๙๕.ทำไมต้องศึกษาวัดศรีโคมคำ

ความเบื้องต้น

วัตถุประสงค์การศึกษาและวิธีการดำเนินการศึกษา

๑.วัตถุประสงค์การศึกษา

                ๑.เพื่อศึกษาตำนาน ความเชื่อ ประวัติศาสตร์พระเจ้าตนหลวงและประเพณีแปดเป็ง  และความคิดเห็นเกี่ยวกับประเพณีแปดเป็ง วัดศรีโคมคำ อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา

                ๒.เพื่อศึกษาวิเคราะห์ตำนาน  ความเชื่อ ประวัติศาสตร์พระเจ้าตนหลวงและประเพณีแปดเป็ง  วัดศรีโคมคำ อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา

                ๓. เพื่อเสนอแนวทางการสร้างวัดศรีโคมคำ ให้เป็นแหล่งการเรียนรู้

๒.วิธีดำเนินการการศึกษา

                ๑.รวบรวมเอกสาร และสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้อง

                ๒.นำมาศึกษาวิเคราะห์สรุปผล

                ๓.กราบเรียนปรึกษาพระธรรมวิมลโมลี และนักวิชาการท้องถิ่น

                ๔.ประมวลความรู้ทั้งหมดเป็นรูปเล่ม

                ๕.นำออกเผยแผ่ต่อสาธารณชน 

๓.ขอบเขตด้านเอกสารที่ใช้ศึกษา

                -ศึกษาเอกสารโบราณ  เรื่องตำนานพระเจ้าตนหลวงทุ่งเอี้ยงเมืองพะเยา

                -ศึกษาคัมภีร์ใบลานที่เกี่ยวข้องกับตำนานพระเจ้าตนหลวง

                -ศึกษาศิลาจารึก หลักที่  ลพ./๒๙

                -สำรวจข้อมูลเกี่ยวกับรายละเอียดเอกสารโบราณ  ศิลาจารึก  และคัมภีร์ใบลานอันเกี่ยวกับตำนานพระเจ้าตนหลวง,  ประวัติวัดศรีโคมคำ,  ประวัติศาสตร์เมืองพะเยา,  ประวัติศาสตร์สายสกุลเจ้าหลวงเมืองพะเยา,  นิทานพื้นบ้านเมืองพะเยา,  เสวนาทางวิชาการเรื่องแปดเป็ง; วิวัฒนาการและแนวทางพัฒนา,  (ตำนาน) พระธาตุสำคัญเมืองพะเยา,  พระไตรปิฎกภาษาไทย,  วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา, การทำสังคายนาครั้งที่  ๓,  พุทธกิจตลอด  ๔๕  พรรษา,  ธรรมพื้นเมืองพระเจ้าเลียบโลก,  ประวัติอนุพุทธ  ๘๐  องค์  ฯลฯ

๔.ขอบเขตด้านการศึกษา

                ในการเข้าไปศึกษาค้นคว้าครั้งนี้ได้ทำการศึกษาและวิเคราะห์เนื้อหาสาระแล้วสรุปประเด็นรวมกันทั้งหมด   ๖   ภาค  ซึ่งประกอบไปด้วย

ภาคที่หนึ่ง            ภาคตำนาน  โดยแบ่งออกเป็นสองส่วน  คือ

                                -ตำนานฉบับดั่งเดิม  ที่พระธรรมวิมลโมลี ปริวรรตเอาไว้

                                -ตำนานร่วมสมัย  เป็นการเขียนขึ้นมาของผู้ศึกษา

ภาคที่สอง             ภาคประวัติศาสตร์ ได้แบ่งออกเป็นสองส่วน  คือ

                                -พระพุทธลักษณะ

                                -ประวัติการก่อสร้างองค์พระเจ้าตนหลวง

ภาคที่สาม             ภาคประเพณี  อันถือว่าเป็นประเพณีที่ยิ่งใหญ่ของเมืองพะเยา

                                -แปดเป็งคืออะไร  ทำไมจึงเกี่ยวข้องกับพระเจ้าตนหลวง

                                -ความหมายของแปดเป็ง

                                -มีอะไรในประเพณีแปดเป็ง

ภาคที่สี่                  ภาคเสวนาทางวิชาการ  เป็นการระดมข้อคิดข้อเสนอแนะของนักวิชาการทั้งหลายที่มีต่อประเพณีงานแปดเป็ง

