เมื่อวานได้นั่งคุยกับ คุณพจนา สวนศรี  จาก REST (Responsibility Eco-tourim Sustainable Tourism)ที่อำเภอปาย เรื่องเกี่ยวกับ "ภาพรวมของเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอน" ที่ดูเหมือนเงียบๆ ไม่ค่อยขยับเพราะงานพัฒนาช่วงหลังลดกิจกรรมลงไปมาก

ผมเล่าให้กับคุณพจนา ฟังว่า ที่แม่ฮ่องสอนเรามีงานศึกษาวิจัย งานพัฒนาเกี่ยวกับการท่องเที่ยวโดยชุมชนโดย NGOs  และ สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย(สกว.) อยู่ในหลายๆชุมชน กระจายทั่วทั้งจังหวัด ...สิ่งหนึ่งที่เราพบคือการ ทำงานและสรุปบทเรียน ทำไปเรื่อยๆ วิถีการท่องเที่ยวแล้วแต่ชุมชนจัดการแต่ก็ด้วยฐานงานขององค์กรต่างๆ

เกิดปรากฏการณ์ที่ว่า เรามีชุดความรู้ ชุดประสบการณ์ชุดหนึ่ง ในช่วงระยะเวลา ๖ - ๗ ปี  ที่ผ่านมา แต่เราไม่ได้มีการจัดการองค์ความรู้แต่อย่างใด เลยทำให้ทิศทางการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน ขาดฐานงานวิชาการที่จะนำไปสู่ยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด และใช้ในการเรียนรู้ของชุมชนอื่นๆ ต่อเนื่อง

ช่วงหลังที่แม่ฮ่องสอน ได้พัฒนา "เครือข่าย" การท่องเที่ยวโดยชุมชนโดยการมุ่งเน้น การจัดการองค์ความรู้ เปิดงานวิจัยเชิงสังเคราะห์ขึ้น มีทีมงานที่จะช่วยกันรวบรวม ค้นคว้า สังเคราะห์ เราไม่ได้เปิดตัวเครือข่ายด้วยโครงสร้างคณะทำงานเหมือนที่อื่นๆ

ด้วยแนวคิดที่ว่า ให้ความรู้ ตอบโจทย์การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอนอย่างแท้จริง

พี่พจนา ให้ข้อเสนอแนะว่า การจัดการเครือข่าย อาจต้องมองใน ๒ องค์ประกอบ และต้องไปด้วยกัน คือ

  • การจัดการความรู้

  • งานด้านการพัฒนาการท่องเที่ยว

หากขาดองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่ง ก็มีปัญหา หรือ การพัฒนาไม่ได้ตามที่เราคาดหวังไว้ 

ผมมาคิดดู ก็จริง เราเน้นแต่เรื่อง การจัดการความรู้อย่างเดียว แต่ กิจกรรม  งานพัฒนาก็หยุดไป ลดน้อยลง...งานพัฒนาการท่องเที่ยว จำเป็นต้องพัฒนากิจกรรมการการท่องเที่ยว ให้มีอย่างสม่ำเสมอเพื่อการเรียนรู้ที่ควบคู่กันไป เป็น "พลวัต" ของการเรียนรู้

คงต้องทบทวนใหม่ กับทิศทางการย่างก้าวของ เครือข่ายการท่องเที่ยวที่แม่ฮ่องสอน

ตั้งโจทย์เพิ่มว่า "เราจะพัฒนาการท่องเที่ยวโดยใช้การจัดการองค์ความรู้ และกิจกรรมการพัฒนาการท่องเที่ยว ควบคู่กันไปได้อย่างไร?มีกระบวนการใดที่จะนำพาเราไปสู่เป้าหมายนั้น?


 

ช่วงปลายเดือนสิงหาคมนี้จะมีสัมมนา "การท่องเที่ยวโดยชุมชนภาคเหนือ" ที่ Botanic Maerim Chiang Mai 

ผมจะมีโอกาส ขึ้นเวทีสัมมนา พูดคุย แลกเปลี่ยน โดยนำเสนอภาพการเคลื่อนของเครือข่ายการท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน พร้อมๆกับ คุณพรมมินทร ์ จากเชียงใหม่ และคุณไกรสิทธิ์ สิทธิโชดก จากเชียงราย

งานสัมมนาในครั้งนี้ มีเครือข่าย ๓ รูปแบบ ๓ บุคลิก ที่เป็นกรณีศึกษาเรื่องของ "เครือข่าย"

ผมเองจะมีโอกาสได้เรียนรู้ กระบวนการเคลื่อนของจังหวัดอื่นๆ พร้อมกันไปด้วย ...เพื่อเสริมโจทย์การพัฒนาที่แม่ฮ่องสอน


ภาพจาก www.painaima.com - นายไต๋ เอื้อเฟื้อภาพ <p> </p><p> </p>