ประโยชน์ของการใช้หญ้าหรือฟางข้าวเลี้ยงปลานิล ก็คือ จะทำให้ต้นทุนในการเลี้ยงลดลงมากถึง 80% ปลาเติบโตอย่างธรรมชาติ เนื้อแน่นและอร่อยกว่าปลาที่เลี้ยงด้วยอาหารเม็ด ที่สำคัญที่สุดก็คือ ปลอดจากสารพิษและมีความปลอดภัยสูง เข้ากันได้อย่างดีเลยกับแนวทางของ “อาหารเพื่อสุขภาพ” หรือ GFGAP .....คิคิคิ

เรื่องเล่าจากบ้านแม่ตาด :

ปลานิลกินหญ้า

 

 

ผมกำลังเล่าเรื่อง"ปลานิลกินหญ้า"ให้ ดร.ยุวนุช กับ คุณหมอ ป. ฟังริมบ่อเลี้ยงปลา

 

 

          เมื่อคราวที่คณะกัลยาณมิตรจาก gotoknow.org ได้เดินทางมาเยี่ยมบ้านแม่ตาด เมื่อวันอาทิตย์ที่ 16 ก.ย.2555 ที่ผ่านมา วันนั้นผมถือโอกาสนำทุกท่านไปเยี่ยมชมที่นาของน้องสาว(ดร.ปริมจิรา ทัดบุบผา)ด้วย

          ช่วงหนึ่งผมได้พูดถึงวิธีการเลี้ยงปลานิลให้ทีมงานได้ฟังอย่างละเอียด จนทำให้ คุณหมอ ป. ถึงกับขำก๊ากและหัวเราะอย่างอารมณ์ดี พร้อมทั้งกล่าวออกมาว่า “ความรู้ใหม่เลยนะเนี่ย...ปลานิลกินหญ้า  555”

          ต่อมา  คุณหมอ ป. ก็นำความรู้ใหม่เรื่องนี้ไปเขียนลงในบันทึกชื่อว่า “ปลานิลกินหญ้า  คนเรากินอะไร?” พลอยทำให้คุณปริม น้องสาวผมได้ความรู้ใหม่เพิ่มเติมไปอีกคน

          ย้อนหลังไปเมื่อ 2 เดือนก่อน  สำนักงานประมงจังหวัดเชียงใหม่ ได้นำลูกปลานิลมามอบให้กับชาวบ้านแม่ตาดที่มีบ่อเลี้ยงปลา คนละ 1,500 ตัว เพื่อส่งเสริมให้ชาวบ้านแม่ตาดได้เลี้ยงปลาไว้บริโภคในครัวเรือนตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ผมก็เลยนำมาปล่อยไว้ในบ่อน้ำกลางที่นาของคุณปริมที่ผมทำหน้าที่ดูแลอยู่ และบังเอิญชาวบ้านคนหนึ่งไม่พร้อมที่จะเลี้ยง ก็เลยนำลูกปลาทั้งหมดมามอบให้พบเลี้ยงแทน เลยทำให้บ่อที่ผมเลี้ยงมีลูกปลานิลทั้งหมด 3,000 ตัวด้วยกัน

          ทั้งนี้ ก่อนที่ผมจะนำลูกปลามาปล่อยไว้ในบ่อแห่งนี้ ผมได้ทำการสูบน้ำออกจากบ่อ จับปลาเก่าๆ ออกทั้งหมด (โดยเฉพาะปลาช่อนซึ่งเป็นปลากินเนื้อที่ชอบกินลูกปลานิลมาก) รวมทั้งตากบ่อไว้จนแห้ง  จากนั้นจึงปล่อยน้ำใหม่เข้าไปในบ่ออีกครั้ง แล้วค่อยนำลูกปลานิลปล่อยลงไป

          ปลานิล....จัดเป็น “ปลากินพืช” แบบเดียวกับปลาทับทิม ปลาตะเพียน ปลาไน ปลานวลจันทร์ และปลายี่สก ซึ่งกินพืชเป็นหลัก โดยเฉพาะพืชที่เกิดหรืออยู่ในน้ำ เช่น  ตะไคร่น้ำ ไข่น้ำ จอก แหน และหญ้าทุกชนิด เป็นต้น

          ตอนนำลูกปลามาปล่อยใหม่ๆ ลูกปลายังมีขนาดเล็กมาก ขนาดประมาณ 1 เซนติเมตรเอง ผมเลยซื้ออาหารเม็ดเล็กมาเลี้ยงอยู่ประมาณ 1 สัปดาห์ จากนั้นก็นำเศษผัก เศษหญ้า เศษอาหารเหลือต่างๆ  รวมทั้งขี้วัวขี้ควายด้วย มาให้ปลากินแทน  เพื่อจะได้ประหยัดต้นทุนลง

