​โครงการ ถอดบทเรียนแกนนำนักศึกษาอาสาสมัคร ม.อ.

โครงการ ถอดบทเรียนแกนนำนักศึกษาอาสาสมัคร ม.อ.

หลักการและเหตุผล

เครื่องมือสำคัญในการพัฒนานักศึกษาให้มีศักยภาพ คือ กิจกรรม เป็นโอกาสให้นักศึกษาได้ใช้ความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์ที่มีไปปรับใช้พัฒนาสังคม และพัฒนาตนเองให้เกิดสมรรถนะสำคัญ 5 ประการ ได้แก่ ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแก้ปัญหา ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิตและความสามารถในการใช้เทคโนโลยี จนนำไปสู่บัณฑิตที่พึงประสงค์

แต่การดำเนินกิจกรรม ต้องมีการถอดบทเรียนอย่างต่อเนื่องเป็นระยะ เนื่องจากการถอดบทเรียนถือเป็นแนวคิดและเครื่องมือในการจัดการความรู้ เพื่อสร้างการเรียนรู้ เป็นกระบวนการดึงเอาความรู้จากการทำกิจกรรมออกมา เพื่อยกระดับการทำกิจกรรมให้ดีขึ้น เป็นการสกัดความรู้ที่มีอยู่ในตัวของนักกิจกรรม ออกมาเป็นบทเรียน ความรู้ที่ชัดแจ้ง ทำให้ได้บทเรียนในรูปแบบชุดความรู้ (ที่เป็นรูปธรรม) และเกิดการเรียนรู้ร่วมกันของผู้เข้าร่วมกระบวนการ นำมาซึ่งการปรับวิธีคิด และเปลี่ยนแปลงวิธีการทำงานที่สร้างสรรค์และมีคุณภาพยิ่งขึ้น

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) เป็นสถาบันการศึกษาที่ดำเนินนโยบายการปลูกฝังจิตวิญญาณในการดำรงชีพอยู่ของนักศึกษา และบุคลากรเพื่อสังคม ด้วยการน้อมนำคำสอนของสมเด็จพระบรมราชชนกที่ว่า "ขอให้ถือประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง" มาเป็นแนวทางในการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยตลอดระยะเวลากว่า 45 ปี มีนโยบายส่งเสริมให้นักศึกษาทำกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง เช่น การกำหนดให้นักศึกษาที่จะจบหลักสูตรจะต้องเข้าร่วมกิจกรรมอย่างน้อย 100 ชม. การส่งเสริมยกย่องบุคคลผู้อุทิศตนเพื่อประโยชน์ส่วนรวมเพื่อเป็นแบบอย่างแก่บุคลากรและนักศึกษา ได้กำหนดให้วันมหิดล ซึ่งตรงวันที่ 24 กันยายน ของทุกปี เป็น "วันประโยชน์เพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง" การนำนโยบายการรอการลงโทษกับนักศึกษาที่ประพฤติผิดทางวินัยโดยให้บำเพ็ญประโยชน์ให้กับชุมชนแทนการให้พักการเรียน รวมถึง การกำหนดให้ทุกหลักสูตร บรรจุรายวิชากิจกรรมเสริมหลักสูตร 1 หน่วยกิต เป็นรายวิชาบังคับ เพื่อให้นักศึกษาได้มีโอกาสเรียนรู้การจัดทำโครงการ/กิจกรรมต่างๆ ขณะเดียวกันคณะและหน่วยงานต่างๆ ในมหาวิทยาลัย ต่างร่วมกันสร้างบรรยากาศของการดำเนินกิจกรรมด้านจิตอาสาเพื่อสังคมอย่างต่อเนื่องทั้งในกลุ่มนักศึกษาและบุคลากร

จากรูปแบบการดำเนินกิจกรรมด้านอาสาสมัครต่างๆ ของมหาวิทยาลัยดังกล่าวนี้ พบว่ายังมีจุดอ่อนในการจัดการความรู้ ด้วยกระบวนการถอดบทเรียน ยังเป็นลักษณะต่างคนต่างทำ ขาดการประสานงาน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกลุ่มต่างๆ ดังนั้นหน่วยส่งเสริมงานอาสาสมัคร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จึงได้จัดกิจกรรมโครงการ "ถอดบทเรียนแกนนำนักศึกษาอาสาสมัคร ม.อ." เพื่อยกระดับ และพัฒนานักกิจกรรมจิตอา และงานอาสาสมัครในมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ให้มีระบบการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่ดีขึ้น เปิดโอกาสให้มีการพูดคุย แลกเปลี่ยน เรียนรู้พัฒนานักกิจกรรมให้มีองค์ความรู้เพิ่มมากขึ้นในการดำเนินงานครั้งต่อไป ทั้งยังสามารถนำไปขยายผลสู่กลุ่ม หรือผู้นำกิจกรรมรุ่นอื่นต่อไปได้

