**ก่อนอ่านบทใหม่ ให้อ่านบทเก่า 1 รอบก่อน**

-นาม เพศกลาง ลงท้ายสระอะ (นปุงฺสกลิงฺค อการานต)

-อธิบายเรื่องการกเพิ่มเติม

 

1. นาม อการานฺต เพศกลาง

เราเรียนการแจกนามเพศชายมาแล้ว ลองทบทวนหน่อยนะครับ ก่อนจะขึ้นนามเพศกลาง แบบใหม่นี้ไม่ยาก ทุกอย่างเหมือนเดิม ยกเว้น การกที่ 1 และ การกที่ 2 กับการกที่ 8 ซึ่ง ความจริงแล้ว ทั้งสามการกนี้ก็แทบจะเหมือนกันด้วย

 

นามเหล่านี้ เมื่อดูรูปเดิม ก็เหมือนกับเพศชาย เพราะฉะนั้นต้องจำให้ดี หากจำผิด ก็แปลความหมายผิดได้ ในที่นี้ให้ “ผล” (ผล, ผลไม้) เป็นแบบ

 

การกที่

ชื่อการก

เอกพจน์

ทวิพจน์

พหูพจน์

หน้าที่

1

กรรตุการก

ผลมฺ  
फलम्

phalam

ผเล  

फले

phale

ผลานิ  
फलानि

phalāni

ประธาน

2

กรรมการก

ผลมฺ  
फलम्

phalam

ผเล  

फले

phale

ผลานิ  

फलानि

phalāni

กรรมตรง

8

อาลปนะ หรือ

สัมโพธนะ

ผล   

फल

phala

ผเล  

फले

phale

ผลานิ  

फलानि

phalāni

คำร้องเรียก

 

คงจะมีคำถามว่า แล้วเราจะแยกความแตกต่างระหว่างการก ได้อย่างไร ในเมื่อมันเหมือนกัน ตอบว่า ให้ดูความหมาย และกริยาที่เกี่ยวข้อง เช่น ผลํ ยจฺฉติ. ผลํ ก็ควรจะเป็นกรรม แปลว่า เขาให้ผลไม้, ไม่ใช่ประธาน (ผลไม้ให้...)

 

2. เสียง มฺ ท้ายคำ จะเปลี่ยนเป็นอนุสวาร (นิคหิต) เมื่อคำที่ตามมาขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ เช่น ผลมฺ ขาทนฺติ. = ผลํ ขาทนฺติ.

การเขียนโรมันใช้ ṃ แทน m  (phalam khādanti = phalaṃ khādanti)

 

3. อธิบายเพิ่มเติมเรืองการก

1) การกที่ 2 (กรรม) นอกจากเป็นกรรมตรงแล้ว ยังใช้ในความหมายถึงจุดหมายปลายทาง เช่น นครํ คจฺฉติ. เขาไปสู่นคร (นคร เป็นกรรม ซึ่งต่างจากภาษาไทย และภาษาอังกฤษ ที่มีบุพบทนำหน้า)

 

2) การกที่ 3 (เครื่องมือ) นอกจากแปลว่า ด้วย แล้ว ยังแปลว่า พร้อมด้วย กับ ได้ด้วย เช่น ราชะ ปุตฺเรน นครํ คจฺฉติ. พระราชาเสด็จสู่พระนครพร้อมด้วยโอรส.

 

3) การกอื่นๆ จะมีการใช้พิเศษไปบ้างจะค่อยๆ เล่าไปเรื่อยๆ

 

ศัพท์

นาม เพศกลาง ลงท้ายเสียงอะ (อาการานฺต นปุงฺสกลิงฺค)

กฺษีร      क्षीर   kṣīra    น้ำนม

คฺฤห      गृह      gṛha เรือน, บ้าน (หากใช้เป็นนามเพศชาย จะมีความหมายอื่น)

ชล        जल     jala      น้ำ

ทาน      दान     dāna    ทาน, ของขวัญ (คำนี้มาจากธาต ทา, ให้... จะได้เรียนในภายหลัง)

นคร      नगर    nagara เมือง, นคร (นครี เป็นนามเพศหญิง แปลว่าชาวเมือง

คนฺธ      गन्ध   gandha กลิ่น

(คำเหล่านี้ ตำราไวยากรณ์ของอินเดียมักจะใส่ว่า กฺษีรํ, คฺฤหํ, ชลํ ฯลฯ แต่ในที่นี้ขอใช้ตามตำราตะวันตก ถือตามรูปเดิม)

 

นิบาต (อุทาน)

เห he

 

แบบฝึกหัดท้ายบท (รวมศัพท์จากบทอื่นๆ ด้วย)

1. แปลสันสกฤตเป็นไทย (หรืออังกฤษก็ได้)

सदा देवान् स्मरन्ति ॥१॥

गृहं गच्छामः ॥२॥

जलं पिबति पुत्रः ॥३॥

नृपौ जयतः ॥४॥

कदा फलानि यच्छथः ॥५॥

कुत्राधुना गजं नयामि ॥६॥

नयन्ति देवाः ॥७॥

नयथ हे देवाः ॥८॥

नरः फले यच्छति ॥९॥

अधुना जिघ्रामि गन्धम् ॥१०॥

देवं यजावः ॥११॥

पुत्र ग्रामं गच्छन्ति ॥१२॥

तत्र गृहे भवतः ॥१३॥

सर्वस्त्र दानानि वर्षन्ति नृपाः ॥१४॥

 

2. แปลไทยเป็นสันสกฤต (ตามลำดับตัวเลข)

1. ชายคนหนึ่ง1. ดื่ม3. นม2.

2. พระราชา3. นำไป2. ซึ่งช้าง1.

3. บ้านสองหลัง1. ตก2.

4. เทวดา3. ย่อมให้2. น้ำ1.

5. ท่านทั้งาสองคิดถึง2 เทวดาทั้งสอง1 (กรรมตรง)

6. พระราชา3. พิชิต (ชิ) 2. หมู่บ้าน1

7. ช้างทั้งสอง 1. ดม3. กลิ่น2.

8. พวกเขาต้ม2 ผลไม้ทั้งหลาย1

9. คนนั้น3. เคารพ2 เทวดาทั้งหลาย1

10. ช้างทั้งสอง1 มีชีวิต2

11. เทวดาทั้งหลาย2 ย่อมโปรยฝน (วฺฤษฺ)1.