สิ้นยุคระฆัง สู่ยุคฉลาม

ในการบรรยายเรื่อง โลกเปลี่ยน อุดมศึกษาไทยปรับ โดย ดร. สุวิทย์ เมษินทรีย์ ในการสัมมนา ผู้บริหารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประจำปี ๒๕๕๗ เมื่อวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๕๗ ท่านบอกว่าความก้าวหน้า ของเทคโนโลยี ได้ทำให้เกิด Big Bang Disruption ของความรู้และเทคโนโลยี

คือแทนที่อายุของเทคโนโลยีจะเป็นรูประฆังคว่ำ (Bell Curve) อย่างที่เราคุ้นเคย บัดนี้กลายเป็นรูป กระโดงฉลาม ดังรูปที่ ๑ เพราะความเร็วของการเปลี่ยนแปลง เทคโนโลยีใหม่ไล่หลังเข้ามา

ท่านยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงในรูปที่ ๒ และ ๓ และแสดงการตอบสนองของคน ๓ จำพวกในรูปที่ ๔

แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า คนเราทุกคนจะวิ่งไล่ตามสนองการเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นทุกเรื่อง เราต้องมี วิจารณญาณดีพอที่จะเลือก

แต่ผมเถียงในใจว่า การศึกษาที่ดี (การศึกษาในยุคศตวรรษที่ ๒๑) จะไม่อยู่ในฐานะ “ผู้สนอง” การเปลี่ยนแปลงเหล่านั้น แต่จะเป็นผู้เข้าร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลง เพราะการศึกษาที่ดี เป็น Transformative Education ส่งเสริมการเรียนรู้สู่การพัฒนาตนเอง ให้เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง (Change Agent)

วิจารณ์ พานิช

๒๕ พ.ค. ๕๗