หลายคนมีงานเชิงประเด็นที่ประจักษ์ เป็นภูมิรู้ฝังลึก จึงมักถูก นักวิจัย นักวิชาการมาจีบ มาชวนทำงาน ทั้งๆที่ตั้งใจทำงานประเด็นงานชุมชนเพียงอย่างเดียว แต่ท้ายที่ที่เมื่อถูกนักว่าชาการ พูดคุยมากๆเข้าก็หลงลม ร่วมปฏิบัติการด้วย เปรียบเหมือนแลน(เหี้ย)ที่ หนี บองหลา (จงอาง) ขึ้นไปอยู่บนต้นไม้ นึกว่าปลอดภัยแล้ว แต่พอบองหลา เวียนโคนไม้หลายรอบ ตาลาย หล่น(ตก)จากต้นไม้ ต้องตายกับบองหลา .

สิบกว่าปีที่ทำงานชุมชน วนเวียนบนเส้นทางนี้ พบประสบเหตุการณ์หลายอย่าง ทั้งเพื่อนร่วมงาน ข้าราชการ นักวิชาการ จึงต้องกลับมาทบทวน พรวนความคิดในการทำงาน ในการไปสร้างปฏิสัมพันธ์ กับหลายบุคคล ถอดบทเรียนในการทำงาน ในเรื่อง การไปปฏิสัมพันธ์ สานพลัง กับบุคคลต่างๆ โดยมีตัวชี้วัดว่า ในการทำงานชุมชน ยิ่งทำ ยิ่งมีเพื่อนมากขึ้น ก็ถือว่าผ่านตัวชี้วัดในการสานพลัง สร้างปฏิสัมพันธ์ แต่หากทำงานไปๆ เพื่อนๆหรือหน่วยงานยิ่งน้อยลง หดหายไป ก็แสดงว่าไม่ผ่านตัวชี้วัดของการปฏิสัมพันธ์

.....ในคืนวันหนึ่งที่ได้ไปนอนแคงแหลงเรื่องการทำงาน(นอนตะแคงคุยกันเรื่องชาวบ้าน) คนทำงานที่ผ่านมาที่ บ้าน คุณ เสรี กลิ่นจันทร์ ที่ไสนายขัน ในรอบสิบปี ตั้งแต่ โครงการ"ดับบ้านดับเมือง"เรียนรู้อยู่ดีที่ปักษ์ใต้" มาถึงแผนแม่บทชุมชน 4 ภาค แตกแขนงมาเป็นประเด็นต่างๆมากมาย ในครั้ง ดับบ้านดับเมือง ตอนสรุป ปิดโครงการ เทือก บรรทัด หรือเปลื้อง คงแก้ว ได้สรุป ปิดโครงการสั้นๆ ง่ายๆว่าโครงการดีมีประโยชน์ แต่ปิดโครงการแล้ว เสร็จโครงการแล้ว เหมือนกับว่า สิ่งที่ได้

"เหมือนการสร้างหลาให้หมานอน"(สร้างศาลาให้สุนัขนอน)

เพราะฉะนั้น ต้อง"ถีบฝาหลา ยิกหมาลง"(พังฝาศาลาไล่หมาลงจากศาลา)

ซึ่งทำให้นักพัฒนาท้องถิ่นชุมชน ต้องถอดระหัส ตีโจทย์ การทำงานให้ออก อีกคำหนึ่งที่ โดนใจคือคำว่า


"บองหลาเวียนแลน"(งูจงอาง เวียน ตะกวด)

เราคนทำงานพื้นที่ หลายคนมีงานเชิงประเด็นที่ประจักษ์ เป็นภูมิรู้ฝังลึก จึงมักถูก นักวิจัย นักวิชาการมาจีบ มาชวนทำงาน ทั้งๆที่ตั้งใจทำงานประเด็นงานชุมชนเพียงอย่างเดียว แต่ท้ายที่ที่เมื่อถูกนักว่าชาการ พูดคุยมากๆเข้าก็หลงลม ร่วมปฏิบัติการด้วย เปรียบเหมือนแลน(เหี้ย)ที่ หนี บองหลา (จงอาง) ขึ้นไปอยู่บนต้นไม้ นึกว่าปลอดภัยแล้ว แต่พอบองหลา เวียนโคนไม้หลายรอบ ตาลาย หล่น(ตก)จากต้นไม้ ต้องตายกับบองหลา ..... เมื่อหลายปีก่อน ได้ถอดบทเรียนไว้ว่า พวกเรา เหมือนนกคูด ในรังนกจาบ( นกกะปูด ที่ตายในรังนกกระจาบ)https://www.gotoknow.org/posts/333171

ปีนี้ ถอดบทเรียนได้ว่า การทำงานอย่าให้เป็นเช่น บองหลาเวียนแลน จึงต้องเว้นระยะห่างในการปฎิสัมพันธ์ กับ บุคคลหรือหน่วยงานภายนอกให้มากขึ้น