ที่มาที่ไปของบันทึกนี้ มาจาก
Jatuporn Wisitchotiaungkoon ได้แชร์ ลิงก์ และบอกเล่าแก่เพื่อนร่วมทีมงาน ถอดบทเรียนฯ ลำปาง ไว้ว่า
"ย้อนหลังกลับไปเมื่อ 4 มกราคม 2554 ผมมีโอกาสไปถอดบทเรียนให้กับ ทันตบุคลากรของจังหวัดลำปางที่ บ้านกรูดอาคาเดีย ประจวบคีรีขันธ์
และในครั้งนี้ผมได้รับโอกาสเดินทางไปถอดบทเรียนอีกครั้ง เป็นภาคต่อหลังจากที่บ้านกรูดเมื่อเวลาผ่านไปปีครึ่ง...จะเติบโตกันเเค่ไหน
พบกันที่ลำปางครับ"
ในครั้งนี้ ก็คือ วันที่ 28-30 สค. นี้ ละค่ะ ที่เรานัดกัน ไปที่ลำปาง ถอดบทเรียน การสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ เมืองนครลำปาง กัน
บันทึกของ อ.เอก ที่ FB เป็นเหตุให้ดิฉัน ได้มาคิด ประมวล เรื่องราว ของชาวลำปาง ที่ทำกิจกรรมเรื่อง การสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ กันมาตั้งแต่แรกเริ่มเดิมที ซึ่งจะมีเรื่องเล่า สอดแทรกไปตามช่วงเวลาต่างๆ นั่นก็คือ
... เมื่อปี 2548 เป็นปีเริ่มต้น การทำโครงการฟันเทียมพระราชทาน เพื่อการใส่ฟันเทียมให้กับผู้สูงอายุที่มีการสูญเสียฟันมากกว่า 16 ซี่ขึ้นไป ซึ่งก็จะมีจำนวนประมาณ 250,000 ราย กำหนดเป้าหมายการใส่ฟันเทียม โดย ทันตบุคลากรทั่วประเทศ ทั้งภาครัฐ และเอกชน ปีละ ประมาณ 30,000 ราย ถึงปัจจุบันนี้ (2554) มีผู้สูงอายุที่ได้รับการใส่ฟันเทียมพระราชทานไปแล้วกว่า 230,000 ราย
มาในปี 2549 ตั้งต้นที่กรมอนามัย โดย ทีมงานทันตสุขภาพผู้สูงอายุ ภายใต้แนวคิด การส่งเสริมคุณภาพชีวิตให้กับผู้สูงอายุ ด้วยการส่งเสริม สนับสนุน ให้มีกิจกรรมการส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุในปี 2549 และการป้องกันโรคในช่องปากผู้สูงอายุ ในปี 2550
จึงมีการส่งเสริมสนับสนุนให้มีการจัดกิจกรรม ในลักษณะของชุมชนมีส่วนร่วมกันเรื่อยมา จนเกิดผลการดำเนินงานสะสมต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
ดังมีเรื่องเล่าการดำเนินงาน ในช่วงต่างๆ ตั้งแต่เริ่มโครงการใหม่ๆ ตามลำดับของช่วงเวลา นั่นก็คือ
- ตั้งเรื่อง การสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
- แลกเปลี่ยนเรียนรู้การดำเนินงานทันตฯ ในผู้สูงอายุ (1)
- แลกเปลี่ยนเรียนรู้การดำเนินงานทันตฯ ในผู้สูงอายุ (2)
- ประเด็นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ... การสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
- ช่วงนี้ เป็นการขับเคลื่อนครั้งแรกที่ลำปาง โดย รพ.แจ้ห่ม ... แลกเปลี่ยนเรียนรู้การดำเนินงานทันตฯ ในผู้สูงอายุ (4) รวมกลุ่มผู้สูงอายุจัดกิจกรรม (ตอนที่ 2 รพ.แจ้ห่ม)
- และการพัฒนาต่อยอดของลำปางต่อมา
- เปิดตัว ... ชมรมผู้สูงอายุสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ... ภาคเหนือ (3) ชมรมผู้สูงอายุ ใน อ.แจ้ห่ม
- เปิดตัว ... ชมรมผู้สูงอายุสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ... ภาคเหนือ (4) ชมรมผู้สูงอายุ ใน อ.เกาะคา
