คืนวันที่ 2 ตค. นอนค้างที่ Canyonlands Motor Inn ในบริเวณใกล้ๆ Canyonlands     เช้าวันที่ 3 ตค. ออกไปวิ่ง   ฝนตก  บริเวณนี้เป็นบริเวณพัฒนาที่ดินใหม่    ถนนด้านหลังโรงแรมไปสู่โรงเรียนและโบสถ์  

      กลับโคโลราโดทางถนน 491 เป็นถนน 2 เลน สภาพไม่ดีอยู่ช่วงหนึ่ง    วิวทะเลทรายสุดสายตา    ไปยังเมือง Cortez แล้วต่อไปอีก 9 ไมล์ ก็ถึง Mesa Verde National Park ซึ่งอยู่ใน Southwestern Colorado ได้รับยกย่องเป็น UNESCO World Cultural Heritage Site ในปี 1978   และเป็น National Park แห่งเรกของประเทศสหรัฐอเมริกาในปี 1906    จึงมีอายุครบ 100 ปีพอดี     ในพื้นที่ 80 ตารางไมล์ มีสถานที่ทางโบราณคดีถึง 5,000 แห่ง     และมี "บ้านในหน้าผา" ถึง 600 แห่ง     เราได้ไปดูจากจุดชมวิว 3  - 4 แห่ง  และลงไปดูถึงที่แห่งเดียว     หน้าผานี้เป็น canyon ของแม่น้ำ Mancos      หน้าผาสูง 1,800 - 2,000 ฟุต

      mesa verde เป็นภาษาสเปน แปลว่า green table    หมายถึงแผ่นดินที่ราบสูงบนเขาที่เขียวชอุ่ม     นักโบราณคดีค้นพบว่ามีคนตั้งถิ่นฐานอยู่ตั้งแต่ ค. ศ. 500    โดยสร้างบ้านอยู่แบบที่เรียกว่า pit house    ซึ่งอาจเรียกง่ายๆ ว่า "ขุดรูอยู่"    นักโบราณคดีเขาเรียกคนเหล่านี้ว่า "Modified Basket Makers"    มีชีวิตอยู่ระหว่าง ค. ศ. 500 - 750    ในช่วง ค. ศ. 750 - 1100 คนที่นี่มีบ้านอยู่ที่ดีขึ้น และสร้าง kiva เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรม    ระหว่าง ค. ศ. 1100 - 1300 คนที่นี่มีความเจริญด้านศิลปะและการสร้างเครื่องใช้สูงสุด    มีการเกษตรที่ก้าวหน้า ปลูกข้าวโพด น้ำเต้า และถั่ว  ประมาณ ค. ศ. 1200 คนเหล่านี้เข้าไปสร้างบ้านหินในหน้าผา     ไม่ทราบว่าอะไรเป็นสาเหตุให้ต้องเข้าไปสร้างที่อยู่ที่ยากลำบากอย่างนั้น    ประมาณปี 1276 เกิดความแห้งแล้งยาวนานถึง 24 ปี      ทำให้คนเหล่านี้อพยพไปอยู่ที่อื่นที่อุดมสมบูรณ์กว่า     เชื่อกันว่าคนอินเดียนแดงที่รัฐนิวเม็กซิโก และที่ Hopi mesa ในรัฐอริโซน่า ในปัจจุบัน เป็นผู้สืบเชื้อสายของคนโบราณกลุ่มนี้         

          พอเข้าเขต National Park ก็ขับรถขึ้นเขา   มีที่ลงไปดูบ้านหินในหน้าผา   หรือไปดูวิวบ้านหินจากไกลๆ      บ้านหินใหญ่อันดับหนึ่งคือ Cliff Palace เราไม่ได้ซื้อตั๋วลงไปดู   อันดับสองคือ Long House   เราลงไปดูอันดับสาม คือ Spruce Tree House  เพราะเขาให้ดูฟรี

      ที่ Soda Canyon Overlook เสียงลมคล้ายเสียงคลื่นที่ชายหาด    มองห็น Balcony House
 
      ที่ Square Tower House Overlook ทางเดินลาดอย่างดี  เข็นรถเข็นไปดูได้    แต่ทำให้ขาดบรรยากาศธรรมชาติ 

      ที่ Oak Tree House Overlook  เห็นบ้านหินในหน้าผาหลายที่   และมีโครงสร้างบนดินด้วย  
   
