ผมและพี่ไพฑูรย์วาดภาพในอนาคตแบบเดียวกันคือ พื้นที่ตรงนี้จะเป็นแหล่งกำเนิดของเห็ดธรรมชาติหลายชนิด เช่น เห็ดเผาะ เห็ดน้ำหมาก เห็ดระโงก ฯลฯ

การออกปฏิบัติงานในพื้นที่เป็นงานประจำที่ผมต้องทำทุกวันอังคาร  ครั้งนี้ผมออกพื้นที่เยี่ยมเยียนพี่ไพฑูรย์  จันทร์เสน  เกษตรกรบ้านกางกี่  (ตำบลเมืองเตา  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  จังหวัดมหาสารคาม)  พบรูปแบบการจัดการพื้นที่นาที่น่าสนใจมาบอกเล่า 

พี่ไพฑูรย์  แบ่งพื้นที่นา  9  ไร่  แปลงนี้  ออกเป็น  4  แปลงย่อยเท่าๆ  กัน  เสริมคันนาที่อยู่กลางแปลงนาย่อยทั้ง  4  แปลง  ปลูกไม้ยืนต้น  ความกว้างของคันนาสามารถใช้รถปิกอัพหรือรถไถนาเดินตามวิ่งผ่านได้สบาย 

 

ไม้หลักที่พี่ไพฑูรย์ปลูก  ได้แก่  ยางนา  300  ต้น  พยุง  100  ต้น  วิธีการหนึ่งที่ช่วยให้การปลูกยางนาและพยุงให้เจริญเติบโตได้รวดเร็ว  และมีเปอร์เซ็นต์การรอดตายสูง  คือ  ปลูกใกล้ๆ  กับหลุมกล้วย  ซึ่งมีอยู่ตามคันนาทั้งหมด  200  หลุม

 

ไม้พยุงและยางนาที่เห็นปลูกได้  3  ปี  พบว่า  ไม้พยุงโตกว่ายางนามาก  แต่เวลานับจากนี้ไปไม่แน่ว่า  ยางนา  กับ  พยุง  อะไรจะโตเร็วกว่ากัน  ทั้งผมและพี่ไพฑูรย์วาดภาพในอนาคตแบบเดียวกันคือ  พื้นที่ตรงนี้จะเป็นแหล่งกำเนิดของเห็ดธรรมชาติหลายชนิด  เช่น  เห็ดเผาะ  เห็ดน้ำหมาก  เห็ดระโงก  ฯลฯ  รวมถึงมูลค่าของเนื้อไม้ที่เพิ่มขึ้นตามการเจริญเติบโตของต้นไม้ในแต่ละปีมีมูลค่ามากกว่าดอกเบี้ยเงินฝากในธนาคารหลายเท่าตัว      

 

คันนาโดยรอบพื้นที่ยังมีการปลูกไม้ยืนต้นหรือไม้เศรษฐกิจอื่นๆ  ได้แก่  มะขามป้อม  (ที่เห็นในภาพอายุ  1  ปี)  น้อยหน่า  ซึ่งไม้ทั้งสองชนิดนี้ทนแล้งได้ดี  ส่วนกระเจี๊ยบแดงที่เห็นเป็นกระเจี๊ยบพื้นเมือง  ไม่ได้ปลูกแต่เกิดขึ้นมาเองตามธรรมชาติ 

 

ยางพารา  พี่ไพฑูรย์บอกว่า  ปลูกทดสอบ  ขวดน้ำที่อยู่ข้างๆ  เป็นการให้น้ำหยดอีกวิธีการหนึ่ง

 

ขี้เหล็ก  ไม้โตเร็ว  ทนแล้งและทนดินเค็มได้ดี  เนื้อไม้ใช้ทำบ้าน  ทำเฟอร์นิเจอร์  ดอกและยอดอ่อนต้มใช้เป็นอาหาร

 

สะเดา  ไม้โตเร็ว  ใช้ประโยชน์จากเนื้อไม้  ดอกใช้เป็นอาหาร  ใบและลูกใช้ทำสารไล่แมลง

 

ตอนนี้เป็นช่วงเวลาหลังทำนาปี  เกี่ยวข้าวเสร็จพี่ไพฑูรย์หว่านปอเทืองเพื่อไถกลบปรับปรุงดินนา

 

ปลูกมันเทศ  เพราะว่าเป็นพืชใช้น้ำน้อย

 

มันสำปะหลัง  ระยอง  81  เป็นพืชหลังนาที่พี่ไพฑูรย์ปลูกมากที่สุด

 

จากการสนทนาระหว่างเดินดูสภาพพื้นที่  จึงรู้ว่าพี่ไพฑูรย์สนใจการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวมาก  ยินดีที่จะเป็นเครือข่ายกับกลุ่มหรือองค์กรภายนอก  ผมทันทีรับปากว่าจะช่วยประสานงานให้  เพราะเห็นว่าพี่ไพฑูรย์มีความพร้อมในเรื่องจิตใจ  สภาพพื้นที่เหมาะกับการผลิตข้าวอินทรีย์  พื้นที่ของคันนาทั้งหมดประมาณ  4  ไร่  สามารถปลูกพืชสมุนไพรที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่  ส่งเป็นวัตถุดิบให้กับตลาดกลางสมุนไพรที่หลายๆ  หน่วยงานในจังหวัดมหาสารคามได้ร่วมกันขับเคลื่อนอยู่ในขณะนี้