การวิจัยและพัฒนาแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมการปลูกผักปลอดภัยสำหรับอาหารกลางวันของโรงเรียนขนาดเล็กตามโครงการ 9 บวร:ไปดูผักโรงเรียนวัดไร่แตงทอง โรงเรียนอ้อกระทุง โรงเรียนหนองจิก โรงเรียนห้วยผักชีและโรงเรียนดอนซาก (8)

วันนี้ผู้เขียนได้ตามท่านหัวหน้าโครงการวิจัยคือ รศ.นท.ดร.สุมิตร สุวรรณ จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กำแพงแสน มีผู้ร่วมงานวิจัยคือท่าน ผศ.อรพรรณ ศังขจันทรานนท์ และอาจารย์อภิเดช ช่างชัย ไปดูโรงเรียนนวัดไร่แตงทอง โรงเรียนอ้อกระทุง โรงเรียนหนองจิก โรงเรียนห้วยผักชีและโรงเรียนดอนซาก

โรงเรียนที่ไปถึงก่อนคือโรงเรียนวัดไร่แตงทอง ผักบุ้งของโรงเรียนไม่ค่อยงาม ท่านอาจารย์ รศ.นท.ดร.สุมิตร สุวรรณ บอกว่าปลูกในที่ร่ม ท่านอาจารย์อภิเดช ช่างชัย ซักคุณครูที่ทำโครงการได้ความว่า ใช้สาร EM ในอัตราที่มากเกินไป แถมต้นผักที่ปลูกต้องการแสง แต่มาปลูกในที่ร่มด้วย

ผู้เขียนเองสนใจเรื่องไผ่ ของโรงเรียน น่าจะปลูกทำรั้วเพิ่ม อย่างน้อยได้ไผ่กินเป็นอาหารกลางวันสบาย ผู้เขียนทำเรื่องการตอนไผ่ที่ในบันทึกนี้ครับ เผื่อมีคนสนใจอ่าน

โรงเรียนปลูกตะไคร้ด้วย ทางทีมวิจัยแนะนำว่าปลูกมากก็น่าจะดี ที่โรงเรียนปลูกกระชายด้วย กระชายเป็นไม้ที่ชอบที่ร่ม มีแดดไม่มาก



แต่ตะไคร้น่าจะชอบแสงแดดมากกว่ากระชาย โรงเรียนพัฒนาสภาพโรงเรียนสวยงามมากกว่าเดิม คาดว่าในเทอมหน้าจะเข้ามาเยี่ยมโรงเรียนกันอีก

โรงเรียนที่สองที่ทีมวิจัยไปคือโรงเรียนอ้อกระทุง อยู่ตำบลทุ่งลูกนก อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม โรงเรียนนี้มีแปลงผักอยู่แล้ว มีชะอมค่อนข้างงามมาก

ต้นกระชายปลูกไว้ในที่ร่มงามดีมาก ที่พบมีปัญหาคือมะนาวเป็นโรคแครงเกอร์ที่ใบ แต่ไม่มาก ถ้าเด็ดใบไปทิ้งที่อื่น น่าจะแก้ไขปัญหาได้

ผู้เขียนไปดูบ่อกบและบ่อปลาของโรงเรียน แต่ปลายังมีไม่มาก ที่น่าเสียดายคือหมูป่าของโรงเรียนที่เลี้ยงไว้แหกคอกออกไปแล้วโดนจับกินเป็นหมูหันไปแล้ว เสียดายมาก...

ทีมวิจัยเดินทางไปต่อที่โรงเรียนหนองจิก ท่านผู้อำนวยการพาไปเลี้ยงข้าวกลางวัน โรงเรียนหนองจิกได้แบ่งโซนของการปลูกพืชไว้ดังนี้ 1 โซนอนุบาลปลูกผักในกระถาง 2 โซนของครูรัชพลปลูกพริกและเลี้ยงไก่ 3 โซนหลังโรงรถปลูกพืชสมุนไพร 4 โซน แก้วมังกร ปลูกแก้วมังกร 100 กิ่ง ปลูกมะนาว

ตอนไปดูบวบและพริกกำลังงามเลย ผู้เขียนชอบใจต้นถั่วฝักยาวที่ทำค้างไว้สวยมาก ท่านอาจารย์รศ.นท.ดร.สุมิตร สุวรรณได้เก็บไข่ไก่กับนักเรียนด้วย


ตอนนี้โรงเรียนกำลังพัฒนาพื้นที่ทั้งหมดสำหรับทำการเกษตร ผู้เขียนชอบใจกิจกรรมของโรงเรียน มีผักค่อนข้างมาก แถมมีไข่เอาไว้กินด้วย

โรงเรียนต่อไปที่เราไปคือโรงเรียนห้วยผักชี ที่มีปารเลี้ยงปลาดุกประมาณ 1,000 ตัว แต่ทีมเราคิดว่าน้ำน่าจะเน่ามาก น่าจะเปลี่ยนน้ำ แต่ท่าน ผอ บอกว่าจะลองทดลองดูก่อน

สิ่งที่เราประทับใจคือผักกวางตุ้งที่นักเรียนปลูกค่อนข้างงาม ท่าน ผอ. เล่าว่านักเรียนปลูกผักที่บ้านอยู่แล้ว มีทักษะในการปลูกผักค่อนข้างดีมาก

ผู้เขียนชอบต้นฝักข้าวโรงเรียนนี้ แต่คิดว่า ควรเอาไปทำประโยชน์ได้อีกมาก ดูนักเรียนจะชอบต้นฝักข้าวด้วยเช่นกัน นักเรียนโต้ตอบได้ดี ดูจะมีความสุขกับการอยู่ที่โรงเรียน


โรงเรียนสุดท้ายที่ทีมวิจัยไปคือโรงเรียนดอนซาก ยังไม่ได้ทำกิจกรรมเพิ่ม เข้าใจว่าคุณครูคงยุ่ง ต้นมะนาวที่ผู้เขียนไปครั้งก่อนยังอยู่ที่เดิม บริเวณที่ปลูกมะนาวก็ยังเหมือนเดิม ตอนไปโรงเรียนพอดีคุณครูไม่อยู่มีประชุม มีคุณครูอยู่ทั้งโรงเรียนท่านเดียวเอง ทีมวิจัยเลยกลับมหาวิทยาลัย ผู้เขียนได้ความรู้เพิ่มมากขึ้นจากการทำงานต่างๆในบริบทที่เกี่ยวกับโรงเรียน ขอบคุณมากครับที่เข้ามาอ่าน...