโครงการจากภาคีและผู้ทรงคุณวุฒิ ให้คำแนะนำในการดำเนินโครงการ

มีข้อสังเกตว่า รูปแบบการจัดงาน "เวทีพูนพลังครู"ในครั้งที่ ๑ นี้ ได้ตั้งแถวที่นั่งแตกต่างจากเวทีอื่นๆ คือ จัดให้ครูที่มาร่วมงานนั่งส่วนหน้าและส่วนกลางของห้อง ในขณะที่ผู้ทรงคุณวุฒิที่จะเป็นผู้ทำหน้าที่สะท้อนการเรียนรู้กลุ่มย่อยนั่งส่วนหลังท้ายสุด ทำให้สามารถสังเกตการณ์ได้ทุกแง่มุมต่างๆของเวที

สำหรับหัวข้อที่กำหนดให้ครูบนเวทีทะยอยกันขึ้นมาเล่าประสบการณ์แบ่งเป็น ๓ ส่วนคือ

๑.ครูผู้ส่งต่อความสว่างไสว โดยครูต้นเรื่อง ๓ คน

ครูผู้ได้รับแรงบันดาลใจจากครูที่เป็นแบบอย่างในการสอนเด็กให้เป็นคนดี

--- เปลี่ยนเด็กเกเรเป็นเด็กแกนนำ โดยครูพจมาน เดชะ รร.พร้าววิทยาคม จ.เชียงใหม่

--- ใช้ความรัก ความใส่ใจ แก้ปัญหาเด็กรายบุคคล โดยครูศรีวรรณ ฉัตรสุริยวงศ์ รร.บ้านปล่องเหลี่ยม จ.สมุทรสาคร

--- แก้ปัญหาเด็กกลุ่มเสี่ยง/เรียนอ่อน โดยครูมารศรี มิ่งศิริรัตน์ รร.สุรนารี วิทยาคม จ.นครราชสีมา

๒. โรงเรียนที่บ่มเพาะความดีงาม ครูต้นเรื่อง ๓ คน

การออกแบบการเรียนรู้ เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะนิสัยของโรงเรียน ที่มีการจัดการทั้งระบบ

--- ใช้ BBL ร่วมกับหลักศาสนา และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง บ่มเพาะเด็กเป็นคนดี มีหลักคิดในการดำเนินชีวิต โดยครูปนัดดา ปัญฏีกา และเพื่อนครู รร.ดาราวิทยาลับ จ.เชียงใหม่

---ใช้กระบวนการวิจัย ๑๐ ขั้นตอน และชุมชนเป็นฐานเรียนรู้ พัฒนาเด็กให้มีความรับผิดชอบ ทำงานเป็นทีม เอื้อเฟื้อแบ่งปัน โดยครูไพเราะเกิดผล และครูขนิษฐา อาสาชำนาญ รร.อนุบาลสตูล จ.สตูล

--- ใช้กระบวนการจิตศึกษา เปลี่ยนครู เปลี่ยนห้องเรียน เพื่อเปลี่ยนเด็ก โดยครูอุรวี ศิริบูรณ์ และเพื่อนครู รร.บ้านปะทาย จ.ศรีสะเกษ

๓. สอนเด็กให้เป็นคนดี และมีความรู้ : แลกเปลี่ยนเรียนรู้กลุ่มย่อย ๘ กลุ่ม

ครูต้นเรื่อง

--- สอนให้เด้กชาวเขารู้ภาษาไทย อ่านออก เขียนได้ พูดชัด มีวินัย เห็นคุณค่าตนเอง โดยครูสัญญา สอนบุญทอง รร.บ้านห้วยเฮี๊ยะ จ.แม่ฮ่องสอน

--- สอนเด็กพิเศษเรียนอ่อน ให้อ่านออก เขียนได้ มีความพยายาม มีน้ำใจ โดยครูศิริลักษณ์ ชมพูคำ รร.บ้านหินลาด จ.มหาสารคาม

--- ฝึกเด็กให้มีความรับผิดชอบ มีวินัย เห็นคุณค่าตนเอง โดย ครูธีรภาพ แซ่เจีย รร.คลองหนองใหญ่ กทม.

--- ทำให้เด็กเห็นคุณค่าตนเอง และมีเป้าหมายชีวิต โดยครูวิศรุต นุชพงส์ รร.แก่นทอง อุปถัมภ์ กทม.

--- สอนเด็กพุทธ-อิสลาม ให้เข้าใจความแตกต่างทางศาสนา ความเชื่อ เพื่อให้อยู่ร่วมกันอย่างสันติ โดยครูประไพพรรณ บุญคง และครูไกรสร วงศ์เอื้อเวทย์ เครือข่ายโรงเรียนวิถีพุทธ สพฐ.

--- ใช้โครงงานวิทยาศาสตร์และการถอดบทเรียน สอนให้เด็กรู้จักตนเอง ชุมชน มีเป้าหมายชีวิตและจิตอาสา โดยครูตรีนุช เพชรแสงสม รร.แจ้ห่มวิทยา จ.ลำปาง

--- ทำให้เด็กเรียนอ่อนเห็นคุณค่าในตนเอง มีเป้าหมายชีวิต ผ่านโครงการวิจัยวิทยาศาสตร์ท้องถิ่น โดยครูอรุณวรรณ กลั่นกลึง

--- ทำให้เด็กมีความมุ่งมั่น อดทน ฝึกฝนตนเอง ผ่านการทำโครงงาน โดยครูไสว อุ่นแก้ว รร.ขุนหารวิทยาสรรค์ จ.ศรีสะเกษ

พวกเราที่ได้รับเชิญมาสังเกตการณ์ และร่วมให้ความเห็น ทุกคนต่างมีความรู้สึกประทับใจเป็นอย่างยิ่งกับเรื่องเล่าดีๆและวิถีปฏิบัติของครูทุกท่าน ที่ได้ถอดบทเรียนรู้ของการขับเคลื่อนงานเพื่อศิษย์ด้วยหัวใจ ซึ่งจะกลายเป็นความหวังที่เป็นจริงของการปฎิรูปการศึกษาอย่างมีศาสตร์และศิลป์ที่เป็นแบบอย่างเช่นนี้

เมื่อวิดิทัศน์ของ "เวทีพูนพลังครู" ดำเนินการเรียบร้อยแล้ว ข้าพเจ้าจะได้นำมาฝากผู้อ่านต่อไป

.................................................................................................................................................

ภาพข้อมูลบางส่วนจากเอกสารในงาน "เวทีพูนพลังครู"