เป้าหมาย

กลุ่มชมรมนักศึกษามีกลไกในการพัฒนากิจกรรม และระบบจัดการอาสาสมัครที่พร้อมทำให้อาสาสมัครมีศักยภาพเพิ่มสูงขึ้น และคุณภาพของงานกิจกรรมมีมากขึ้น

วัตถุประสงค์

• 1.เพื่อให้เกิดการเวที เสวนา พูดคุย แลกเปลี่ยน เรียนรู้ประสบการณ์งานกิจกรรมระหว่างกลุ่มชมรมต่างๆ
• 2.เพื่อให้เกิดสัมพันธ์ภาพที่ดีระหว่างบุคคล กลุ่ม ชมรม และกิจกรรมงานอาสาสมัคร
• 3.เพื่อให้อาสาสมัครรู้จักและเข้าใจตัวเอง และผู้อื่นมากขึ้น
• 4.เพื่อพัฒนาอาสาสมัครให้มีความรู้ ความสามารถเพิ่มมากขึ้นตามที่ตนเองถนัดและสนใจ

ระยะเวลาดำเนินงาน

ระหว่างวันที่ 28 กุมภาพันธ์ – 1 มีนาคม 2558 (โดยมีแผนการดำเนินงานตามเอกสารแนบ)

สถานที่ดำเนินงาน

เกาะลิบง จังหวัดตรัง

หน่วยงานที่รับผิดชอบโครงการ

หน่วยส่งเสริมงานอสาสมัคร กองกิจการนักศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

กลุ่มเป้าหมาย

แกนนำกลุ่มนักศึกษา 43 คน

• 1.แกนนำนักศึกษาจากชมรมฝ่ายบำเพ็ญ จำนวน 15 คน
• 2.แกนนำนักศึกษาอาสาสมัครทั่วไป จำนวน 13 คน
• 3.ผู้นำนักศึกษาจากสภานักศึกษา จำนวน 5 คน
• 4.ผู้นำนักศึกษาจากสโมสรนักศึกษาคณะต่างๆ 5 คณะ จำนวน 10 คน

คณะทำงาน/เจ้าหน้าที่ จำนวน 7 คน

• 1.กองกิจการนักศึกษา จำนวน 3 คน
• 2.มูลนิธิชุมชนสงขลา จำนวน 3 คน
• 3.สถาบันวิจัยและพัฒนาสุขภาพภาคใต้ 1 คน

รวมทั้งสิ้น จำนวน 50 คน

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

เชิงปริมาณ

1. แกนนำนักศึกษาเข้าร่วมโครงการถอดบทเรียนอาสาสมัคร 43 คน

เชิงคุณภาพ

• 1.นักศึกษาได้แลกเปลี่ยน เรียนรู้รูปแบบในการดำเนินกิจกรรม งานอาสาสมัครของกลุ่ม/ชมรม ต่างๆ พร้อมสามารถนำไปปรับใช้ให้เกิดประโยชน์กับกลุ่ม/ชมรมของตัวเองได้
• 2.เกิดสัมพันธ์ภาพที่ดีระหว่างบุคคล กลุ่ม ชมรม และกิจกรรมงานอาสาสมัครจนเกิดเป็น เครือข่ายระหว่างบุคคล กลุ่มที่เข้มแข้ง เกื้อหนุนซึ่งกันและกันได้
• 3.อาสาสมัครค้นพบศักยภาพของตัวเอง และค้นพบช่องทางในการพัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างต่อเนื่องได้
• 4.แกนนำนักศึกษาได้เรียนรู้ และฝึกประสบการณ์การถอดบทเรียน พร้อมสามารถนำไปปรับใช้ให้เกิดประโยชน์กับกลุ่ม/ชมรมของตัวเองได้

งบประมาณ

• 1.ค่าอาหารหลักมื้อเที่ยง (2 มื้อ × 50 คน × 120 บาท/คน) 12,000 บาท
• ค่าอาหารหลักมื้อค่ำ (1 มื้อ × 50 คน × 150 บาท/คน) 7,500 บาท
• อาหารมื้อเช้า (1 มื้อ × 50 คน × 60 บาท/คน) 3,000 บาท
• 2.ค่าอาหารว่าง (2 มื้อ × 50 คน × 20 บาท/คน) 2,000 บาท
• 3.ค่าที่พัก (1 คืน × 50 คน × 150 บาท/คน) 7,500 บาท
• 4.ค่าโดยสารเรือ และรถ จากฝั่ง - เกาะ – เข้าที่พัก (130 บาท × 50 คน) 6,500 บาท

รวมค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น 31,000 บาท

การดำเนินงานโครงการถอดบทเรียนอาสาสมัคร ม.อ.