- เปิดตัว ... ชมรมผู้สูงอายุสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ... ภาคเหนือ (5) ชมรมผู้สูงอายุ ใน อ.ห้างฉัตร
- เปิดตัว ... ชมรมผู้สูงอายุสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ... ภาคเหนือ (6) ชมรมผู้สูงอายุ ใน อ.เถิน
- เปิดตัว ... ชมรมผู้สูงอายุสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ... ภาคเหนือ (9) ดูงานชมรมผู้สูงอายุบ้านศิลา ต.เกาะคา
- ปี 2550 สำนักทันตฯ จัดเวทีให้ทีมงานที่ทำกิจกรรมจากจังหวัดต่างๆ มาเล่าสู่กันฟัง ในเรื่องของการทำกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ รวมจังหวัดลำปางด้วย มีเรื่องเล่า เช่น
- รวมก๊วนสร้างพลังเรียนรู้ และพัฒนากิจกรรมผู้สูงอายุ (44) เรื่องเล่าพี่เกิด ที่ลำปาง
- รวมก๊วนสร้างพลังเรียนรู้ และพัฒนากิจกรรมผู้สูงอายุ (41) เรื่องเล่าคุณนัน ที่แจ้ห่ม
- รวมก๊วนสร้างพลังเรียนรู้ และพัฒนากิจกรรมผู้สูงอายุ (14) เรื่องเล่าหมอเก๋
- รวมก๊วนสร้างพลังเรียนรู้ และพัฒนากิจกรรมผู้สูงอายุ (25) เรื่องเล่าหมอพลอย
- รวมก๊วนสร้างพลังเรียนรู้ และพัฒนากิจกรรมผู้สูงอายุ (19) เรื่องเล่าที่ รพ.ห้างฉัตร
- รวมก๊วนสร้างพลังเรียนรู้ และพัฒนากิจกรรมผู้สูงอายุ (11) เรื่องเล่าคุณพนอจิต
- เรามีเวทีเรื่องเล่า การทำกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ และการสนับสนุนองค์ความรู้ ให้กับทันตบุคลากร บุคลากรสาธารณสุข ให้มีการจัดระบบบริการด้านการป้องกันโรคในช่องปากผู้สูงอายุ ตามกลุ่มเสี่ยง ด้วยแนวคิด สุขภาพร่างกายมีความสัมพันธ์กับสุขภาพช่องปาก หลายๆ เวที และจัดต่อเนื่องกันทุกปี อาทิเช่น
- รวมเรื่อง 20 จว. 120 หน่วยงานนำร่อง
- รวมเรื่อง ม่วนอ๊กม่วนใจ๋ ฮักเขี้ยวฮักหมู่
- การส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปาก (5) งานผู้สูงอายุ ที่จังหวัดลำปาง
- นี่เป็นเวที ที่ลำปางจัด ลปรร. ในเรื่อง การสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ โดย ทีมงานลำปางเอง
- รวมเรื่อง สร้างความรับรู้ และเรียนรู้ร่วมกันที่เมืองลำปาง
- เพิ่มเติมประเด็นอื่นๆ ค่ะ
- เกณฑ์มาตรฐานชมรมผู้สูงอายุส่งเสริมสุขภาพช่องปาก (4) กิจกรรมชมรมผู้สูงอายุจังหวัดลำปาง
- ตัวอย่างกิจกรรม ของชมรมผู้สูงอายุต่างๆ ของลำปาง
- ร่วมกิจกรรม กับเมืองร้อยเกาะ (9) การส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุที่อำเภอแจ้ห่ม ลำปาง
- ร่วมกิจกรรม กับเมืองร้อยเกาะ (10) การส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุที่เกาะคา ลำปาง
- กิจกรรม ลปรร. ครั้งนี้ เราไปจัดที่ลำปาง ให้กับเครือข่ายส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุภาคเหนือละค่ะ ... รวมเรื่อง ประสานความคิด เนรมิตผู้สูงวัยภาคเหนือฟันดี
- และนี่ เป็นการถอดบทเรียน ภาคีเครือข่าย 9 จังหวัด ที่ทำกิจกรรมในเรื่องของการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ รวมลำปางอยู่ในนี้ด้วย ... รวมเรื่อง บทเรียนการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
