5 ส. เป็นกิจกรรมหนึ่งที่มุ่งเน้นในเรื่องการดูแลรักษาความสะอาด การจัดความเป็นระเบียบเรียบร้อยในสถานที่ทำงานหรือสถานประกอบการกิจกรรมหลักของ 5 ส. ประกอบไปด้วย 1. สะสาง 2. สะดวก 3. สะอาด 4. สุขลักษณะ 5. สร้างนิสัย กิจกรรมนี้จะนำไปสู่การทำงานที่มีประสิทธิภาพและการเพิ่มผลผลิตที่สูงขึ้น
การดำเนินกิจกรรม 5 ส. 5 ส.

  5 ส. คืออะไร ?5 ส. เป็นกิจกรรมหนึ่งที่มุ่งเน้นในเรื่องการดูแลรักษาความสะอาดการจัดความเป็นระเบียบเรียบร้อยในสถานที่ทำงานหรือสถานประกอบการกิจกรรมหลักของ 5 ส.ประกอบไปด้วย 1. สะสาง 2. สะดวก 3. สะอาด 4. สุขลักษณะ 5. สร้างนิสัยกิจกรรมนี้จะนำไปสู่การทำงานที่มีประสิทธิภาพและการเพิ่มผลผลิตที่สูงขึ้น

  ทำไมต้องมี 5 ส. ?5 ส. เป็นกิจกรรมพื้นฐานที่ช่วยพัฒนาบุคลากรให้มีคุณภาพประโยชน์ที่เห็นได้ชัดเจนของการดำเนินกิจกรรม 5 ส. ได้แก่สถานที่ทำงานและสภาพแวดล้อมการทำงานสะอาด ปราศจากสิ่งสกปรกบุคลากรมีสุขภาพกายและจิตที่ดี บุคลากรมีระเบียบวินัยมากขึ้นการขจัดความสิ้นเปลืองของทรัพยากรคน วัสดุและงบประมาณและการลดการเก็บเอกสารที่ซ้ำซ้อนลง นอกจากนี้ 5 ส.ยังช่วยลดต้นทุนของสถานประกอบการลงอีกด้วยดังนั้นกิจกรรม 5 ส.จึงก่อให้เกิดการทำงานที่มีคุณภาพ ประสิทธิภาพและความปลอดภัย ตลอดจนสร้างทัศนคติที่ดีในการทำงานของพนักงานสร้างความพึงพอใจและความมั่นใจให้กับลูกค้าหรือผู้ใช้บริการรวมทั้งกิจกรรม 5 ส.ยังเป็นพื้นฐานของการก้าวสู่การใช้เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าเช่น TPM, JIT, TQC ในหน่วยงานต่อไป

  ท่านจะได้อะไรจาก 5 ส.กิจกรรมของ 5 ส. แต่ละตัวหมายถึง• สะสาง : การจัดแยกของที่จำเป็นกับของที่ไม่จำเป็น และขจัดของที่ไม่จำเป็นออกไป•สะดวก : การจัดวางของที่จำเป็นให้ง่ายต่อการนำไปใช้ และง่ายต่อการเก็บคืนที่เดิม•สะอาด : การทำความสะอาดสถานที่อุปกรณ์ และสิ่งของที่ใช้อยู่เป็นนิจ•สุขลักษณะ : การรักษาสถานที่อุปกรณ์ สิ่งของที่ใช้ ให้ถูกสุขลักษณะและปลอดภัย•สร้างนิสัย : การปฏิบัติตามระเบียบวินัยและข้อบังคับ ให้ถูกต้องและติดเป็นนิสัยกิจกรรม 5 ส. มักจะไม่ได้รับความใส่ใจอย่างจริงจัง ทั้งๆ ที่กิจกรรม 5 ส.นอกจากจะช่วยสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อยทำให้เกิดการเพิ่มคุณภาพส่งมอบสินค้าทันเวลา มีความปลอดภัยในการทำงานแล้ว กิจกรรม 5 ส.ยังช่วยลดต้นทุนในสถานที่ทำงานได้ ดังนี้
สะสาง : ช่วยลดต้นทุนโดยขจัดให้เหลือแต่ของที่จำเป็นในการทำงานการสะสางจะทำให้สามารถควบคุมปริมาณของพัสดุได้ง่ายไม่มีอุบัติเหตุที่เกิดจากการวางของเกะกะรวมถึงลดค่าเช่าพื้นที่ในการจัดเก็บสิ่งของ เวลาและจำนวนคนในการตรวจนับพัสดุระหว่างปี

