การสอนธรรมะที่ได้ผล

         จากประสบการณ์ในการนำนักเีัรียนเข้าค่ายธรรมะหลายๆครั้งที่ผ่านมา   ผมพบว่าเด็กจะมีธรรมได้ด้วยการปฏิบัติครับ


          การสอนเด็กให้มีธรรม  ด้วยการสอน  การสั่ง   การเทศน์  เด็กก็ได้แต่ฟัง  แต่ไม่ได้ปฏิบัติ

 

         แต่ถ้าให้เด็กปฏิบัติจริง   เด็กจะได้ธรรมโดยไม่ต้องสอนครับ


          ต่ายธรรมะค่ายหนึ่ง     สามวันสองคืน     ก็เน้นการฟังเทศน์ ฟังธรรม สวดมนต์ นั่งสมาธิ   เดินจงกรม     คุณครูเล่าให้ฟ้งว่าสิ่งเด็กได้จากการเข้าค่ายธรรมะในครั้งนี้จริงๆ  คือ  จิตอาสาจากการทำความสะอาดห้องน้ำวัด   เด็กบางคน อยู่บ้านเป็นคุณหนู  ไม่เคยทำอะไรเลย  พอให้เขาทำความสะอาดห้องน้ำวัด เขามีความภูมิใจในตัวเอง   กลับไปเล่าให้พ่อแม่ฟังด้วยความภาคภูมิใจ


          ผมเองตอนเป็นผู้บริหารโรงเรียน   พาเด็กเข้าค่ายธรรมะ   ผมก็ให้เด็กเขาหุงข้าวหุงปลากันเองครับ   แบ่งหน้าที่กันให้ดี    ปรากฏว่าเด็กเขาชอบมากครับ   และในการสอนธรรมะ   ก็สอนด้วยการให้เขาปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ แล้วให้เขาช่วยกันคิดว่ากิจกรรมดังกล่าว มีคุณธรรมอะไรแฝงอยู่   เขาก็คิดกันได้ครับ   และการสอนเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง  ผมสอนโดยการห้ามเด็กพกเงินมา ใครอยากกินขนม  อยากกินไอติม  ให้เบิกจากเงินค่ากับข้าวกองกลางของกลุ่ม  ปรากฏว่าไม่มีใครกินขนมครับ  ผมจัดค่ายแบบนี้  บางคนบอกว่านี่ไม่ใช่ค่ายธรรมะ


         ครับ  ผมว่าค่ายธรรมะสำหรับเด็ก น่าจะเป็นค่ายที่เน้นการปฏิบัติธรรม   มากกว่าการสอนธรรม   ครับ   เด็กจึงจะเกิด โยนิโสมนสิการ   เพราะการปฏิบัิติธรรม  เป็นการดึงศักยภาพของเด็กออกมา   เป็นการเรียนธรรมแบบ Active learning  ขณะที่การสอนธรรม    เป็นการกดศักยภาพของเด็กเอาไว้แทบจะไม่เกิดโยนิโสมนสิการ  เป็นการเรียนแบบ Passive learning