วันที่/เดือน/ปี ช่วงเวลา	กิจกรรม	วัตถุประสงค์	วัสดุ/อุปกรณ์	ผู้รับผิดชอบ
ขั้นเตรียมการ
22/1/58	พบปะพูดคุย ระหว่างทีมวิทยากร/นักศึกษา	ทำความรู้จัก ความไว้วางใจ ความคุ้นเคย	ฟลิปชาร์ท	หน่วยส่งเสริมฯ
	ร่วมออกแบบวางแผนการถอดบทเรียน	การมีส่วนร่วมคิดวางแผน	ฟลิปชาร์ท	หน่วยส่งเสริมฯ
26/1/58	แต่งตั้งคณะทำงานที่รับผิดชอบงานแต่ละฝ่าย	แบ่งบทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบ	กระดาษ A4	หน่วยส่งเสริมฯ
1-6 ก.พ.58	พัฒนาโครงการ	ประมวลแนวคิด แนวทางการดำเนินงานอย่างเป็นระบบเพื่อนำเสนอ	กระดาษ A4	หน่วยส่งเสริมฯ
6-10 ก.พ. 58	ติดต่อประสานงานพื้นที่/รถ/กลุ่มเป้าหมาย	สำรวจความพร้อมก่อนการลงพื้นที่/ กลุ่มเป้าหมาย	หน่วยส่งเสริมฯ
28 ก.พ. 2558	ขั้นดำเนินการ(28 ก.พ. – 1 มี.ค. 2558)
8.30-9.00	ลงทะเบียน	รวบรวมรายชื่อผู้เข้าร่วม	หน่วยส่งเสริมฯ
9.00 -11.00	ออกเดินทางไปยังสถานที่จัดกิจกรรม (พักเบรก)	ขยายเสียงเคลื่อนที่	หน่วยส่งเสริมฯ
11..00-12.00	กิจกรรมสันทนาการ	ละลายพฤติกรรมผู้เข้าร่วม/ทำความรู้จักกัน	ชมรมสอนเด็ก
12.00–13.00	พักรับประทานอาหารกลางวัน			หน่วยส่งเสริมฯ
13.00-14.00	-สันทนาการ 5 นาที -จับคู่แนะนำตัว 20 นาที(เป็นใคร อยู่ที่ไหน ปัจจุบันเรียนอะไร และกิจกรรมอาสาสมัครที่เคยทำแล้วประทับใจ) -เพื่อนแนะนำเพื่อน คนละ 3 นาที จำนวนครั้งละ 10 คน	เตรียมความพร้อมอาสาสมัครก่อนเริ่มกิจกรรม	ชมรมสอนเด็ก
14.00-14.20	พูดคุยแลกเปลี่ยนเรื่องการสร้างแรงบันดาลใจ โดย คุณชัยวุฒิ บุญวิวัฒนาการ	จุดชนวนความคิด ความรู้สึก และบรรยากาศก่อนถอดบทเรียน	กระดาษ A4	มูลนิธิชุมชนสงขลา
14.20–16.30 14.20-14.30 14.30-15.15 15.15-15.45 15.45-17.00	กิจกรรมถอดบทเรียนผ่านเกมส์ กงล้อสี่ทิศ / (พักเบรก) -อธิบายความหมาย 10 นาที -แบ่งกลุ่มย่อยตามประเภทสัตว์ทั้ง 4 สรุปจุดเด่น จุดที่ต้องปรับปรุง และแนวทางแก้ไข กลุ่มละ 5 คน เริ่มด้วยวิเคราะห์ตัวเองลงในกระดาษเอ 4 จากนั้นนำไปรวมกับเพื่อนเป็นความเห็นร่วม 45 นาที. -ตัวแทนกลุ่มทั้ง 4 นำเสนอ 30นาที -วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของกงล้อสี่ทิศเรียนรู้การอยู่ร่วมกัน -เพื่อนแนะนำเพื่อน คนละ 3 นาที จำนวนครั้งละ 10 คน	ทำความรู้จัก และเข้าใจตัวเอง รู้จักคนอื่น เป้าหมายของตัวเอง	ขยายเสียง กระดิ่งสัญญาณเตือน	มูลนิธิชุมชนสงขลา อ.พิชัย
