สิทธิในเสรีภาพของคนต่างด้าว

       คนต่างด้าว หมายถึง ผู้ซึ่งมิได้มีสัญชาติไทยตามกฎหมายไทยว่าด้วยสัญชาติ โดยการจำแนกคนต่างด้าวในประเทศไทยนั้นอาจใช้หลักเกณฑ์ในการแบ่งได้หลายประการ อาทิการแบ่งโดยเกณฑ์ในการเข้าประเทศโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือแบ่งโดยเกณฑ์สิทธิอาศัยอยู่ เป็นต้น

        สิทธิในการเข้าร่วมทางการเมือง หมายถึง สิทธิที่เกี่ยวกับการปกครองประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการปกครองส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค หรือส่วนท้องถิ่น ตลอดทั้งการเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่ราชการในตำแหน่งต่างๆของประเทศนั้น ซึ่งสิทธิในการเข้าร่วมทางการเมือง นับเป็นสิทธิมนุษยชนประการหนึ่งที่มนุษย์ทุกคนพึงมีและพึงได้รับ เพราะมนุษย์ทุกคนย่อมมีสิทธิในการกำหนดเจตจำนงของตนเอง [2]

        การปราศรัยบนเวทีเป็นการแสดงความคิดเห็น ซึ่งเป็นเสรีภาพตามที่รัฐธรรมนูญได้บัญญัติรับรองไว้ตามมาตรา45 วรรค 1“บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การพูด การเขียน การพิมพ์ การโฆษณา และการสื่อความหมายโดยวิธีอื่น” ดังนั้นการปราศรัยแสดงความคิดเห็นย่อมเป็นเสรีภาพที่สามารถทำได้ และเป็นไปตามมาตรา45วรรค 2 “การจำกัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำมิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เฉพาะเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ เพื่อคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพ เกียรติยศ ชื่อเสียง สิทธิในครอบครัวหรือความเป็นอยู่ส่วนตัวของบุคคลอื่น เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเพื่อป้องกันหรือระงับความเสื่อมทรามทางจิตใจหรือสุขภาพของประชาชน” [1]

        จากกรณีศึกษานายสาธิต เซกัล เป็นบุคคลสัญชาติอินเดีย จึงเป็นคนต่างด้าว โดยนายสาธิต เซกัลได้ขึ้นแสดงความคิดเห็นบนเวทีปราศรัยเพื่อขับไล่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตรต่อมาศูนย์รักษาความสงบ (ศรส.) แจ้งให้สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ดำเนินการเนรเทศนายสาธิตออกจากประเทศไทย[3]

         ซึ่งจะเห็นได้ว่าการที่นายสาธิต ขึ้นแสดงความคิดเห็นเป็นการใช้เสรีภาพของตนเอง แต่อย่างไรก็ตามได้มีความเห็นว่า การใช้เสรีภาพดังกล่าวเป็นการใช้สิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ หมวดที่ 3 ซึ่งแบ่งลักษณะของการกำเนิดสิทธิได้เป็น 2 ประเภท คือ สิทธิมนุษยชน และ สิทธิพลเมืองหรือสิทธิทางการเมือง โดยทั่วไปผู้ที่จะทรงสิทธิทางการเมืองได้นั้นจะต้องเป็นผู้ที่มีสัญชาติของรัฐเท่านั้น และไม่มีรัฐใดในโลกที่ยินยอมให้คนต่างด้าวที่อาศัยอยู่ในราชอาณาจักรของตน ไม่ว่าจะสิทธิอาศัยอยู่ถาวร หรือ ชั่วคราวก็ตามสามารถมีสิทธิในการเข้าร่วมทางการเมืองได้ ซึ่ง ศาสตราจารย์ ดร.หยุด แสงอุทัย ได้กล่าวว่ารัฐธรรมนูญทั่วไปต้องถือว่ารัฐธรรมนูญ ย่อมกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับคนสัญชาติของรัฐนั้นเอง หากรัฐธรรมนูญประสงค์จะให้สิทธิเสรีภาพแก่คนต่างด้าว กฎหมายพึงจะต้องบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญโดยเฉพาะ ในกรณีที่รัฐธรรมนูญไม่ได้บัญญัติไว้คนต่างด้าวจะมีสิทธิเพียงใด กรณีนี้ย่อมเป็นไปตามสนธิสัญญา และกฎหมายอื่นซึ่งไม่ใช่เรื่องกฎหมายรัฐธรรมนูญ ดังนั้นจึงมิสามารถบังคับใช้กับคนต่างด้าวได้

