สามารถอ่านหนังสือที่คนอื่นเขียนได้ แล้วสามารถเข้าใจ ในระดับ “อารมณ์ ความคิด ระดับสติ และปัญญา”ของคนเขียน ได้ดี พอๆกับคนเขียน

ในระยะหลายปีที่ผ่านมา ได้มีพันธมิตร blog เข้ามาให้ความเห็นเชิง "วิเคราะห์ระดับแนวคิด" ของผม ที่ทำให้ผมเริ่มเข้าใจความหมายของ Deep Reading ในระดับต้นๆ

แต่ระยะสองสามเดือนที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสรู้จักและเรียนรู้วิธีการอ่านของพันธมิตร blog อีกท่านหนึ่งที่มีความสามารถพิเศษในการอ่านหนังสือในระดับที่ลึกซึ้งมากอย่างที่ผมไม่คิดว่าจะมีตัวจริง ทำจริง ประเมินได้ และตรวจสอบได้มาก่อน

ผมเคยได้ยินมาก่อนหน้านี้ก็คือ

  • บางคนสามารถอ่านหนังสือที่คนอื่นเขียนได้ แล้วสามารถเข้าใจ ในระดับ “อารมณ์ ความคิด ระดับสติ และปัญญา”ของคนเขียน ได้ดี พอๆกับคนเขียน
  • หรือแม้กระทั่งเข้าใจคนเขียนมากกว่าคนเขียนเอง ที่มีระดับความคิดยังไม่สูงนัก แต่เน้นเขียนเล่นๆระบายอารมณ์ของตัวเอง โดยไม่คิดว่าใครจะได้อะไร แบบ "ครูประเมินนักเรียน"

ที่ผมไม่ทราบจะใช้คำจำกัดความว่าอะไร จึงขอใช้ศัพท์ชั่วคราวว่า

ระดับ “จิตวินิจฉัย”

ที่การอ่านระดับต่ำกว่านั้น ก็น่าจะได้เพียง อย่างหนึ่งอย่างใด หรือส่วนผสมที่ไม่ครบถ้วน เช่น เพียง

  • เข้าใจปรัชญาและแนวคิด
  • จับหลักการได้
  • จับประเด็นสำคัญๆ ได้
  • เข้าใจแนวคิดหลักๆ
  • เข้าใจเนื้อหา
  • เข้าใจใจความหลักๆ
  • จับได้บางประเด็น
  • เข้าใจวัตถุประสงค์ของการเขียน
  • พอมองแนวทางออก
  • ฯลฯ

จนกระทั่งระดับต่ำสุดของความสามารถในการอ่าน คือ

  • อ่านได้แค่ตัวหนังสือ ไม่เข้าใจกรอบและประเด็นที่นำเสนอ

แต่ คนที่มีความสามารถในการอ่านระดับ “จิตวินิจฉัย” นั้น จะเข้าใจอย่างครอบคลุมถึง

  • ประเด็นและเนื้อหาหลักๆ
  • ระบบคิดและปรัชญาของคนเขียน
  • ความหมายที่แฝงอยู่ในตัวหนังสือแต่ละตัว
  • ปรัชญาที่แฝงในคำและวลีที่สำคัญๆ
  • อารมณ์และความคิดของผู้เขียนในขณะที่เขียน แต่ละบรรทัด แต่ละย่อหน้า แต่ละเรื่อง แต่ละตอน

และเมื่อเปรียบเทียบงานเขียนต่างๆแล้ว

ผู้อ่านระดับ “จิตวินิจฉัย” จะสามารถเปรียบเทียบ

  • ระดับปรัชญา และแนวคิด
  • ความละเอียดลึกซึ้ง ระดับสติปัญญาชองงานเขียน และ
  • สถานะ และการเปลี่ยนแปลงอารมณ์ของผู้เขียนแต่ละคน ในขณะที่เขียนเรื่องนั้นๆ

ทำให้สามารถประเมินเบื้องต้น เปรียบเทียบ และวัดความสามารถในด้าน

  •  
    •  
      • ปรัชญา และหลักการ
      • ระดับความคิด ความรู้ ความเข้าใจ ระดับสติ และปัญญา
      • แนวทางในการทำงาน และ
      • ระดับความสามารถในการทำงานของผู้เขียนแต่ละท่านได้

เท่าที่พูดคุยกันทางโทรศัพท์ สรุปว่า ได้ประเด็นสำคัญๆ ของความหมาย "จิตวินิจฉัย" มาประมาณนี้ครับ

ผิดพลาดอย่างไรจะพยายามเก็บตกมาเติมให้ครับ

นับว่าน่าสนใจมาก

  • เพราะอาจเป็นกรอบแนวคิดในการพัฒนาตัวเองสำหรับผู้อ่านที่ต้องการพัฒนา “ความสามารถในการอ่าน” ของตัวเอง และ
  • ผู้เขียนที่ต้องการพัฒนาการเขียนที่สามารถสื่อความเป็น “ตัวจริง” ของตัวเอง ให้คนอื่นเข้าใจตัวเองอย่างถูกต้อง
  • หรือจะเก่งระดับ "เขียนหลอกล่อ" ให้ผู้อ่านบางระดับหลงทาง ก็เป็นได้ แต่ไม่น่าจะปิดบังผู้อ่านระดับ "จิตวินิจฉัย" ได้ (ข้อนี้ผมยังไม่แนใจ)
  • เพื่อหลีกเลี่ยง ปราม ลด หรือไม่ให้ความสำคัญกับ การแสดง "วาทะกรรม" เล่นๆ ไปเรื่อยๆ ที่ทำให้เสียเวลาและทรัพยากรของทุกคนในสังคม แบบไม่ตรงกับความจริง หรือ
  • ลดการอ่านที่ด้อยคุณค่า เสียเวลาไปอย่างได้ประโยชน์น้อย และไม่มีประสิทธิภาพ หรือเกิดความคิดแบบ "ขยะ" รกสมอง หลงเนื้อหา หลงทาง ตีความผิดฝาผิดตัว

สำหรับคนที่อ่านเล่นๆ หรือ เขียนเล่นๆ เพียงให้เวลาผ่านไป

  • ไม่สนใจเนื้อหาสาระอะไร จะสื่ออะไร หรือใครจะได้อะไรหรือไม่ ก็ไม่สำคัญ
  • ทั้งจากการเขียนและการอ่าน
  • บทความนี้คงไม่เป็นประโยชน์อะไรกับบุคคลเหล่านั้นครับ

สวัสดี และขอให้ทุกท่านมีความสุขกับพัฒนาการเขียนและการอ่านที่มีคุณภาพครับ