อศฺวะ  ศสฺตฺรํ  ศาสฺตฺรํ  วีณา  วาณี  นรศฺจ นารี  จ ฯ

ปุรุษวิเศษํ ปฺราปฺย ภวนฺติ โยคยาโยคฺยาศฺจ ฯ     ।


ม้า อาวุธ ความรู้ พิณ คำพูด ชาย และหญิง

เป็นประโยชน์หรือโทษ ขึ้นกับการใช้ของคน


จาก นิทานปัญจตันตระ

ภาษาสันสกฤต

अश्वः  शस्त्रं 

शास्त्रं  वीणा  वाणी  नरश्च  नारी च ।
पुरुषविशेषं  प्राप्य  भवन्ति  योग्यायोग्याश्च ॥

  • อศฺวะ    ปุ. ม้า
  • ศสฺตฺรํ    นปุ. อาวุธ(ศัตราวุธ)
  • ศาสฺตฺรํ  นปุ.  ความรู้
  • วีณา     ส. พิณ
  • วาณี     ส. คำพูด
  • นรศฺ      ปุ. ผู้ชาย
  • จ          อวยย. และ
  • นารี      ส. ผู้หญิง 
  • ปุรุษวิเศษํ (สมาส : ปุรุษ, วิเศษ) ปุ(กรรม). การเลือกของคน, ความวิเศษของคน
  • ปฺราปฺย  (√อาปฺ+ปฺร, +ย. กริยาพิเศษ เรียกว่ากฤต) เหมาะแล้ว, ขึ้นกับ
  • ภวนฺติ   เป็น (√ภู, กริยา พหูพจน์ บุรุษที่สาม ปัจจุบันกาล)
  • โยคฺยาโยคฺยาศฺ  (สมาส : โยคฺย, อ+โยคฺย) ปุ. มีประโยชน์ ไม่มีประโยชน์
  • จ         และ, หรือ

โศลกนี้ไม่มีอะไรยาก มีกริยาตัวเดียว

จะงงๆ ก็ตรง ปฺราปฺย เป็นกริยากฤต (นำธาตุมาเติมปัจจัย) ใช้เป็นอวยยศัพท์ เชื่อมความก็ได้