          เนื่องจากผมได้ศึกษาและทดลองเลี้ยงปลานิลมาก่อนแล้ว เลยทำให้รู้ว่าปลานิลเป็นปลากินพืชและกินพืชทุกชนิด ช่วงก่อนมีฟางข้าวเหลืออยู่ ผมก็เลยหอบฟางข้าวไปโยนไว้ในบ่อเพื่อให้ปลากิน ซึ่งปรากฏว่าเพียงแค่สัปดาห์เดียวปลาก็จัดการฟางข้าวหนักประมาณ 300 กก. จนหมดเกลี้ยงเลย

          เมื่อฟางหมดแล้ว  ผมก็เลยใช้วิธีตัดหญ้านำไปโยนลงในบ่อให้ปลากินแทน รวมทั้งนำขี้วัวหรือขี้ควายใส่กระสอบไปแช่ไว้ในน้ำให้ปลากินด้วย ซึ่งก็เป็นสิ่งที่ปลาโปรดปรานมากๆ อีกเช่นกัน

          ทุกวันนี้ ผมก็ยังใช้วิธีตัดหญ้าให้ปลากินอยู่ บางวันก็ตัดหญ้าไปให้ปลาเอง บางวันชาวนาพื้นที่ใกล้ๆ กันตัดหญ้าตามคันนาทิ้ง ผมก็จะไปขอหญ้าจากเขาเพื่อนำมาให้ปลากิน ซึ่งเขาเองก็ชอบใจมาก เพราะช่วยทำให้คันนาของเขาโล่งมากขึ้น

          ผมได้แนะนำให้ชาวบ้านที่เลี้ยงปลานิลพร้อมกันนำวิธีนี้ไปใช้ เพื่อช่วยลดต้นทุนลง แต่ดูเหมือนว่าเขาจะไม่ค่อยเชื่อสักเท่าไหร่ พูดทีไรก็ได้แต่มองหน้าผมแบบงงๆ จนผมเริ่มจะขาดความมั่นใจในตัวเองแทน   555

          แม้ว่าปลานิลจะเป็นปลากินพืช แต่ก็ไม่ได้เป็น “มังสวิรัติ” นะครับ  เพราะมันกินแมลง แพลงตอน ไส้เดือน และสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่อยู่ในน้ำด้วย เพียงแต่มันจะไม่กินปลาตัวใหญ่ๆ และชอบกินพืชมากกว่าเท่านั้นเอง

          สำหรับฟางข้าวหรือหญ้าชนิดต่างๆ ที่เอาไปโยนไว้ในบ่อนั้น  ใหม่ๆ ตอนแรกจะยังแข็งอยู่ ปลานิลจะยังกินไม่ค่อยได้ แต่พอผ่านไปหลายวัน เมื่อหญ้าเริ่มเปื่อยแล้ว ปลานิลและปลากินพืชอื่นๆ ก็จะพากันกัดกินหญ้าหรือฟางข้าวอย่างเอร็ดอร่อยเลยทีเดียว

          ประโยชน์ของการใช้หญ้าหรือฟางข้าวเลี้ยงปลานิล ก็คือ จะทำให้ต้นทุนในการเลี้ยงลดลงมากถึง 80%  ปลาเติบโตอย่างธรรมชาติ เนื้อแน่นและอร่อยกว่าปลาที่เลี้ยงด้วยอาหารเม็ด  ที่สำคัญที่สุดก็คือ ปลอดจากสารพิษและมีความปลอดภัยสูง เข้ากันได้อย่างดีเลยกับแนวทางของ “อาหารเพื่อสุขภาพ” หรือ GFGAP .....คิคิคิ

          หากเพื่อนๆ ท่านใดกำลังเลี้ยงปลานิลอยู่  ก็สามารถนำวิธีปลานิลแบบผมไปใช้ได้เลยนะครับ

          ของแบบนี้  ไม่ลอง...ก็ไม่รู้...นะเออ!

 

 



ผมกำลังเล่าเรื่องปลานิลกินหญ้าให้คุณหมอ ป. ฟัง จนคุณหมอหัวเราะก๊ากเลย

(ภาพนี้ถ่ายโดย คุณหมอ ป.)


หญ้าที่นำไปให้ปลานิลกิน

เปลือกผลไม้ปลาก็ชอบมากเช่นกัน

เศษข้าวเหลือ

ชาวนาใกล้ๆ กันกำลังตัดหญ้าบนคันนาทิ้ง

หญ้าเหล่านี้เป็นวัชพืชของชาวนา แต่เป็นอาหารอันโอชะของปลานิล

หากยืนดูใกล้ๆ จะมองเห็นปลานิลกำลังพากันกินหญ้าเปื่อยอยู่ใต้น้ำอย่างเอร็ดอร่อยมาก

อาหารฝรั่ง(เศษขนมปัง)ปลานิลก็ชอบมากๆ เช่นกัน

ทุ่งนาอันแสนงดงามของคุณปริม (ดร.ปริมจิรา  ทัดบุบผา)