      สุดยอดของจุดแวะของคณะเราที่ Mesa Verde คือ Spruce Tree House    เดินลงและขึ้นไปชมบนบ้านได้เลย    ได้เห็นอารยธรรมข้าวโพด   ของเผ่า Anasazi  ที่เหมาะต่อพื้นที่ทุ่งแห้งแล้ง    แต่แม้จะดูแห้ง บริเวณผาหินนี้ก็มีบ่อน้ำซับอยู่    เขาอธิบายว่าคนอินเดียนแดงไต่หน้าผาขึ้นลงเพื่อเข้าบ้านหิน (หินทราย) ที่อยู่ใต้หน้าผา  โดยทำร่องที่หินไว้ปีนขึ้นลง  แต่ผมสงสัยว่าเขาน่าจะใช้บันไดไม้มากกว่า แต่ไม่มีร่องรอยเหลือให้เห็น

     บ้านหินนี้อยู่กันเป็นร้อยคน  เป็นชุมชน    มีห้องโถงสำหรับทำกิจกรรมร่วมกัน    มีห้องส่วนตัวขนาดคนนอนได้คนเดียว    รวมแล้วในหนึ่งบ้านมีเป็นร้อยห้อง     และมีห้องใต้ดินเป็นทรงกลม เรียกว่า kiva สำหรับพิธีกรรมหรือสำหรับทำกิจกรรมบางอย่างร่วมกัน ที่ Spruce Tree House มี 8 kiva    เราได้ลงไปดูใน kiva ที่เขาปฏิสังขรณ์ให้เหมือนสภาพเดิม     ที่น่าสนใจคือมีระบบถ่ายเทอากาศอย่างดี     เป็นห้องทรงกลมเส้นผ่าศูนย์กลาง ๓ - ๔ เมตร      สูงขนาดคนสูงๆ ยืนได้สบาย
   
     ออกจาก Mesa Verde ขับรถผ่านเมือง Durango    และผ่านเมือง Silverton อยู่ในหุบเขา เมื่อวลา 16.30 น.    เมืองเหล่านี้เป็นเมืองเล่นสกีตอนหน้าหนาวทั้งสิ้น     ส่วนชื่อเมือง Silverton คงจะบอกแล้วว่าเมืองนี้เกิดขึ้นเพราะเป็นเหมืองแร่เงิน

     รถแล่นเลียบเชิงเขา บนถนน San Juan Mt National Forest, HWY 550   วิวสวยทั้งใบไม้สีเหลือง และวิวหุบเขา  หยุดถ่ายรูป 17.20 น. มีน้ำตกข้างบน และข้างล่าง   ถ่าย Lichens และใบไม้แดง    เป็นถนนที่วิวสวยที่สุดในโคโลราโด

     ถึงเมือง Ouray (www.ouraycolorado.com) ในหุบเขา เวลา 17.30 น. เรา 3 คนตัดสินใจนอนที่นี่ เพราะไป Black Canyon ไม่ทันแน่    ภรรยาอารมณ์เสีย   อยากไปต่อ    เมืองนี้เขาอวดว่าเป็นสวิตเซอร์แลนด์ของอเมริกา    อยู่บน ซานฮวน สกายเวย์    เมืองนี้อายุกว่า 100 ปี    ถนนหน้าโรงแรมไม่ลาดยาง 
 
     พักที่ Matterhorn Motel ซึ่งหน้าตาคล้ายโรงแรมสวิส และชื่อก็เป็นชื่อภูเขาในสวิตเซอร์แลนด์    กินอาหารเย็นที่ Main Street Restaurant ร้านตกแต่งสวยงามมาก    มีรูปสมัยร้อยปีก่อน   ผมกิน Rocky Mountain Trout    อาหารอร่อย    แต่ผมติวิธีปรุงของเขา  ใช้ "แป้งโกกิ" ชุบทอดหมดทุกอย่าง    ทำให้อาหารทุกอย่างรสเหมือนกันหมด    เขาไม่ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

                        

   รูปภูเขาที่เป็นสัญญลักษณ์ของ Mesa Verde ถ่ายจากถนน

                   

                 Cliff Palace ถ่ายจากจุดชมวิวบนหน้าผา

                   

สภาพของ บริเวณที่เรียก Mesa Verde มีหุบเขา   และพื้นราบข้างบน คนอินเดียนแดงโบราณเพาะปลูกบนทุ่งราบ  แต่ลงมาสร้างบ้านหินตามชะง่อนผาข้างล่าง

                    

                            Square Tower House

                    

                        นางแบบถ่ายกับ Oak Tree House

                   

               ทางลง Spruce Tree House ใบไม้งามจับใจ

                   

ลงไปชม Spruce Tree House ถึงที่    ช่องที่มีไม้โผล่ขึ้นมา คือช่องลงไปสู้ Kiwa  ห้องพิธีกรรม

                   

                         ในห้องพิธีกรรมใต้ดิน - Kiwa

                   

 ถนนสาย 550 - One Million Dollar Highway ที่วิวงดงามที่สุด

วิจารณ์ พานิช
3 ตค. 49
เมือง Ouray