ครูพระสมกับเป็นผู้ยกจิตวิญญาณของมนุษย์ให้สูงขึ้น...
ด้วยความเป็นคนอยู่วัดนานได้รู้เวลาและจะพบพระคุณเจ้าได้อย่างไร คงไม่ใช่เป็นศาสตร์เป็นศิลป์อะไรหรอกนะ แต่เป็นสิ่งที่เคยปฏิบัติตนมาก่อนจึงเข้าใจได้ไม่ยากนัก สิ่งเหล่านี้ให้กันก็ไม่ได้ด้วยนะ อยากได้ต้องทำเอาเองละ
ภายในหมู่บ้านปลายระไม แห่งนี้มีพระคุณเจ้าที่แสดงบทบาทด้านการสอนหนังสือเป็นโรงเรียนสอนภาษาไทยอย่างน่าชื่นชมยิ่ง พระคุณเจ้าหลายรูปทำงานด้านการเรียนการสอนนี้หนักมาก สมกับความเป็นครู มาจากคำว่า ครุ แปลว่า หนัก จริง ๆ ละ
ผมได้เข้าไปสังเกตการณ์อยู่หลายห้อง เป็นโรงเรียนที่เปิดสอนโดยพระสงฆ์ได้เห็นอีกบทบาทหนึ่งที่ชัดเจน
มิน่าเล่า บรรดาเด็ก ๆ เหล่านั้นเวลาเดินผ่านผู้ใหญ่ก็ไหว้น่ารักมีมารยาทงามเพราะมีพระคุณเจ้าให้การอบรมสั่งสอนอยู่เบื้องหลังนั้นเอง