แต่ในกฎหมายระหว่างประเทศ จากกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองข้อ 19 ได้มีการรับรองว่า

1. บุคคลทุกคนมีสิทธิที่จะถือเอาความเห็นใดก็ได้โดยปราศจากการแทรกแซง

2. บุคคลทุกคนมีสิทธิในเสรีภาพในเสรีภาพแห่งการแสดงออก สิทธินี้รวมถึงเสรีภาพที่จะแสวงหา รับและกระจายข่าวและความคิดเห็นทุกรูปแบบโดยไม่คำนึงถึงพรมแดน ทั้งนี้ไม่ว่าด้วยวาจาเป็นลายลักษณ์อักษร หรือการตีพิมพ์ ในรูปของศิลปะหรือโดยอาศัยสื่อประการอื่นตามที่ประสงค์

3. การใช้สิทธิตามที่บัญญัติในวรรค 2 ของข้อนี้ ต้องเป็นไปโดยมีหน้าที่และความรับผิดชอบเป็นพิเศษ ดังนั้นจึงอาจตกอยู่ใต้ข้อจำกัดตัดทอนบางเรื่องแต่ทั้งนี้ต้องบัญญัติไว้ในกฎหมายและเป็นเรื่องจำเป็นแก่

(ก) การเคารพในสิทธิหรือชื่อเสียงของบุคคลอื่น

(ข) การรักษาความมั่นคงของชาติ หรือความสงบเรียบร้อย หรือการสาธารณสุขหรือศีลธรรม[4]

          ดังนั้นนายสาธิต เซกัล จึงสามารถแสดงความคิดเห็นดังกล่าวได้ โดยไม่ต้องคำนึงว่าจะต้องเป็นคนสัญชาติไทย เพราะสิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่มนุษย์ทุกคนพึงมี และเมื่อนายสาธิต เซกัล มีเสรีภาพในการกระทำดังกล่าว รัฐจึงไม่สามารถเนรเทศนายสาธิต เซกัล ออกจากประเทศได้ มิเช่นนั้นจะเป็นการละเมิดสิทธิของนายสาธิต เซกัล เช่นกัน

                                                                                                                 เขียน 10 พฤษภาคม 2557

                                                                                                                    เมธสา เอื้อโอภาพัฒน์

[1]“รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550.”[ระบบออนไลน์] เข้าถึงได้จากhttp://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parliament_parcy/ewt_w3c/ewt_dl_link.php?nid=8337 สืบค้น 10 พฤษภาคม 2557

[2] เกรียงศักดิ์ แจ้งสว่าง. “สิทธิในการเข้าร่วมทางการเมืองของคนต่างด้าวในประเทศไทย.” [ระบบออนไลน์] เข้าถึงได้จากhttp://www.senate.go.th/lawdatacenter/includes/FCKeditor/upload/Image/b/b37%20jun_2_4.pdf สืบค้น 10 พฤษภาคม 2557

[3] “สาธิต เซกัล ถูก ศรส. เนรเทศออกจากไทยหลังร่วมม็อบ กปปส..” [ระบบออนไลน์] เข้าถึงได้จาก

http://hilight.kapook.com/view/97380 สืบค้น 10 พฤษภาคม 2557

[4] “กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง.” [ระบบออนไลน์] เข้าถึงได้จาก

http://www.oknation.net/blog/print.php?id=30040 สืบค้น 10 พฤษภาคม 2557