เคยพูดคุยกับลูกศิษย์ ม.1 เรื่อง“ผี” ใครว่าผีมีจริง? คนยกมือตอบว่าเชื่อมีไม่กี่คน จึงถามต่อ แล้วใครกลัวผีบ้าง? ทุกคนในชั้นยกมือพรึ่บ!อย่างพร้อมเพรียง(ฮา) ตามมาด้วยรอยยิ้มและเสียงหัวเราะของหลายๆคน “อย่าให้อารมณ์อยู่เหนือเหตุผล”(ฮา) วันนั้นสัพยอกเด็กๆไปอย่างนั้น

เมื่อวานก่อนสอน ม.4 เรื่องวัฏจักรของสาร การเรียนการสอนในห้อง พยายามจะให้นักเรียน“คิดเองทำเอง”ให้มากที่สุด เท่าที่เวลาและความพร้อมที่ทั้งตัวเองและโรงเรียนมี สำหรับครั้งนี้เตรียมการตั้งแต่สัปดาห์ก่อนหน้า ด้วยการแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน ตัวแทนกลุ่มจับฉลากเลือกเรื่องย่อยที่จะไปร่วมกันศึกษามาก่อน ได้แก่ วัฏจักรคาร์บอน ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และกำมะถัน

ดังนั้นงานที่มอบหมายเป็นการบ้านก็คือ แต่ละกลุ่มวาดภาพแสดงวัฏจักรสาร ตามที่กลุ่มตัวเองรับผิดชอบหรือจับฉลากได้ พร้อมทำความเข้าใจให้กระจ่าง จนสามารถอธิบายให้เพื่อนกลุ่มอื่นฟังได้เลยว่า การเปลี่ยนแปลงที่เกิด มีลำดับขั้นตอน กระบวนการใด เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิตหรือสิ่งไม่มีชีวิตอย่างไรบ้าง “อธิบายได้หมายถึงเข้าใจ” ตัวเองเชื่ออย่างนั้นครับ

ถึงวันเวลาเรียนจริง ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจับคู่กลุ่ม แล้วแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันและกัน ด้วยการอธิบายเรื่องของตนเองที่ได้ศึกษามาล่วงหน้าให้เพื่อนกลุ่มอื่นเข้าใจ ในขณะที่กลุ่มตัวเองก็ต้องรับฟังความรู้จากเพื่อนกลุ่มอื่นจนเข้าใจด้วยเหมือนกัน ทำซ้ำๆอย่างนี้จนกระทั่งแต่ละกลุ่มได้ฟังความรู้เรื่องอื่น จากเพื่อนกลุ่มอื่น จนครบสาระสำคัญทุกเรื่อง

จากนั้นประเมินผลแต่ละกลุ่มด้วยการแข่งขันตอบปัญหา ตามลำดับขั้นตอน ครูตั้งและอ่านคำถาม แต่ละกลุ่มร่วมกันคิดหาคำตอบ ครูสุ่มเลือกสมาชิกในกลุ่มเป็นตัวแทน 1 คนให้ออกมาเขียนคำตอบ โดยการจับฉลากหมายเลขสมาชิก ซึ่งได้กำหนดไว้ก่อนแล้ว ปกติตัวเองจะจำกัดเวลาแต่ละลำดับขั้นให้เหมาะสม เพื่อกระตุ้นความกระฉับกระเฉง

ประสบการณ์ที่ผ่านมาค่อนข้างมั่นใจครับว่า การแข่งขันตอบปัญหา หรือให้แข่งขันกันนั้น โอกาสที่จะไม่สนุกสนานไม่มี และแล้วก็เป็นดังคาด เหล่าลูกศิษย์คึกคัก สนุกเฮฮากันมาก ลุ้นเงียบกริบทุกครั้ง ทุกข้อ ยามที่ครูจับฉลากสุ่มเลือกตัวบุคคลให้เป็นตัวแทนกลุ่มออกมาตอบ

หมดชั่วโมง หัวหน้าห้องซึ่งขณะนั้นเต็มไปด้วยรอยยิ้ม เปรยต่อหน้าครูดังๆ “เรียนอย่างนี้สนุกดี เข้าใจ ไม่เครียด ความรู้ที่ได้คงจำไปจนตาย”

ตัวเองนึกขำคำพูดแก โดยเฉพาะประเด็นท้ายสุด “ความรู้ที่ได้คงจำไปจนตาย” ในใจนึกถึงประโยคเดิมๆที่เคยพูดกับ ม.1 มาแล้ว เมื่อหลายปีก่อน..

อย่าให้อารมณ์อยู่เหนือเหตุผล(ฮา)