เมื่อวันที่ 19 กันยายน ที่ผ่านมา ระหว่างเดินทางไปสัมมนาสรุปผลการดำเนินงานอาสาสมัครเกษตรหมู่บ้านที่พัทยา ชลบุรี   ผมได้รับการประสานงานจากพี่สมัคร  จากสำนักงานเกษตรจังหวัดพิษณุโลก ให้ไปช่วยเวทีการถอดองค์ความรู้ โครงการส่งเสริมการพัฒนาระบบเขตกรรมข้าวเพื่อลดปัญหาสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการลดต้นทุนการผลิต ภายใต้แผนปฏิบัติการแก้ไขพัฒนาสิ่งแวดล้อมและติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อมภายหลังการเปิดดำเนินโครงการเขื่อนแควน้อยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน) ระหว่างวันที่ 25-26  กันยายน  2555 ณ ห้องประชุมศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สำนักงานเทศบาลตำบลวัดโบสถ์ อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก (ชื่อยาวมาก)

          ในกำหนดการที่ผมได้รับ จะมีเกษตรกรจาก 3 ตำบลของ อ.วัดโบสถ์ คือ ต.ท่านา 2.ต.วัดโบสถ์ และ ต.ท้อแท้ ประมาณ 50 คนและนักส่งเสริมการเกษตรของสำนักงานเกษตรอำเภอวัดโบสถ์มาร่วมวงในการถอดบทเรียนและถอดองค์ความรู้ที่ใช้ในการทำงานร่วมกัน  โดยจะมีการแบ่งกลุ่มเกษตรกรและเจ้าหน้าที่ดังนี้

  1. กลุ่มเกษตรกรที่ปลูกข้าวแบบนาหยอด

  2. กลุ่มเกษตรกรที่ปลูกข้าวแบบนาหว่านน้ำตม

  3. กลุ่มเกษตรกรที่ปลูกข้าวแบบปักดำ

  4. กลุ่มเกษตรกรที่ปลูกข้าวแบบนาโยน และ

  5. นักส่งเสริมการเกษตรของสำนักงานเกษตรอำเภอวัดโบสถ์

          โดยเกษตรกรจะสรุปบทเรียนการปฏิบัติเพื่อหาประเด็นที่สามารถลดต้นทุนการปลูกข้าวและวิธีการปฏิบัติที่ทำให้การผลิตข้าวดีขึ้นกว่าเดิม ส่วนของเจ้าหน้าที่จะร่วมกันถอดบทเรียนในกระบวนและเทคนิคการทำงานของนักส่งเสริมการเกษตรที่ได้ใช้และทำให้ประสบความสำเร็จ

           ผมไปร่วมกิจกรรมนี้ในฐานะนักส่งเสริมการเกษตรที่พอจะมีประสบการณ์ในการทำกิจกรรมที่เกี่ยวกับการลดต้นทุนในเขตพื้นที่ของจังหวัดกำแพงเพชรมาก่อน  ในส่วนของกระบวนการทั้ง 2 วันนั้น เนื่องจากผมไม่ได้หารือกับทีมของพิษณุโลกมาก่อน เลยต้องออกแบบอย่างรวดเร็ว แต่ก็จะค่อยๆ เดินไปทีละก้าว คงจะก้าวกระโดดไปที่ตัวความรู้เลยน่าจะเร็วเกินไปจึงได้หารือและขอให้เดินกระบวนการดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 การแบ่งกลุ่ม

  • การแบ่งกลุ่มยังให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ ไม่ต้องคำนึงว่าคนจะได้ไม่เท่ากันทุกกลุ่ม ใครทำแบบไหนก็เข้ากลุ่มตามรูปแบบการทำนานั้นๆ

  • ส่วนกลุ่มของเจ้าหน้าที่ยังเหมือนเดิม    

ขั้นตอนที่ 2 การทบทวนขั้นตอนการปฏิบัติของเกษตรกร ระหว่างวิธีการเดิมกับวิธีการใหม่หลังจากได้เข้าร่วมโครงการและได้รับการถ่ายทอดความรู้ไปแล้ว

  • แต่ละกลุ่มเขียนขั้นตอน/วิธีการปลูกข้าว

  • แต่ละขั้นตอน/วิธี มีค่าใช้จ่ายเท่าไรทั้ง วิธีเดิมและวิธีที่ปรับเปลี่ยน

  • หาส่วนต่างของค่าใช้จ่ายว่าวิธีใดเพิ่ม-ลดลง

ขั้นตอนที่ 3 การหาวิธีที่ปฏิบัติแล้วต้นทุนการผลิตลดลงหรือวิธีปฏิบัติแล้วผลผลิต/การผลิตข้าวดีขึ้นกว่าเดิม

  • วิธีที่ปฏิบัติแล้วต้นทุนการผลิตลดลง

  • วิธีที่ปฏิบัติแล้วผลผลิต/การผลิตข้าวดีขึ้นกว่าเดิม

ขั้นตอนที่ 4  เพิ่มเติม/เล่ารายละเอียดการปฏิบัติของแต่ละวิธี

  • ค้นหาในกลุ่มว่าแต่ละประเด็นใครที่นำไปปฏิบัติแล้วได้ผลดีที่สุด

  • ให้คนที่ปฏิบัติแล้วได้ผลดีที่สุดเล่ารายละเอียดขั้นตอน/วิธีการปฏิบัติในแต่ละประเด็น

         1)รายละเอียดของวิธีที่ปฏิบัติแล้วต้นทุนการผลิตลดลง

         2)รายละเอียดวิธีปฏิบัติแล้วผลผลิต/การผลิตข้าวดีขึ้นกว่าเดิม

  • จดบันทึกรายละเอียด

ขั้นตอนที่ 5 การนำเสนอวิธีที่ปฏิบัติแล้วต้นทุนการผลิตลดลงและวิธีปฏิบัติแล้วผลผลิต/การผลิตข้าวดีขึ้นกว่าเดิมของแต่ละกลุ่ม

          ภาพกิจกรรมดูได้ที่นี่ครับ เวทีถอดองค์ความรู้การลดต้นทุนฯแควน้อย อ.วัดโบสถ์ จ.พิษณุโลก25-26

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ

สิงห์ป่าสัก  27 กันยายน  2555