นักวิทยาศาสตร์เพิ่งพบว่า ยาฆ่าหญ้า (herbicide) ซึ่งเกษตรกรมักใช้กำจัดวัชพืช ที่มีชื่อทางเคมีว่า glyphosate หรือทางการค้าว่า Roundup ซึ่งผลิตโดยบริษัท Monsanto เมื่อลงไปในดินแล้ว จะไปจับตัวกับโลหะหนักบางตัว เช่น As, Cd เกิดเป็นสารเชิงซ้อน glyphosate-metal complexes ปนเปื้อนตามแหล่งน้ำ เมื่อเกษตรกรหรือผู้บริโภคดื่มกินน้ำนั้นไปเป็นระยะเวลานานๆ ก็จะเกิด โรคไตเรื้อรัง เรียกว่า Chronic Kidnes Disease of Unknown Etiology (CKDu) และจะเสียชีวิตในที่สุด พบโรคนี้มากในบริเวณที่เป็นนาข้าว ในศรีลังกา และ เอลซัลวาดอร์ ตามข่าวนี้
ผมรู้สึกสังหรณ์ใจกับสารตัวนี้มาตั้งนานหลายปีแล้ว ก่อนหน้านี้ก็เคยค้น literature ทางการแพทย์แต่ก็ไม่เจออะไร เพิ่งเจอข่าวเป็นครั้งแรกวันนี้ อาจจะยังมีโรคอื่นอีกก็ได้ ใครจะไปรู้ ยังไม่เจอปัญหาไม่ได้หมายความว่าไม่มี คนเรายังรู้น้อยเกี่ยวกับ secondary metabolism ในคน
ผมเคยรู้สึกไม่สบายใจมานานแล้วว่า มีการใช้สารนี้ (รวมถึงสารเคมีอื่นๆ และยาฆ่าแมลงด้วย) ในพื้นที่ต้นน้ำ เชิงเขา และในพื้นที่เกษตรกรรม เป็นปริมาณมาก ตามแบบการเกษตรเชิงเดี่ยว ที่เกษตรกรมักใช้ยาและสารเคมีกันขนานใหญ่ คนในเมืองที่อยู่ปลายน้ำลงมา และรอบๆ พื้นที่เหล่านั้น ก็ต้องโดนผลกระทบเชิงลบแน่ๆ
ตอนนี้เราก็มีหลักฐานที่จะมาต่อต้านการใช้สารตัวนี้ได้แล้ว