ไปเยี่ยมพร้อมให้กำลังแก่กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีการบริหารจัดการกลุ่มที่มีความตั้งใจผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีเพื่อกระจายให้เพื่อนบ้านอย่างเพียงพอ ในเขตจังหวัดกำแพงเพช

           การทำนาของเกษตรกรในปัจจุบันมักจะพบปัญหาข้าววัชพืช บางท่านอาจจะเรียกว่าข้าวดีดข้าวเด้ง เกิดขึ้นในแปลงนา และบางพื้นที่ในเขตจังหวัดกำแพงเพชรเกิดข้าววัชพืชเกิดขึ้นในแปลงนา ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของต้นข้าวเพราะข้าววัชพืชไปแย่งกินอาหารของต้นข้าว และสำคัญที่สุดก็คือเกิดข้าวปนข้าวก็จะเป็นเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพต่ำเพราะมีเมล็ดวัชพืชปนเมล็ดข้าวนั่นเอง หากเกษตรกรชาวนาดูแลรักษาแปลงนาข้าวไม่ดีเท่าที่ควรก็จะเกิดปัญหาดังกล่าวจนยากที่จะแก้ไข เพราะเมล็ดข้าววัชพืช ก็จะตกอยู่ในแปลงนายากที่จะกำจัด

 

           หากเกษตรกรชาวนาไม่ใส่ใจหรือไม่ให้ความสำคัญกับข้าววัชพืช ก็จะพบปัญหาอีกประการหนึ่งก็คือหากเกิดข้าววัชพืชขึ้นในแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของเกษตรกร ก็จะเกิดพันธุ์ปนขึ้นทันที ยิ่งมีเกษตรกรที่ไม่ได้ทำแปลงพันธุ์ข้าวไว้เอง โดยไปอาศัยแบ่งซื้อจากแปลงเกษตรกรรายอื่นๆที่ไม่มีการกำจัดข้าววัชพืชปน ก็จะเป็นการขยายพันธุ์ข้าวที่มีเมล็ดข้าววัชพืชปนก็จะขยายไปอย่างกว้างขวาง ประเด็นนี้น่าเป็นห่วงที่สุด

  

     แปลงนาที่มีวัชพืชหรือข้าววัชพืชขึ้น                                     การใช้อีหอบกำจัดวัชพืชในแปลงนา

          เมื่อเร็วๆนี้ผู้เขียน พร้อมด้วยทีมงาน ได้ไปเยี่ยมกลุ่มเกษตรกรศูนย์ข้าวชุมชนบ้านเทพประทาน ตำบลสระแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร มีกิจกรรมของกลุ่มคือ ร่วมกันผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดี ไว้ขยายพันธุ์ให้แก่พี่น้องเกษตรกรชาวนาในชุมชนและขยายไปยังเกษตรกรชาวนาชุมชนใกล้เคียง ก็พบว่า ทางกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวกลุ่มนี้ มีการร่วมมือกันเก็บและถอนข้าววัชพืชออกจากแปลงนาค่อนข้างดี อีกทั้งยังมีการบริหารจัดการกลุ่ม โดยมีคณะกรรมตรวจสอบแปลงข้าวของสมาชิกทุกราย หากมีสมาชิกรายไหนแปลงนามีวัชพืชขึ้นปนในแปลงข้าว ก็จะไม่รับรองคุณภาพข้าวเปลือกที่จะใช้ทำพันธุ์ต่อไป

  

                    รูปอีหอบที่เกษตรกรผลิตเอง                      รูปอีหอบที่เกษตรกรผลิตเอง

    

                รูปอีหอบ                                                รูปอีหอบ

          ทางสมาชิกกลุ่มมีการผลิตเครื่องมือถอนวัชพืช พร้อมกับการพรวนดินในแปลงนาไปด้วย มีชื่อเรียกกันว่า อีหอบ ซึ่งใช้มือจับแล้วดันเครื่องมือนี้ ไปตามแถวปลูกข้าว เพราะใช้ในแปลงนาดำเท่านั้น จากการสอบถามเกษตรกรผู้ใช้พบว่า ได้ผลดีในการกำจัดวัชพืชในแปลงนาอีหอบช่วยกำจัดวัชพืชในแปลงนาของกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดี นับว่าเป็นกลุ่มที่มีความมุ่งมั่นที่จะผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีไว้ใช้ในชุมชน ตามเป้าหมายของกลุ่มต่อไป

  

         แปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีของสมาชิก                     แปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีของสมาชิก

 

            ผู้เขียนและทีมงาน ก็มีความตั้งใจที่ไปเยี่ยมพร้อมให้กำลังแก่กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีการบริหารจัดการกลุ่มที่มีความตั้งใจผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีเพื่อกระจายให้เพื่อนบ้านอย่างเพียงพอ ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร พร้อมทำการถอดบทเรียนด้านการบริหารจัดการกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวชุมชน เพื่อเป็นกรณีศึกษาและสร้างการพัฒนาเครือข่ายในกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวในเขตจังหวัดกำแพงเพชร ต่อไป

 

เขียวมรกต

 

๓๑ ส.ค. ๕๖