ความจริงเท่านั้นย่อมชนะ

सत्यमेव जयते

สตฺฺยเมว ชยเต ฯ

satyam eva jayate

ความจริงเท่านั้น ย่อมชนะ

Truth Alone Triumphs

ภาพหัวเสาอโศก ที่นำมาใช้เป็นสัญลักษณ์ของประเทศอินเดีย

(ภาพจาก http://en.wikipedia.org/wiki/Satyameva_Jayate)

แปลศัพท์

สตฺยมฺ = ความจริง (สตฺย, นาม เพศกลาง ประธาน)

เอว = เท่านั้น, นั่นแหละ, จริงๆ (ศัพท์ไม่แจกรูป)

ชยเต = เขาย่้อมชนะ(เพื่อตนเอง), กริยา (√ชิ) ปัจจุึบันกาล บุรุษที่ 3 เอกพจน์ อาตมเนบท

คติสั้นๆ ที่มีความหมายลึกซึ้ง เป็นคำขวัญของประเทศอินเดีย ตัดทอนจากร้อยกรองในคัมภีร์อุปนิษัท ชื่อมุณฑกะ บทที่ 3.1.6 ขึ้นต้นว่า सत्यमेव जयति नानृतं (สตฺยเมว ชยติ นานฺฤตํ) ความว่า "ความจริงเท่านั้น ที่ชนะ มิใช่ความไม่จริง..."

ท่านได้แปลง ชยติ เป็น ชยเต คือ จากกริยาปกติ เป็นกริยาเพื่อตนเอง (reflexive) คงจะต้องการเน้นความหมายว่า ชนะเพื่อตนเอง นั่นคือ ผู้ได้รับผลแห่งชัยชนะอันเนื่องจากความสัตย์ ก็คือตัวเราเอง มิใช่คนอื่น การใช้บทเพื่อตนเองโดยแปลงจากบทปกติยังพบได้อีกมากในสุภาษิตสันสกฤต

ความหมายของสุภาษิตคงไม่ต้องอธิบายอะไรอีก