ความดี ความงาม ในวัตรปฏิบัติตามคำสอนของขงจื้อ..เป็นพื้นฐานทางจิดวิญญานของผู้คนที่นั่น..หยั่งรากลึก ถึงแม้ว่าการเปลี่ยนผ่านของการเข้ายึดครองประเทศจะเปลี่ยนไปเช่นไร..


“นกกระเรียนเหยียบหลังเต่า” ….สื่อ..อะไรแก่เรา..ผู้มาเยือน

ความสงบใจกลางเมืองหลวงฮานอย  ที่นี่มีสิ่งดึงดูดให้หลายคนรวมทั้ง “ครูพื้นที่” เดินอ้อยอิ่งชื่นชมกับบรรยากาศภายใน ซึ่งเป็นสถานที่ร่มรื่น รวมถึงการจัดออกแบบ ศิลปะที่เกี่ยวข้อง และคำสอนที่เป็นอมตะของปราชญ์ ขงจื้อ (Confucius) ภายในสถานที่ที่เรียกว่า  “The temple of literature” มหาวิทยาลัยแห่งแรกของเวียดนามที่ตั้งอยู่ในกรุงฮานอย มีหอประกาศเกียรติคุณที่จารึกรายชื่อและประวัติผู้ที่สอบผ่านไว้บนแผ่นศิลาและวางไว้บนหลังเต่าขนาดใหญ่ ด้านหน้าซุ้มประตูมีรูปสัญลักษณ์ “นกกระเรียนเหยียบหลังเต่า”..

 

เมื่อเดินทอดน่องสบายๆเข้าไปที่นั่น สังเกตเห็นสัญลักษณ์ “นกกระเรียนเหยียบหลังเต่า” วางไว้ในหลายๆที่ สงสัยว่า ต้องการจะสื่ออะไรกับชาวโลก ??..เมื่อสงสัยใคร่รู้ ต้องขอร้องน้องคนเวียดนามให้ช่วยถามคนที่นั่นเพิ่มความกระจ่าง ว่ามีความหมายอะไรซ่อนอยู่  ผู้คนที่นี่น้อยคนที่จะตอบได้ มีคำถาม ชวนคิดมากมาย ก็คิดเรื่อยเปื่อยกับนกไปตามบริบท แต่คราวนี้ไม่ธรรมดา เพราะนกเหยียบหลังเต่านะซิ!!! ก็เข้าไปเดินในบรรยากาศมหาวิทยาลัยแห่งแรก เก่าแก่ของประเทศเวียดนาม ในใจกลางกรุงฮานอย บรรยากาศเลยเป็นใจ แอบได้ยินไกด์ของกลุ่มอื่นเค้าอธิบายเป็นภาษาอังกฤษก็เลยรู้เรื่องบ้าง

 

ถามทุกคนที่ไปด้วยกันก็ไม่มีใครสังเกต พอผู้คนเดินเข้าไปที่ศาลก็จะจับ ลูบหัวเต่าที่เป็นทองเหลือง สีสุกใส..อร่าม..บ่งชี้ความถี่ในการรับสัมผัส (มีความเชื่อต่อๆกันมาว่า จะได้เรียนหนังสือดี เรียนจบ สอบผ่าน เพราะมีประวัติศาสตร์มากมายในวัดแห่งนี้ซึ่งเรียกว่าเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรก)  เต่าที่เห็นนี้ยังเป็นเต่าน้ำจืดไม่ใช่เต่าทะเลแน่ๆ  เพราะเต่าทะเล (turtle) มีขาเป็นใบพาย (flipper) ใช้ว่ายน้ำ แต่เต่าน้ำจืด (tortoise) มีเล็บที่เท้า ใช้เดินได้ สำหรับความหมายเชิงสัญลักษณ์ของนกกระเรียนเหยียบหลังเต่า มีหลากหลาย อนุมานจากการอ่านค้นคว้าหาคำอธิบาย บอกได้ว่า เป็นทั้งหยินและหยาง เป็นทั้งความเอื้ออาทรของสัตว์ที่เป็นตัวแทนของสวรรค์ชั้นฟ้าและดิน กระเรียนนำสารจากฟ้ามายังเต่าติดดิน  เป็นทั้งสิ่งที่บอกว่าสัตว์ทั้งสองมีอายุยืนยาว ซึ่งเราต่างก็รู้กันว่าในแถบเอเชียสัญลักษณ์ของเต่าบ่งบอกความมีอายุยืน ในที่นี้เชื่อกันว่าเต่าอายุ 2000 ปีในขณะที่นกกระเรียนอายุ 1000 ปี เมื่อทั้งคู่ปรากฎอยู่ด้วยกัน ก็หมายถึงขอให้สัทธิขงจื้อ หรือคำสอนต่าง ๆ ได้รับการนำไปฝึกปฏิบัติต่อไปนานๆจวบจน 2 พันปี และขอให้ผู้ที่ฝึกปฏิบัติตามคำสอนได้รับคำกล่าวถึงคุณธรรม ความดีที่สั่งสม และระลึกถึงกันไปนานพันๆปี ขจรกระจายไปทั่วทั้งชั้นฟ้าและชั้นดิน ...ความหมายดีมาก..

 

ขณะที่อยู่ที่ฮานอยในวันวิสาขะบูชา มีโอกาสเดินผ่านวัด เลยตั้งใจแวะเข้าไปสักการะ ไหว้พระก็พบสัญลักษณ์ของนกกระเรียนเหยียบหลังเต่า  ยืนขนาบศาลเป็นคู่อยู่ภายในวัดเช่นกัน จริง ๆ แล้ว นกกระเรียน (Chinese Crane) นอกจากจะมีพฤติกรรมท่าทางที่ถูกนำมาเรียนรู้ ในการฝึกมวยจีนแล้ว นกกระเรียนสายพันธุ์นี้ได้ลดจำนวนลงไปมาก ทำให้ต้องเร่งฟื้นฟูเพิ่มจำนวน ด้วยนกกระเรียนเป็นประเภทรักเดียวใจเดียว (monogamy) ซะด้วยซิ  เป็นสัญลักษณ์ของความชื่อสัตย์ต่อคู่ครองของตน จึงมีงานศิลปะ ภาพวาดเกี่ยวกับนกกระเรียนในเชิงสัญลักษณ์มีมากมาย

(อ่านบันทึกเพิ่มเติมได้ที่ http://burongtani.oas.psu.ac.th/blog/645  )


..๒ พฤษภาคม ๒๕๕๕.

..pax vobiscum..

(๙)