เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2556 ที่ผ่านมาทางศูนย์ประสานงานหลักประกันสุขภาพประชาชน จังหวัดพัทลุง โดย คุณ สำเริง สุดสวาท คุณเสรี กลิ่นจันทร์ คุณพวงรัตน์ คงประเสริฐ และคุณ สมศิริ ยิ้มเมือง ได้ประสานงานให้ผู้เขียน นัดกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งเป็นเครือข่าย 9 ด้าน เพื่อมาทำความเข้าใจ ในพรบ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ตาม มาตรา 50 ( 5 ) ซึ่งก็ได้มีเครือข่ายที่เข้าร่วมประชุม หลายเครือข่าย เช่น เครือข่ายเด็กและเยาวชน เครือข่ายผู้สูงอายุ เครือข่ายคนพิการ เครือข่ายผู้ติดเชื้อ อสม. ผู้ใหญ่บ้าน และเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาล ซึ่งก็ได้ประชุมทำความเข้าใจ และได้แต่งตั้งคณะทำงานศูนย์ประสานงานหลักประกันสุขภาพประชาชน อำเภอปากพะยูนขึ้นมาชุดหนึ่ง เพื่อบริหารขับเคลื่อน หลักประกันสุขภาพตามเจตนารมย์ของ พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ซึ่งมีสาระสำคัญ ดังนี้

คุณ ตา สมศิริ ยิ้มเมือง อธิบาย มาตรา 50 (5)

การขึ้นทะเบียนหน่วยรับเรื่องร้องเรียนอื่นที่เป็นอิสระจากผู้ถูกร้องเรียน

มาตรา ๕๐(๕) แห่งพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๕ กำหนดให้มีหน่วยรับเรื่องร้องเรียนเพื่อให้ประชาชนสามารถเสนอเรื่องร้องเรียนได้โดยสะดวก และเป็นอิสระจากผู้ถูกร้องเรียน

การดำเนินการที่ผ่านมา คณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขได้ออกข้อบังคับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการร้องเรียนของผู้ถูกละเมิดสิทธิจากการใช้บริการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๔๗ กำหนดให้ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (โดย Call center) สำนักงานสาขาเขต สำนักงานสาขาจังหวัด เป็นหน่วยรับเรื่องร้องเรียน

เพื่อให้มีหน่วยงานที่ประชาชนสามารถเสนอเรื่องร้องเรียนได้โดยสะดวกและเป็นอิสระจากผู้ถูกร้องเรียน คณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขจึงออกประกาศหลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนหน่วยรับเรื่องร้องเรียนอื่นที่เป็นอิสระจากผู้ถูกร้องเรียน โดยมีสาระสำคัญ และแนวทางปฏิบัติดังนี้

๑) ผู้ที่จะขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยรับเรื่องร้องเรียน

ผู้ที่จะขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยรับเรื่องร้องเรียน จะเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรเอกชน มูลนิธิ สมาคม ชมรม หรือการรวมกลุ่มในรูปแบบอื่นทั้งที่เป็นนิติบุคคล หรือไม่เป็นนิติบุคคล ซึ่งดำเนินงานด้านคุ้มครองสิทธิ โดยมีวัตถุประสงค์ที่มิใช่เป็นการแสวงหาผลกำไร

(๒) การยื่นคำขอขึ้นทะเบียน

- ใช้คำขอขึ้นทะเบียนตามแบบที่คณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขกำหนด

- ยื่นคำขอขึ้นทะเบียนได้ที่สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สาขาจังหวัดหรือสาขาเขตนให้มาขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยรับเรื่องร้องเรียนตาม

(๓) การพิจารณาขึ้นทะเบียน

- สำนักงานสาขาจังหวัดจะเป็นผู้รวบรวมคำขอขึ้นทะเบียน พร้อมเอกสารหลักฐานเสนอให้คณะอนุกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุข ระดับจังหวัดตรวจสอบและประเมินคุณลักษณะเบื้องต้น หากเห็นว่าหน่วยงานใดเหมาะสมที่จะกำหนดให้เป็นหน่วยรับเรื่องร้องเรียน ให้เสนอคณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขเพื่อพิจารณา

- คณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขพิจารณาผลการตรวจประเมินแล้วเห็นด้วยกับผลการประเมินนั้น ก็จะออกประกาศให้เป็นหน่วยรับเรื่องร้องเรียน

- คณะอนุกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขสามารถใช้ดุลพินิจในการกำหนดจำนวนหน่วยรับเรื่องร้องเรียนในแต่ละพื้นที่ โดยคำนึงถึงความเหมาะสมหรือข้อจำกัดในแต่ละพื้นที่ประกอบ

(๔) คุณลักษณะของหน่วยรับเรื่องร้องเรียน

- ไม่เป็นหน่วยบริการ หรือไม่เป็นหน่วยงานต้นสังกัด หรือไม่เป็นหน่วยงานในสังกัดของหน่วยบริการ

- มีสถานที่ในการปฏิบัติงานอยู่แล้วและประชาชนสามารถเข้าถึงได้โดยสะดวก และไม่ตั้งอยู่ในหน่วยบริการ

- จะต้องดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการรับเรื่องร้องเรียนมาไม่น้อยกว่าสองปี ไม่ว่าจะเป็นการรับเรื่องร้องเรียนใดๆก็ได้ โดยไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นเรื่องร้องเรียนที่เกี่ยวข้องกับระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

- สามารถให้บริการแก่ผู้มาติดต่อได้ตลอดเวลาทำการ อาจจะไม่ได้ปฏิบัติงานที่หน่วยงานแต่ให้สามารถให้ติดต่อทางโทรศัพท์ได้ตลอดเวลาก็ได้

- มีเจ้าหน้าที่ที่เคยผ่านการอบรมเกี่ยวกับการให้ความรู้ความเข้าใจในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และวิธีการดำเนินการรับเรื่องร้องเรียน ซึ่งสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือสำนักงานเขต เป็นผู้จัดการอบรม และหากมีหน่วยงานใดที่ประสงค์จะขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยรับเรื่องร้องเรียน แต่ยังขาดคุณสมบัติในเกี่ยวกับการอบรมนี้ สำนักการมีส่วนร่วมของภาคีจะเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดอบรม โดยจะเชิญสำนักกฎหมาย และสำนักประชาสัมพันธ์และบริการประชาชนเป็นวิทยากร

(๕) หน้าที่ของหน่วยรับเรื่องร้องเรียน

- รับและบันทึกเรื่องร้องเรียน

- ตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้น ประสานงาน ชี้แจง สร้างความเข้าใจ

- สรุปผลการดำเนินงานแต่ละเดือน และรายงานประจำปีเสนอคณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุข

(๖) การติดตามกำกับ

- คณะอนุกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุข จะต้องดำเนินการตรวจประเมินหน่วยรับเรื่องร้องเรียนเป็นประจำทุกปี ซึ่งอาจมอบให้สำนักงานสาขาจังหวัดหรือสาขาเขตดำเนินการตรวจประเมินแทนก็ได้

- กรณีตรวจสอบพบว่า หน่วยรับเรื่องร้องเรียนปฏิบัติหน้าที่ไม่ถูกต้อง หรือมีเหตุอันทำให้ประชาชนไม่สามารถเสนอเรื่องร้องเรียนได้โดยสะดวก หรือไม่เป็นไปตามลักษณะของหน่วยรับเรื่องร้องเรียนที่กำหนด คณะอนุกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขมีอำนาจพิจารณาตักเตือน หรือเสนอคณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขเพิกถอนการขึ้นทะเบียน

- หากหน่วยรับเรื่องร้องเรียนมีพฤติการณ์ไม่สุจริต หรือแสวงหาผลประโยชน์ ให้คณะอนุกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขเสนอคณะควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุขพิจารณาเพิกถอนการขึ้นทะเบียน

(๗) การสนับสนุนงบประมาณ

ยังไม่มีแผนงบประมาณสนับสนุนงบประมาณให้กับหน่วยรับเรื่องร้องเรียน แต่หากเป็นศูนย์ประสานงานหลักประกันสุขภาพประชาชน ซึ่งมีการดำเนินการเกี่ยวกับเรื่องร้องเรียนและมีงบประมาณสนับสนุนอยู่แล้ว ก็จะผลักดัการขึ้นทะเบียนหน่วยรับเรื่องร้องเรียนอื่นที่เป็นอิสระจากผู้ถูกร้องเรียน

ขอบคุณข้อมูลจากบันทึกของคุณ tawan714 ในGotoKnow