จะไป topdown หรือ bottom up ดี

ช่วงนี้ข่าวบทความการวิพากษ์วงการการศึกษา
มีความหนักหน่วง โดยเฉพาะบทความตามหน้า
หนังสือพิมพ์ ช่วงนี้เด่น ๆ ก็จะมีบทความของพี่เล็ก
สายพิณ แก้วงามประเสริฐ e-trainning ครูเครียด
ไปทั้งเมือง โดยเนื้อหาโดยสรุปว่าการพัฒนาครูตาม
แนวนี้เกิดความไม่พร้อมหลายอย่าง โดยเฉพาะระบบ
e-trainning ที่ไม่สมบูรณ์แบบ ทำให้ เพิ่มงานเพิ่มภาระ
ให้ครู ตามด้วยนายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์
ครูคือผู้สร้างชาติ:ข้อเสนอเพื่อปฎิรูปคุณค่าของครู โดย
นพ.ประเสริฐ ฟันธงว่า การประชุม อบรม สัมนา ทั้งหลาย
ที่จัดขึ้นนั้นไม่ประสบความสำเร็จเพราะเกิดจาการสั่งการ
ถ้าสำเร็จนั้นก็สำเร็จไปนานแล้ว วิธีการพัฒนาก็น่าจะเป็น
การสะท้อนแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในระดับล่าง โดยสร้าง
พื้นที่ให้ครูได้เล่าวิธีการทำงาน วิธีการสร้างคนให้เป็นคน
โดยเน้นเสรีภาพทางปัญญา  ส่วนอีกบทความนั้นมีความ
แรงหนักหน่วง โดยอาจารย์สุกรี เจริญสุข ได้เขียนบทความ
อย่าปล่อยให้การศึกษาชาติอยู่ในมือคนจนและคนด้อยโอกาส
ท่านวิเคราะห์ว่าการศึกษาขณะนี้อยู่ในมือคนด้อยโอกาส
คือคนจน และคนโง่ เนื่องมาจากนโยบายการเออรี่รีไทน์
ทำให้คนเก่ง คนดี หายไปหมด เหลือแต่คนด้อยโอกาส
ไม่มีคุณภาพ โดยเฉพาะครูจ้างเฉพาะกิจ เพราะหางานทำ
ที่ไหนไม่ได้แล้วจึงมาเป็นครู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับ
การศึกษาที่ใช้งบประมาณเยอะตั้งแต่กระทรวงยันหน่วย
งานประเมินมาตรฐาน ใช้เงินไปเยอะแยะ แต่ผลที่ได้ง่าย ๆ
คือเด็กอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ ฯลฯ 

บทความเหล่านี้สะท้อนถึงอารมณ์ของสังคมส่วนหนึ่งก็เป็น
เรื่องการพัฒนาครู และการใช้ครู โดยตั้งคำถามว่าทำไมครู
ที่มีคุณภาพทั้งหลายนั้นต้องเออรี่ รีไทน์ออกไป  ทำไมระบบ
การพัฒนาครูแบบสั่งการอบรมเป็นทอด ๆ นั้นเป็นการสูญเปล่า
ทำให้ไม่มีพื้นที่เสรีภาพให้ครูได้สะท้อนเสรีภาพทางปัญญา

ประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจก็คือการวิเคราะห์แนวคิดเรื่อง "พื้นที่"
ถามว่าวันนี้พื้นที่ของครูเป็นอย่างไรในสังคม ก็ต้องตอบว่าพื้นที่
ของครูโดยเฉพาะครูผู้สอนซึ่งเป็นหน่วยเล็กที่สุดที่ต้องทำตาม
นโยบายการศึกษาโดยไม่มีพื้นที่ให้แสดงปัญญา และแสดงปัญหา
ที่ประสบ โดยเฉพาะวิชาการแบบ topdown ทำให้พื้นที่ของครู
ยิ่งจำกัดมากขึ้น และสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ครูต้องเออรี่ออกไปก็เพราะ
วิชาแบบ topdown นี้หรือไม่ สำหรับความคิดของผมการพัฒนาครู
โดยเฉพาะวิชาความรู้น่าจะเป็นการแจกคูปองการอบรมไปอบรม
กับหน่วยงานเอกชนที่มีความพร้อมทางวิชาการ หรือหน่วยปฎิบัติ
ที่เชี่ยวชาญระดับพื้นที่ ไม่ต้องถือเงิน ถือกระดาษมีมูลค่าเข้ารับ
การฝึกอบรมตามที่ตนเองต้องการพัฒนาตนเอง  

เป็นข้อสังเกตุของผม เช่นเคยครับ ไม่สำคัญว่าผมจะเขียนหรือบ่น
รำพันอะไรออกมา แต่สำคัญที่สุดแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ก็คือ
ท่านคิดว่าอะไร มีคำถามแห่งการเรียนรู้เพิ่มขึ้น หรือ มีคำตอบให้
กับเรื่องนี้ตามพื้นที่ตามบริบทของท่าน เพราะ G2K ก็คือพื้นที่ที่มี
เสรีภาพทางปัญญา เชิญเลยขอรับ