ภาคที่ห้า                ภาคบทความ  ซึ่งแบ่งออกเป็น  ๓  บทความ คือ

                                -ประเพณีแปดเป็ง              โดยวิมล   ปิงเมืองเหล็ก

                                -ค่าวก้อมประวัติพระเจ้าตนหลวง   โดยอ้วน  ขันทะวงศ์

                                -แนวทางการสร้างวัดให้เป็นแหล่งการเรียนรู้ โดยพระมหาศรีบรรดร  ถิรธมฺโม

ภาคที่หก               ภาควิจารณ์และข้อสรุป  ซึ่งได้แบ่งออกเป็น  ๒  ประเด็นคือ

                                -ประเด็นที่หนึ่ง                   ความคลาดเคลื่อนในเนื้อหา

                                -ประเด็นทที่สอง                 ข้อเท็จจริง

๕.การเก็บรวบรวมข้อมูล

                ๑.ได้ศึกษารวบรวมเอกสารต่าง ๆ งานที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้าตนหลวงและวัดศรีโคมคำ

                ๒.ขออนุญาตและได้รับคำปรึกษาจากพระธรรมวิมลโมลีปราชญ์ท้องถิ่นเมืองพะเยา

                ๓.ได้วิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานและเปรียบเทียบความถูกต้องจากแหล่งข้อมูลหลัก

๖.การวิเคราะห์ข้อมูล

                การวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารตำราโบราณ  หลักศิลาจารึก  ตำนานพระเจ้าตนหลวง ผู้ศึกษาได้ทำการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ (อุปนัย)  {Deductive}  มีทั้งหมดอยู่  ๒  ประเด็น  คือ

                ประเด็นที่หนึ่ง     ความคลาดเคลื่อนของเนื้อหา

                                ๑.เรื่องจำนวนดินกี่  (อิฐ)

                                ๒.เรื่องพระพุทธลักษณะ

                                ๓.เรื่องหน้าตักและส่วนสูงของพระเจ้าตนหลวง

                                ๔.เรื่องการพิลาลัยของพระเจ้าเมืองยี่

                                ๕.เรื่องสถานภาพของหมื่นอุตตมะ

                                ๖.เรื่องพระธรรมปาละ

                                ๗.เรื่องคำไหว้พระเจ้าตนหลวง

                                ๘.เรื่องลำดับของพระยาเมืองตู้

                                ๙.เรื่องการนับปีการสร้างพระเจ้าตนหลวง

                ประเด็นที่สอง      เรื่องข้อเท็จจริง

๑.เรื่องตำนาน

                                ๒.เรื่องคณะบุคคลผู้ตามเสด็จ

                                ๓.เรื่องพญานาคราชกับหนองเอี้ยง

                                ๔.เรื่องพระวรกายของพระพุทธเจ้า

                                ๕.เรื่องชื่อของสองตายาย

                                ๖.เรื่องรอยพระพุทธบาท

                                ๗.เรื่องตุง

                                ๘.เรื่องคำทำนาย

                                ๙.เรื่องการบรรจุพระธาตุ

                                ๑๐.เรื่องการเสด็จโปรดเวเนยสัตว์ของพระพุทธองค์

๗.ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

                ๑.ได้ศึกษาตำนาน ความเชื่อ ประวัติศาสตร์พระเจ้าตนหลวงและประเพณีแปดเป็ง  และที่สำคัญได้ฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับประเพณีแปดเป็ง จากบรรดานักวิชาการ

                ๒.ได้ข้อเท็จจริงจากศึกษาวิเคราะห์ตำนาน  ความเชื่อ ประวัติศาสตร์พระเจ้าตนหลวงและประเพณีแปดเป็ง

                ๓. ได้เสนอแนวทางการสร้างวัดศรีโคมคำ ให้เป็นแหล่งการเรียนรู้ และเป็นต้นแบบของวัดต่าง ๆ ทั่วราชอาณาจักร