17.00-19.30	รับประทานอาหารเย็น/พักผ่อนตามอัธยาศัย			ชมรม...
19.30–20.30	กิจกรรม ความในใจ	สร้างความสัมพันธ์ที่ดี บอกความในใจ	ชมรม...
1 มี.ค 58	(ขั้นดำเนินการ)
08.00–08.30	รับประทานอาหารเช้าร่วมกัน	ชมรม...
08.30–08.45	กิจกรรมสันทนาการ	เตรียมความพร้อมก่อนการถอดบทเรียน	ชมรมสอนเด็ก
08.45–12.00 08.45-09.15 09.15-09.30 09.30-09.45 09.45-10.45 10.45-11.15 11.15-12.00	ถอดบทเรียนกระบวนการทำกิจกรรมอาสา -เพื่อนแนะนำเพื่อน คนละ 3 นาที จำนวนครั้งละ 10 คน -ทบทวนเป้าหมายในการทำกิจกรรมอาสาของแต่ละคน แล้วประเมินผลที่ได้จากการเข้าร่วมกิจกรรมกับเป้าหมายที่คาดหวัง -ช็อปปิ้งผลงานของเพื่อนๆ -แบ่งกลุ่มย่อย 4 กลุ่มค้นหาบทเรียนจากการมาทำกิจกรรมอาสา(รูปแบบที่ดีของงานอาสา-ขั้นเตรียมการ-ขั้นดำเนินการ-ขั้นสรุป/ติดตาม) -เวิร์ลคาเฟ่ 2 รอบ -สรุปบทเรียนร่วม(รูปแบบที่ดีของงานอาสา)	- เห็นภาพรวมกระบวนการทำกิจกรรม - หาช่องทางพัฒนาจุดดี แก้ไขจุดอ่อน	ฟลิปชาร์ท ขยายเสียง	มูลนิธิชุมชนสงขลา
12.00-13.00	พักรับประทานอาหารกลางวัน	ชมรมสอนเด็ก
13.00–14.00 13.00-13.10 13.10-13.30 13.30-14.15	การพัฒนากลไกสนับสนุนกิจกรรมจิตอาสา กิจกรรมสันทนาการ -เรียนรู้ปัจจัยกำหนด -ร่วมเสนอแนะการพัฒนากลไกร่วมกันระหว่างนักศึกษา กองกิจฯ	เตรียมความพร้อม ร่วมหาแนวทางในการพัฒนากลไกสนับสนุนงานกิจกรรมจิตอาสา	ฟลิปชาร์ท	ชมรมสอนเด็ก มูลนิธิชุมชนสงขลา
14.15–14 .30	สรุปผลกิจกรรม/เสนอแนะต่อการจัดกิจกรรม โดย อ.สุกรี/คุณชิต สง่ากุลพงศ์	มูลนิธิชุมชนสงขลา
14.30–15.00	กิจกรรมผ่อนคลาย	สร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกัน	ชมรมสอนเด็ก
15.00	เดินทางกลับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์	หน่วยส่งเสริมฯ

[ขจิต ฝอยทอง]

ตามมาเชียร์เลยครับ

นักศึกษาสะท้อนผลมาว่าเปนอย่างไรบ้างครับพี่

[คนใต้โดยภรรยา]

นักศึกษาเป็นนักศึกษาทำกิจกรรมในมหาวิทยาลัย ในครั้งนี้ได้ค้นหาตัวตน และเป้าหมายชีวิต และได้ร่วมกิจกรรมกับนักศึกษาแลกเปลี่ยนจากจีน ที่ขึ้นรถผิดคัน 6 คน 2 ใน 6 ขอไปด้วย 1 ใน 6 ขอกลับ อีก 2 เฉยๆ สุดท้ายให้ประสานกับทีมที่เขาตั้งใจจะไป ลงความเห็นขอไปด้วยกับทีมลิบง เด็กจีนโดยเฉพาะคนที่จะไม่ไปด้วยสะท้อนว่าเป็นความโชคดี ที่ขึ้นรถผิดคัน ตอนนี้ได้ตั้งกลุ่มที่ไปลิบงในเฟซแล้วครับท่านอ.ขจิต ขอบคุณครับที่ให้กำลังใจครับ

[นงนาท สนธิสุวรรณ]