ศาลสิทธิมนุษยชน

ศาลสิทธิมนุษยชน

ปัจจุบันการละเมิดสิทธิมนุษยชนกลายเป็นเรื่องใหญ่และคนในสังคมเริ่มเล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว มีการออกกฎหมายเพื่อลงโทษผู้ที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนทั้งที่เป็นอนุสัญญาซึ่งเป็นกฎหมายระหว่างประเทศหรือการนำมาเป็นกฎหมายที่ใช้ภายในประเทศก็ตาม และเมื่อมีการบัญญัติกฎหมายก็ต้องมีหน่วยงานที่จะบังคับการให้เป็นไปตามกฎหมายหรือตัดสินลงโทษผู้ที่กระทำความผิดดังกล่าวนั่นคือ"ศาล"

แม้ว่าปัจจุบันประเทศไทยจะยังไม่มีศาลสิทธิมนุษยชนภายในประเทศแต่ก็หาใช่ว่าจะไม่มีศาลนี้อยู่ในโลกเลย เช่นใน ศาลสิทธิมนุษยชนยุโรป เป็นองค์กรตุลาการขององค์การสภาแห่งยุโรป (Council of Europe) จัดตั้งขึ้นภายใต้อนุสัญญายุโรปว่าด้วยสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นมูลฐาน(ECHR) ซึ่งมีผลบังคับใช้ใน ค.ศ. 1959 (พ.ศ. 2502)ศาลนี้ตั้งอยู่ที่เมืองสตราสบูร์ก (Strasbourg) ประเทศฝรั่งเศส(อนึ่งมักมีผู้เข้าใจสับสนคำว่า “สภาแห่งยุโรป Council of Europe” กับคำว่า “European Council ที่เป็นองค์กรของสหภาพยุโรป (European Union) ซึ่งเป็นคนละองค์กร) มีหน้าที่ในการตีความข้อกฎหมายและพิจารณาคดีเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนตามอนุสัญญา ECHR โดยอำนาจในการรับคำฟ้องจากรัฐ บุคคล หรือกลุ่มบุคคลที่อยู่ในเขตอำนาจศาลว่ามีการละเมิดสิทธิมนุษยชนในรัฐภาคีสมาชิก ECHR

ศาลสิทธิมนุษยชนยุโรป ประกอบด้วยผู้พิพากษาเท่ากับจำนวนรัฐภาคีสมาชิกอนุสัญญา ECHR ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยที่ประชุมสมาชิกรัฐสภายุโรป (Parliamentary Assembly) ประเทศละหนึ่งคน ผู้พิพากษาจะปฏิบัติหน้าที่ตามความรู้ความสามารถของตนอย่างอิสระไม่ขึ้นอยู่กับรัฐ หรือสัญชาติ ในการดำเนินคดีจำนวนผู้พิพากษาขององค์คณะจะขึ้นอยู่กับประเภทของคดี เช่น ในชั้นไต่สวนมูลฟ้องมีผู้พิพากษาหนึ่งคน ในชั้นพิจารณาคดีจะมีจำนวนผู้พิพากษาในองค์คณะต่างกัน เช่น จำนวนสามคน เจ็ดคน หรือ สิบเจ็ดคน ขึ้นอยู่กับความยากง่ายและความสำคัญของคดีคำพิพากษาของศาลฯ ผูกพันรัฐภาคีให้ต้องปฏิบัติตามโดยรัฐจะต้องชดใช้ค่าเสียหายในกรณีที่พบว่ามีการละเมิดสิทธิมนุษยชน แต่คำพิพากษาจะไม่มีผลลบล้างคำพิพากษาของศาลภายในรัฐภาคี และไม่มีผลเปลี่ยนแปลงกฎหมายของรัฐภาคี

คณะกรรมการรัฐมนตรี(Committee of Ministers) มีหน้าที่สอดส่องและบังคับให้รัฐปฏิบัติตามคำพิพากษา และคำพิพากษาของศาลสิทธิมนุษยชนยุโรปมีส่วนสำคัญในการสร้างบรรทัดฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศให้ชัดเจนขึ้น[1]

จากที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นได้ว่าปัจจุบันศาลสิทธิมนุษยชนเริ่มมีบทบาทในสังคมโลกมากขึ้นเนื่องจากมีการเล็งเห็นถึงปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนซึ่งเป็นเรื่องใหญ่ในสังคมและผู้เขียนก็มีความเชื่อมั่นว่าอีกไม่นานก็คงจะมีการจัดตั้งศาลสิทธิมนุษยชนเพิ่มมาขึ้นตามภูมิภาคต่างๆโดยเฉพาะแถบประเทศอาเซียนของเราเพื่อแก้ปัญหาและเยียวยาผู้เสียหายจากการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อไปในอนาคต

^[1]ศาลสิทธิมนุษยชนยุโรปแหล่งที่มา:http://library.nhrc.or.th/Dictionary/search_dic.ph... [19พฤษภาคม 2557]