ผมนั่งอ่านหนังสือ ทบทวนความรู้ และตรวจสอบเรื่องราวต่างๆกับหนังสือเพื่อเขียนรายงานวิจัยและเขียนหนังสือ ได้เห็นบทสรุปชิ้นเล็กๆในภาคผนวกของหนังสือเล่มหนึ่งเกี่ยวกับระเบียบวิธีการวิจัยแบบ PAR และการวิจัยในแนวชุมชนที่เขียนเป็นข้อความ ๑๐ ข้อ แต่ให้หลักทฤษฎีและระเบียบวิธีที่สำคัญของการวิจัยแนวนี้ได้อย่างครอบคลุม เลยขอนำมาแบ่งปันกันไว้แก่ผู้สนใจ

บทบัญญัติ ๑๐ ประการของการวิจัยชุมชน
Ten Commandments of Community-Based Research
Leland Brown *

๑. ไม่พยายามตีกรอบความคิด นิยามความหมาย, ออกแบบ, รวมทั้งวางกรอบปฏิบัติที่เบ็ดเสร็จตายตัวไปแล้วล่วงหน้า โดยปราศจากกระบวนการปรึกษาหารือกับชุมชน

๒. ให้คุณค่าของกระบวนการ เช่นเดียวกับคุณค่าต่อผลลัพธ์ที่มุ่งให้เกิดขึ้น

๓. เมื่อพบว่าจำเป็นต้องเลือกเพียง ๑ ระหว่างวัตถุประสงค์ของชุมชน กับการได้ความพึงพอใจต่อความรู้เชิงวิชาการที่ต้องการ, วัตถุประสงค์ของชุมชนจะต้องดีและเหนือกว่าอยู่เสมอ

๔. ไม่มุ่งทำสิ่งที่ไม่เหมาะสมเพียงเพื่อให้ได้ข้อมูลจากชุมชน

๕. ไม่ทำการวิเคราะห์ข้อมูลชุมชนโดยปราศจากการนำเอาปัจจัยจากชุมชนเข้ามาเป็นองค์ประกอบการพิจารณา

๖. ภายหลังดำเนินการวิจัย ไม่สร้างสิ่งที่ไม่ถูกต้องและไม่เหมาะสมใดๆให้ตกทอดเป็นภาระความรับผิดชอบต่อชุมชนและผู้เกี่ยวข้องต่างๆ

๗.ไม่เผยแพร่ข้อค้นพบการวิจัยก่อนได้ทำการปรึกษาหารือกันกับชุมชน

๘. ต้องพัฒนาทักษะและให้การสนับสนุนแก่ประชาชนในชุมชนเพื่อได้ทำวิจัยชุมชนของตน

๙.  ไม่มีสิ่งใดที่ต้องกันไว้ในฐานะเพื่อปิดบังและสงวนไว้เป็นความลับ

๑๐. ต้องมีอิสรภาพในตนเองในการที่จะไม่ติดยึดและเกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของ ซึ่งจะมีผลต่อการเกิดอคติการวิจัย, การตั้งสมมุติฐาน, และระเบียบวิธีการวิจัย

..........................................................................................................................................................................

* Leland Brown : นักวิชาการสาธารณสุขและที่ปรึกษาของ Global Bridge Group, โอ๊คแลนด์, แคลิฟฟอร์เนีย, สหรัฐอเมริกา ใน Meredith Minkler (Eds.).1997. Community Organizing and Community Building for Health. London : SAGE Publication.