การตามรอยหลวงโยนะการพิจิตร หรือมองปันโยหรือพระยาตะก่าส่วนหนึ่งได้ค้นคว้าจากประกาศราชกิจจานุเบกษาทีจัดพิมพ์ในช่วงรัชสมัยของรัชกาลที่ 5 รัชกาลที่ 6 และรัชกาลที่ 7 ทำให้ทราบว่าพ่อค้าไม้ชาวพม่านามมองปันโยมีส่วนร่วมในการพัฒนาเมืองเชียงใหม่อย่างสำคัญ ท่านได้ร่วมร่วมทำบุญทำทานและสร้างสิ่งที่เป็นสาธารณะประโยชน์ไว้หลายอย่างทั้งที่มีบันทึกอย่างเป็นทางการดังประกาศในราชกิจจานุเบกษาและจากการกระทำโดยศรัทธาส่วนตัวที่ไม่ได้มีการบันทึกโดยทางการ คุณงามความดีเป็นที่ประจักษ์แก่สังคมและทางราชการทำให้ได้รับพระราชทานเกียรติยศจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวถึง 3 รัชกาล ในราชวงศ์จักรี


ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5

ปี พ.ศ.2449 ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๒๔ หน้า ๑๖ ลว.๗ เม.ย. ร.ศ.๑๒๖ เมื่อวันที่ ๑๙มี.ค. ร.ศ.๑๒๕ (2449 ) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ก.มหาดไทยส่งสัญญาบัตรขุนนางไปพระราชทาน คือให้มองปันโย เป็นหลวงโยนะการพิจิตรตำแหน่งกรมการในกองข้าหลวงเทศาภิบาล มณฑลพายัพ ถือศักดินา ๑๐๐๐ ไร่


ภาพที่1 ใบตราตั้งให้มองปันโย เป็นหลวงโยนะการพิจิตร


ภาพที่ 2 ราชกิจจานุเบกษาส่งสัญญาบัตรขุนนางไปพระราชทาน มองปันโย ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหลวงโยนะการพิจิตร ตำแหน่ง กรมการในกองข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลพายัพ ถือศักดินา ๑๐๐๐

ปีพ.ศ.2452 ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๒๖ หน้า ๑๙๒๖ ลซ.๕ ธ.ค.ร.ศ.๑๒๘ ( พ.ศ. 2452) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หังทรงโปรดเกล้าพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ มงกุฏสยามชั้นที่ ๕ วิจิตราภรณ์ แก่หลวงโยนะการพิจิตร(มองปันโย)

ภาพ 3 ราชกิจจานุเบกษาเรื่องพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภารณ์ วันที่ 24 พฤศจิกายน ร.ศ..128 ณ ตำหนักเจ้าดารารัศมี พระราชชายา หลวงโยนะการพิจิตรได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎสยามชั้นที่ ๕ วิจิตราภรณ์

http://th.wikipedia.org/wikiตำหนักเจ้าดารารัศมี_พระราชชายา/


ภาพที่ 4 ใบพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎสยามชั้นที่ ๕ วิจิตราภรณ์ แก่หลวงโยนะการพิจิตร

ปี พ.ศ. 2456 ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๓๐ หน้า ๓๐๖๓ ลว.๒๙ มี.ค.๒๔๕๖ มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าพระราชทานยศแก่ข้าราชการ......หลวงโยนะการพิจิตร กรมการพิเศษเมืองเชียงใหม่ เป็นรองอำมาตย์เอก

ภาพที่ 5 ราชกิจจานุเบกษา พระราชทานยศ หลวงโยนะการพิจิตร เป็น รองอำมาตรเอก

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6

ปี พ.ศ.2459 ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๓๓ หน้า ๓๖๖๗ ลว.๑๘ มี.ค.๒๔๕๙ ประกาศพระราชทานนามสกุลครั้งที่ ๖๖ ลำดับที่ ๓๖๖๗ โปรดเกล้าพระราชทานนามสกุล ให้รองอำมาตย์เอกหลวงโยนะการพิจิตร(มองปันโย) กรมการพิเศษจังหวัดเชียงใหม่ พระราชทานนามสกุลว่า อุปะโยคิน(UPAYOGIN)

ภาพที่ 7 ราชกิจจานุเบกษา พระราชทานนามสกุล หลวงโยนะการพิจิตร ได้นามสกุลพระราชทานว่า อุปะโยคิน(Upayogin)

ภาพที่ 8 ภาพหนังสือพระราชทานนามสกุลแก่หลวงโยนะการพิจิตร


ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7

ปี พ.ศ 2470 ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๔๔หน้า ๓๖๒๙ ลว.๑๒ ก.พ.๒๔๗๐ เมื่อ ๓ ก.พ.๒๔๗๐ โปรดเกล้าฯพระราชทานเพลิงศพรองอำมาตย์เอกหลวงโยนะการพิจิตร(หม่องปันโย อุปะโยคิน) สังกัดกระทรวงมหาดไทย ที่สุสานตำบลช้างคลาน อ.เมือง เชียงใหม่ โปรดเกล้าพระราชทานเงิน ๕๐๐ สตางค์ ผ้าขาวหนึ่งพับ


ภาพที่ 9 ราชกิจจานุเบกษาเรื่องส่งหีบเพลิงไปพระราชทานเพลิงศพ


ผู้สืบค้นราชกิจจานุเบกษา นายสมรรถพงศ์ เตชะเสน เหลนของหลวงโยนะการพิจิตรสายนางประภาศรี อุปโยคิน

ผู้เขียน นางศรีสุดา ธรรมพงษาและ ผศ.ดร.กัลยา ธรรมพงษา