อาหารนานาชาติกำลังขนส่งเข้าประเทศเราเข้ามาผ่านทางเครื่องบิน แต่ปลาสลิดที่เป็นภูมิปัญญาไทยนั้น กำลังจะหายไป

 

ปลาใบไม้หรือปลาสลิด ที่มีรสดี หอม อร่อย ต้องที่บางบ่อ จ.สมุทรปราการใช่ไหมคะ พอลล่าเติบโตมาที่ จ.สมุทรปราการ คุ้นชินกับปลาสลิด อร่อยๆ มาตั้งแต่เกิดเลยค่ะ ไม่ได้อยู่บางบ่อ แต่ก็ไม่ไกลนักค่ะ  พื้นที่ที่บางบ่อเขาไม่เหมือนใคร ชาวบ้านที่นี่อยู่รอดมาได้เพราะภูมิปัญญาอย่างแท้จริง เป็นแสงสว่างที่เกิดขึ้นในท้องทุ่ง ท้องนา และผืนน้ำของไทย

ชาวบ้านที่นี่ หลังจากที่ประสบปัญหาการทำนา อาชีพดั้งเดิม ได้ผลบ้าง ไม่ได้ผลบ้าง ที่ดินที่ใช้ทำนาบริเวณนี้ไม่ได้ผลเลย ต้นข้าวถูกแมลงข้าวหนอนกอรบกวนหนัก เสียหายหมดทั้งไร่ แต่ก็ทนทำด้วยภูมิปัญญาชาวบ้านที่สังเกตจากธรรมชาติ พบว่า แม้พืชเกษตรจะไม่ได้ผล แต่ในไร่นานั้นกลับมี "ปลาสลิด" อาศัยอยู่เพาะพันธุ์จำนวนมากได้ ชาวบ้านจึงเริ่มค้นพบว่า แหล่งผืนดินย่านนี้น่าจะเหมาะสมกับการเลี้ยงปลา ด้วยลักษณะพิเศษของสภาพดินพรุ ใกล้ทะเล มีหญ้าพันธุ์อ่อนหลายชนิด เหมาะเป็นอาหารธรรมชาติ มีน้ำที่เหมาะสมทั้งจืดและเค็ม ทำให้ปลาสลิดเจริญพันธุ์และสมบูรณ์ โดยเฉพาะรสชาตินั้น ไม่มีใครเหมือนและไม่เหมือนใคร ตั้งแต่นั้นมา ก็เริ่มต้นเลี้ยงและทำเป็นปลาสลิดหอมด้วยกรรมวิธีของชาวบ้านบางบ่อ จนได้รับความนิยมและกลายเป็นสินค้ายอดนิยมระดับประเทศทันที จนผู้บริโภคยอมรับกันว่า จะกินปลาสลิด ต้องปลาสลิดบางบ่อแห่งเดียวเท่านั้น

วันนี้ มาสะดุดใจกับรายการหนึ่ง ที่เขาบอกว่า สนามบินมา ปลาสลิด จะน้อยลง เพราะน้ำไม่ดี น้ำน้อย น้ำเสีย ปลาโตช้า ประกอบกับชาวบ้าน บางส่วนขายที่ดินให้เพื่อทำนามบินสุวรรณภูมิ อาหารนานาชาติกำลังขนส่งเข้าประเทศเราเข้ามาผ่านทางเครื่องบิน แต่ปลาสลิดที่เป็นภูมิปัญญาไทยนั้น กำลังจะหายไป

 

 

ปลาสลิดที่นี่เขาไม่เหมือนใคร เพราะชาวบ้านเขาเลี้ยงด้วยวิถีธรรมชาติ ปลาไม่มัน ไม่อ้วน สามารถทำปลาสลิดสองแดดได้ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านของที่บางบ่อเพื่อเก็บรักษาปลาสลิดที่มีจำนวนมากมาย จนรับประทานไม่หมด ปู่ ย่า ตา ยายของเรา เขาจึงคิดวิธีถนอมอาหารด้วยการ ตัดหัว ควักไส้ หมักเกลือและตากแดด ถ้าแดดเดียวยังไม่หอมปลาสลิดที่อื่น ที่พบเห็นขายกันทั่วไปสามารถทำได้ แต่ด้วยภูมิปัญญาและสิ่งแวดล้อมของท้องถิ่นที่นี่ มีไรแดง และหนอนน้ำ เป็นอาหารชั้นดีของปลาสลิดทำให้ปลาสลิดไม่ต้องพึ่งพาอาหารเม็ด ไขมันไม่มาก เนื้อแน่น และสามารถนำมาทำเป็นปลาสลิดสองแดดได้ เก็บรักษาไว้ได้นานอีกด้วยค่ะ หอม ไม่เค็มและไม่จืดเกินไปค่ะ สรุปว่าอร่อยทีเดียวแหละ

 

ปลาสลิดสามารถนำมาปรุง อาหารได้หลากหลายเมนู ทั้งทอด ยำ และต้มโคล้ง ...อร่อยทั้งน๊านนนน ... แต่เสียดายนะคะ ว่าปลาสลิดที่เป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน แท้ๆ กำลังจะหมดไป เพราะด้วยเทคโนโลยี วัตถุนิยม ความเจริญทางวัตถุที่เข้ามาทำให้น้ำเปลี่ยนไป ปลาสลิดมีอาหารน้อยลง โตช้า ชาวบ้านกว่าจะเก็บเกี่ยวปลา เขาเรียกว่า...จับปลามาขายได้ใช้เวลานานมากขึ้น และจำเป็นต้องให้อาหารเม็ดประกอบไปด้วย ระยะเวลาของการเติบโต เพิ่มจาก 8 เดือน เป็น 1 ปี กว่าๆ เชียวค่ะ ชาวบ้านต้องรอนานมากขึ้นเป็นสองเท่ากว่าจะมีรายได้ เหมือนเดิม และที่สำคัญอาหารเม็ดทำให้ความหอม ของปลาสลิดลดลง เนื้อปลาไม่แน่น นุ่มเหมือนก่อน

 

ต้มโคล้งปลาสลิดค่ะ

แต่ทำยังไงได้ ประเทศชาติต้องพัฒนา ต้องอาศัยความเจริญทางด่านวัตถุ แต่ขอให้เราร่วมระลึกถึงว่า เมื่อมีสิ่งหนึ่งเจริญขึ้น สิ่งหนึ่งย่อมน้อยลงและอาจจะหมดไป อย่างไรก็ตามที ปลาสลิดรสดี ที่ “บางบ่อ” กำลังรอคอยกำลังใจ จากพวกเราที่จะช่วยกันอุดหนุน สนับสนุนภูมิปัญญาไทยกันนะคะ