วันที่ 9-10 พฤษภาคม 2555 ณ ธนาคารไทยพาณิชย์ (มหาชน) สำนักงานใหญ่ และ โรงแรมหลุยแทเวิร์น กรุงเทพฯ ผม คุณดาว คุณเบส ได้มีโอกาสร่วมสังการประชุมนำเสนอความก้าวหน้าของโครงการ สสปศพพ. ที่มูลนิธิสยามกัมมาจล กำลังขับเคลื่อนโดยหนุนให้มหาวิทยาลัย 8 แห่ง ช่วยหนุนเสริมการขับเคลื่อนดังกล่าว
เป็นอีกครั้งที่ผมมีโอกาสได้คุยกับครูใหญ่ วิเชียร ไชยบัง จากลำปลายมาศพัฒนา (อย่างไม่น่าเชื่อว่าจะมีโอกาสขนาดนั้น) และได้พบกับ รศ.ดร.ทิศนา แขมมณี เป็นครั้งแรกในชีวิต เจอตัวเป็นๆ ได้มีโอกาสถ่ายรูปมาด้วยครับ หนังสือศาสตร์การสอนของท่านทำให้ผมประทับใจ การไม่ถือตัวและการคุยอย่างเมตตาของท่านยิ่งทำให้ผมประทับใจมากขึ้น
หลังจากการประชุม 2 วัน ผมระลึกย้อนกลับไปก่อนหลังว่า ผมได้เรียนรู้อะไรบ้าง ต่อไปนี้เป็นข้อสรุปสั้นๆ ดังนี้ครับ
- ขณะนี้ธนาคารไทยพาณิชย์โดยมูลนิธิสยามกัมมาจลกำลังขับเคลื่อนโครงการส่งเสริม ปศพพ. สู่สถานศึกษา ในเขตพื้นที่อีสานตอนบนมีโรงเรียนอยู่ในแผนการขับเคลื่อนสู่โรงเรียนศูนย์การเรียนรู้จำนวน 21 โรงเรียน ขณะนี้ผ่านการประเมินแล้ว 6 โรงเรียน
- ขณะนี้ยุทธศาสตร์ของมูลนิธิฯ คือ ส่งเสริมให้โรงเรียนนำ ปศพพ. สู่นักเรียน โดยเน้นการเรียนรู้ (learning based) ด้วยกระบวนการจัดการความรู้(KM) โดยมีบุคลากรที่สามารถออกแบบกระบวนการและจัดการเครือข่ายหนุนเสริมจากมหาวิทยาลัยเข้าช่วย....วันนี้มีมหาวิทยาลัยน้องใหม่เข้ามาร่วม 3 มหาวิทยาลัยคือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กับอีกหนึ่งกำลังสำคัญคือ โรงเรียนนอกกะลาหรือโรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา
- ต่อไปนี้คือข้อเสนอแนะของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหลังจากการนำเสนอความก้าวหน้าครับ
- ครูควรได้มีส่วนร่วมในการออกแบบกิจกรรมการพัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยมีนักวิจัยเป็นเพื่อนคอยช่วยเหลือแนะนำ
- ปัจจัยสำคัญที่เรา(คณะที่มาประชุม)เชื่อร่วมกันว่า จะทำให้เกิดการปฏิรูปการศึกษาอย่างยั่งยืนและมั่นคงคือ PLC ของครู และผู้บริหารที่จะหันมาสร้าง PLC
- เป้าหมายปลายทางของการปฏิรูปคือ Lerning Outcome หรือผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน โดยเฉพาะทักษะสำหรับศตวรรษที่ 21 ซึ่งจะทำให้เกิดขึ้นได้ต้องเปลี่ยนหลายอย่าง อย่างแรกคือเปลี่ยนจาก Informative- และ Formative Learning สู่ Transformative Learning
- ตัวอย่างที่ประสบผลสำเร็จและมีผลงานประจักษ์ชัดเจนและใกล้เคียงเหมาะสมสำหรับบริบทของนักเรีนยนส่วนใหญ่ของประเทศที่สุดตอนนี้คือ โรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา นั่นคือ สามารถทำให้ดูได้แล้ว ตอนนี้กำลังท้าท้ายให้โรงเรียนต่างๆ หันมาทำตาม และโรงเรียนลำปลายมาศก็สามารถพาลุยทำด้วยกันกับหลายโรงเรียนที่สนใจแล้ว
- การบรรจุสิ่งต่างๆ ที่เกี่ยวกับ ปศพพ. ไว้ในแผนการเรียนการสอนของครู ไม่ได้หมายความว่าสิ่งนั้นจะเกิดขึ้นกับนักเรียน.... นักวิจัยพบว่า การให้ครูเขียนแผนการสอน ปศพพ. และนำไปใช้นั้น ไม่ค่อยได้ผลนัก เพราะเวลาสอนจริงมักไม่เป็นตามแผน
- ชัดๆ อีกครั้งหนึ่งว่า เป้าหมายของ ปศศพพ. คือ นักเรียนมีอุปนิสัยพอเพียง
- การสอนอาจแบ่งได้เป็น 3 ระดับ ได้แก่ การสอนระดับนิยาม การสอนระดับตีความ และการสอนระดับนำไปใช้ ปัจจุบันคาดว่า ครูสอนในระดับต่างๆ ประมาณ 80%, 20% และ 10% ตามลำดับ
บรรทัดท้ายๆ นี้ ไม่ใช่เรื่องน่าห่วงครับ แต่เป็นเรื่องที่ท้าท้ายอย่างยิ่ง
ฤทธิไกร
ขอบคุณท่านอาจารย์นงนาทมากครับ อยากเรียก "พี่ใหญ่" เหมือนคนอื่นๆ พอจะได้ไหมครับ เพราะ.... แค่เพียงเจอท่านครั้งแรกก็รู้สึก"อุ่น" และ "เย็น" ซึ่งปกติคำสองคำนี้จะความหมายตรงข้าม แต่วันนั้นความรู้สึกเป็นแบบนั้นจริงๆ ครับ อบอุ่น และ ร่มเย็น....
ขอบคุณท่านอาจารย์นงนาทมากครับ อยากเรียก "พี่ใหญ่" เหมือนคนอื่นๆ พอจะได้มั้ยครับ เพราะ.... แค่เพียงเจอท่านครั้งแรกก็รู้สึก"อุ่น" และ "เย็น" ซึ่งปกติคำสองคำนี้จะความหมายตรงข้าม แต่วันนั้นความรู้สึกเป็นแบบนั้นจริงๆ ครับ อบอุ่น และ ร่มเย็น....