จากการเข้าร่วมเสวนา "ปิยวาจา-ปัญญาสร้างสุข ในโลกออนไลน์" เมื่อวานนี้สิ่งที่ได้รับ และกลับมาทบทวนต่อกับต่อเอง จึงเห็นความเกี่ยวข้องสัมพันธ์ของ 3 เหตุปัจจัยด้วยกันนะครับ คือ "ปิยวาจา" "ปัญญา" และ "ความสุข" นะครับ...

 

         หากพิจารณาที่ตัวเราโดยเริ่มต้นที่ "ปิยวาจา" คือการกล่าวคำพูดหรือวาจาที่เป็นถ้อยคำที่แสดงถึงความรัก ความปรารถนาดี มีประโยชน์ต่อผู้ฟัง สุภาพอ่อนโยน เนื่องจากเป็นถ้อยคำที่เป็นความจริง ถูกกาลเทศะและกล่าวด้วยจิตที่มีเมตตาแล้ว ย่อมทำให้ผู้ฟังเกิดความสุขและพร้อมที่จะต่อ ยอดในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ส่งผลให้เกิดสังคมอุดมปัญญานะครับ...

 

 

        และหากเริ่มต้นที่ตัวเราที่มี "ความสุข" ซึ่งหมายถึงตัวเรามีความสบายกายสบายใจ มีอารมณ์และความรู้สึกที่เบิกบาน รวมถึงการดำรงชีวิตที่ดีหรือชีวิตที่มีความเจริญแล้ว ย่อมทำให้ตัวเราตัวเกิดปัญญา และพร้อมที่จะพิจารณาตัวเราได้ว่าคำพูดใดที่เราควรพูดและคำพูดใดที่เราไม่ควรเปล่งออกไปให้เกิดการกระทบต่อบุคคลรอบข้าง รวมถึงผู้คนในสังคมทั้งในชีวิตประจำวันและผู้คนในโลกออนไลน์ด้วยนะครับ...

         

         และหากเราเป็นผู้ที่มี "ปัญญา" ซึ่งหมายถึง การที่เราเป็นผู้มีความรู้ทั่วถึงเหตุถึงผล รู้อย่างชัดเจน รู้เรื่องบาปบุญคุณโทษและรู้สิ่งที่ควรทำควรเว้นแล้ว เราย่อมพร้อมที่จะสร้างความสุขให้กับตัวเราเองและผู้คนรอบข้างผ่านปิยวาจาที่เราเปล่งออกไปนะครับ เพราะทุกคำพูดที่เราพูดออกไปนั้นจะไม่ไปสร้างความขุ่นข้องหมองใจให้แก่ผู้ที่ได้ยิน และที่สำคัญเกิดประโยชน์ในการต่อยอดให้กับผู้คนที่ได้ยินอีกด้วยครับ...

 

        ผมว่าเรื่องเหล่านี้เกี่ยวข้องทั้งระดับปัจเจก กลุ่ม และสังคมวงกว้างนะครับ และหากจะสร้างให้เกิดขึ้นจริงได้ คงไม่อาจพิจารณาเพียงตัวใดตัวหนึ่งนะครับ จำเป็นต้องพิจารณาทั้ง 3 เหตุปัจจัยไปพร้อมๆ กันนะครับ เพราะเหตุปัจจัยเหล่านี้เกี่ยวข้องสัมพันธ์กันอย่างเป็นระบบนะครับ และหากขาดตัวใดตัวหนึ่งย่อมทำให้อีกตัวบกพร่องหรือไม่ก็ไม่อาจเกิดขึ้นได้เลยนะครับ...