อาจารย์ถวัลย์ มาศจรัส ได้พูดไว้ตอนหนึ่งว่า

  • เวลาครูสอนนักเรียน ครูที่ดี จะทำเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย
  • แต่เวลาครูทำผลงานวิชาการ ก็จะทำเรื่องง่ายให้เป็นเรื่องยาก

   ลองยกตัวอย่าง การเขียนวิธีการ "กิน" นะครับ ซึ่งโดยปกติ "การกินอาหาร" ถือเป็นเรื่องง่ายๆ นะครับ แต่ลองมาดูการเล่าเรื่อง "วิธีการกิน" ว่ามีกี่ขั้นตอนนะครับ

วิธีการกิน/ขั้นตอนการกิน

     ไปนั่งที่โต๊ะอาหาร นั่งหลังตรง ด้านหน้ามีข้าวเปล่าอยู่ในจาน มีช้อนส้อมเสร็จ ถัดออกไปมีกับข้าวอยู่ในชาม มีช้อนกลาง...ต่อไปเป็นขั้นตอนการกิน

  1. ยกมือขึ้น แล้วยื่นออกไปจับช้อนกลาง
  2. ตักกับข้าว แล้วยกช้อนกลางขึ้นมา
  3. ดึงมือกลับมาที่จานข้าว
  4. พลิกช้อน เอากับข้าวใส่จานข้าว
  5. ยื่นมือกลับไป เอาช้อนกลางไปวางไว้ในชามกับข้าว
  6. ดึงมือกลับมา
  7. ยื่นมือออกไปจับช้อนส้อม
  8. เอาช้อนส้อมคลุกกับข้าว กับข้าวในจาน
  9. ตักข้าวใส่ช้อน
  10. ยกช้อนขึ้นมาให้ใกล้ปาก
  11. กัมหัวลงไปให้ปากใกล้กับช้อน
  12. อ้าปาก
  13. เอาช้อน (พร้อมข้าว+กับข้าว) ใส่เข้าไปในปาก
  14. เอาปากงับช้อนเบาๆ
  15. เอามือดึงช้อนออกมา
  16. ดึงมือกลับไปที่จากข้าว
  17. เตรียมตักข้าว+กับข้าว ใหม่อีกครั้ง
  18. ที่ในปากใช้ฟันเคี้ยวข้าว+กับข้าว มีน้ำลายออกมาปน ช่วยให้อาหารในปากเป็นก้อน
  19. กลืนอาหารเข้าใป ผ่านหลอดอาหาร เข้าไปในกระเพาะอาหาร
  20. พอดีคอแห้ง เลยวางช้อนข้าว
  21. ยื่นมือไปที่แก้วน้ำ
  22. จับแก้วน้ำ
  23. ยกแก้วน้ำ
  24. ดึงมือมาใกล้ปาก
  25. ส่งขอบแก้วไปที่ริมฝีปาก
  26. เอาริมฝีปากงับขอบแก้ว
  27. เอามือยกแก้ว กระดกน้ำเข้าปาก
  28. ดื่มน้ำ
  29. มือดึงแก้วออกจากริมฝีปาก
  30. แล้วเอาแก้วกลับไปวางที่โต๊ะ

          ผ่านมา 30 ขึ้นตอน เพิ่งได้ข้าวเข้าไปในปาก 1 คำ กับ น้ำอีก 1 แก้ว.......ไม่อยากเล่าต่อแล้วครับ.......

(อุปมา..อุปไมย วิธีการถอดบทเรียน ครูภูมิปัญญาไทย)