- สุดท้าย ที่บ้านกรูด ลำปางถอดบทเรียนกันเอง ตรงกับที่อาจารย์เอก ได้สรุปไว้ ... รวมเรื่อง ลปรร.คนลำปาง ที่บ้านกรูด
ตอนนี้ ลำปางก้าวหน้าไปมากแล้ว ... ลำปางเป็นจังหวัดที่ทำกิจกรรมทันตสาธารณสุขอย่างรอบด้าน ตั้งแต่กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ ถึงผู้สูงอายุ ตลอดจนเรื่องการเฝ้าระวังสิ่งแวดล้อมด้วย ... จึงเป็นโอกาสอันดีที่เราจะได้ไปเจาะลึก ถึงกระบวนการทำงานของเมืองลำปางกันในครั้งนี้
วิทยากร ที่เป็นกูรูด้านการถอดบทเรียนของเราครั้งนี้ ก็คือ อ.เอก (จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร) และคณะ ละค่ะ
และเรื่องราว ของการถอดบทเรียนเมืองลำปาง ที่นี่เลย
- เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (1) BAR
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (2) warm up + ความคาดหวังกับกิจกรรมนี้
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (3) ชั่วโมงทอง
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (4) ความมหัศจรรย์ จากการสัมผัสแก้ว
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (5) อ.เอก นำเข้า สู่กระบวนการเรียนรู้ ... KM
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (6) อ.ฝน และคณะ นำทำ Timeline บันทึกบริบทประวัติศาสตร์
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (7) อีกหนึ่งกิจกรรม ... การเชื่อมโยง เครือข่ายการทำงาน
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (8) Model จัดการความรู้
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (9) ระดมความคิดกลุ่ม กันอย่างสนุกสนาน
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (10) ถอดบทเรียน อำเภอเมือง
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (11) ถอดบทเรียนฯ วังเหนือ
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (12) ถอดบทเรียนฯ เกาะคา
-
เสริมสร้างสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ แบบ ลำปาง (13) ถอดบทเรียนฯ แจ้ห่ม
น่าสนใจ.....แต่ไกลจัง บังอดไป เรียนรู้
ขอบคุณ อ. หมอ นน มากครับ
ครั้งนี้เรามีต้นทุนระดับหนึ่งกันเลยทีเดียว เป็นโจทย์ท้าทายพอสมควรที่เราต้องเดินจากจุดที่เรามีข้อมูลอยู่ระดับหนึ่ง
หากมองเรื่องเวลา ก็อาจต้องดูพัฒนาการ ดูนวัตกรรม ดูผลการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ งาน health promotion จะบอกได้ว่า Invest ไปขนาดนี้ ผลที่เกิดขึ้น เกิดอะไรขึ้นบ้าง
กรอบทางด้าน Health Promotion ที่น่าเอาไปจับคือ ออตตาว่าชาร์เตอร์ เเละบางกอกชาร์เตอร์ รวมถึง Methodology ที่ทางบุคลากรดัดแปลง ประยุกต์ใช้ในพื้นที่อย่างสนุกสนาน เหล่านั้นคือ ที่มาของความสำเร็จในงานสุขภาพช่องปาก....
น่าตื่นเต้นดีจังครับ...