สะดวก : ช่วยลดต้นทุนด้วยการลดเวลาที่ไร้ประสิทธิภาพในการทำงาน คือการลดเวลาในการค้นหาเครื่องมือ วัสดุ สินค้า ข้อมูล และช่วยลดอุบัติเหตุของพนักงานจากการเก็บและวางสิ่งของที่ไม่ถูกต้อง

สะอาด : ช่วยลดต้นทุนการซ่อมและซื้อเครื่องจักรอุปกรณ์ที่หมดอายุก่อนกำหนด เพราะการทำความสะอาดถือเป็นพื้นฐานของการบำรุงรักษาเครื่องจักร

สุขลักษณะ : เน้นการรักษามาตรฐานและปรับปรุงให้ดีขึ้นสุขลักษณะจะช่วยลดต้นทุนในเรื่องความผิดพลาดต่าง ๆ ได้และที่สำคัญคือสุขลักษณะจะเป็นการปูพื้นฐานให้พนักงานปฏิบัติตามมาตรฐานการทำงาน ทำให้ไม่มีการทำงานที่ผิดขั้นตอน

สร้างนิสัย : การมีทัศนคติที่ดีของพนักงานในการทำงานการสร้างนิสัยจะทำให้บุคลากรช่วยกันปรับปรุงวิธีการทำงานปรับปรุงเครื่องจักรอุปกรณ์ ปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการทำงานสิ่งเหล่านี้จะช่วยลดต้นทุนโดยรวมลง
  กุญแจสู่ความสำเร็จในกิจกรรม 5ส.1. ผู้บริหารระดับสูงต้องมุ่งมั่นให้ความสำคัญและสนับสนุนอย่างจริงจัง2. บุคลากรทุกคนต้องมีส่วนร่วมในกิจการนี้3. ต้องมีการจัดฝึกอบรมและให้ความรู้พนักงานในองค์กรอย่างทั่วถึง4. ควรทำ 5 ส. อย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับมาตรฐานให้สูงขึ้น5. ต้องมีการจัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นและส่งเสริมในระหว่างดำเนินการ

<>จิตสำนึกพนักงาน : ลดความสูญเสียทุกรูปแบบการดำเนินกิจกรรม 5 ส. จะประสบผลสำเร็จได้ ก็ต่อเมื่อทุกคนในหน่วยงานตั้งแต่ผู้บริหารระดับสูงจนถึงผู้บริหารระดับล่างและพนักงานทุกคนมีความเข้าใจที่ตรงกันในเรื่องของเป้าหมายและขั้นตอนการดำเนินงานรวมทั้งความร่วมมือร่วมใจกันในการดำเนินกิจกรรมอย่างจริงจังเพราะจิตสำนึกของพนักงานที่ไม่มองข้ามความสูญเสียทุกรูปแบบจะนำไปสู่ความอยู่รอดของหน่วยงานและพนักงานแต่สำหรับองค์กรที่ดำเนินกิจกรรม 5 ส.แบบครึ่งๆ กลางๆนอกจากองค์กรจะไม่ประสบผลสำเร็จแล้วยังอาจทำให้เกิดผลเสียตามมาได้อีกด้วย

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
เพิ่มผลผลิตแห่งชาติ, สถาบัน. "กิจกรรม 5 ส.", คู่มือการดำเนินกิจกรรม 5 ส.(กรกฎาคม 2542).

สุรสิทธิ์ ตติยภัณฑรักษ์. "5 ส. ลดต้นทุนได้จริงหรือ", วารสาร Productivity World. ปีที่ 2, ฉบับที่ 10.

  คำไข (Keywords): นิยามทางธุรกิจ การพัฒนาองค์กร กิจกรรม 5 ส.

5 ส. เป็นนิยามทางธุรกิจที่ผู้ประกอบการควรเข้าใจความหมายความสำคัญ เพราะกิจกรรม 5 ส.มีข้อดีหลายประการที่จะช่วยพัฒนาองค์กรให้เกิดความก้าวหน้า