พระเปิม พระสกุลลำพูน

          พระสกุลลำพูน ส่วนมากจะเป็นพระเนื้อดินเผาผสมว่านร้อยแปด และผงแร่ธาตุ  เนื้อดินมาจากใจกลางเมือง และมุมเมืองที่สำคัญ สร้างในสมัยเจ้าแม่จามเทวีที่ครองเมืองยุคแรกๆ เพื่อเป็นคติที่จะสร้างความร่มเย็น และมั่นคงแก่นคร 

          พระลำพูนเนื้อที่ละเอียดที่สุดคือ เนื้อพระรอด เพราะสร้างขึ้นด้วยดินผสมว่าน ส่วนมากเป็นดินหรดาน ( สีเหลืองอ่อน มีกลิ่นหอม) เนื้อละเอียดมาก มีความแข็งแกร่งสูงเพราะเผานานเจ็ดวันเจ็ดคืน เนื้อจึงแกร่งมาก  พระคง พระบาง พระเลี่ยง จะมีส่วนของว่านและแร่ดอกมะขามผสมอยู่ จึงมีสีแร่แดงๆกระจายไปทั่วเนื้อพระ ให้เห็นได้ชัดๆ เนื้อเนียน แร่ไม่ลอย   สำหรับพระลือ จะพบว่ามีแร่มากเพิ่มขึ้นมาอีกเพราะจะเน้นด้านอิทธิฤทธิ์ จึงหยาบกว่าพิมพ์อื่นๆ แต่สำหรับพิมพ์ที่เนื้อหยาบที่สุดคือ พระลบ ซึ่งมีส่วนผสมของว่านสบู่เลือดและแร่พลอยทับทิม ซึ่งเมื่อเอียงดูด้วยกล้องขยายและทำมุมแสงให้ดี จะพบว่ามีแร่ทับทิม และแร่ทรายเงินทรายทองปรากฏเด่นชัด และเนื้อจะเป็นสีแดงด้วยสีของว่าน

          อิทธิฤทธิ์ และพุทธคุณ เท่าที่เล่าสืบต่อกันมา จะทำให้ทราบว่า เนื้อพระมีส่วนที่ทำให้เกิดอิทธิฤทธิ์ เช่น พระคงจะเด่นด้านคงกระพัน  พระบางซึ่งละเอียดกว่าจะเด่นเรื่องเมตตาโชคลาภ พระเลี่ยงจะเด่นเรื่องพ้นจากภัยภิบัติต่างๆ  พระลบ จะเด่นเรื่องคงกระพันและล้างสิ่งชั่วร้าย  พระลือ เด่นด้านการปกครองและอำนาจ สำหรับพระรอด จะเด่นเรื่องคลาดแคล้วจากภัยอันตรายทั้งปวงและโชคลาภ

                การดูพระสกุลลำพูน ให้ดูเนื้อพระเป็นหลัก เนื้อพระกรุลำพูน จะเนียนนุ่ม ละเอียด ต่างจากพระใหม่ที่ผิวแห้งผาก หยาบ มีรูผิวพรุน เนื้อพระลำพูนซึ่งผ่านน้ำ ความชื้นจากกรุมาเป็นพันปี จะให้ความแห้งเนียน ปรากฏดินคราบกรุแม้นจะผ่านการล้างทำความสะอาดแต่เมื่อพิจารณาให้ดีจะเห็นดินนวล (สีเหลืองอ่อนๆติดฝังลึกอยู่ในผิว และซอกพระ รูพรุนจะถูกแทนที่ด้วยครบดินนวล จึงทำให้ดูนุ่มเนียน แม้นพระปลอมจะทำเนื้อโดยนำไปคลุกคั่วกับไขหรือขี้ผึ้งเพื่อให้ผิวดูนุ่มและไม่แห้งผาก มีการนำไปขัดด้วยใบตองแห้งให้มันวาว ก็ไม่ทำให้เกิดความหนึกนุ่มคล้ายพระเก่า เมื่อดูเปรียบเทียบกันจะเห็นได้ชัด ดังนั้น ครูที่ดีที่สุดคือเนื้อพระเก่า และพระปลอมที่ทำได้ชนิดว่าดีที่สุด แล้วมานั่งแยกที่ละน้อยเรียนรู้กับการดูเนื้อ ท่านก็จะดูพระลำพูนเป็น

                อีกอย่างหนึ่งคือ เส้นสายลายพิมพ์ ของพระ เส้นซุ้ม ก้านโพธิ์ ใบโพธิ์ จะเป็นลายนูนเห็นเด่นชัด ไม่ลบเลือน แม้นพระนั้นจะมีสภาพสึกก็ยังมีร่องรอยของเส้นสายอยู่ ขอบมุมของเส้นสาย จะคม มน กลม ละเอีดยแม้นพระปลอมรุ่นใหม่จะถอดพิมพ์ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ที่แม่พิมพ์ไม่หดตัว แต่เส้นสายอาจมีผิดเพี้ยนด้านการกด และที่สำคัญแม้นเนื้อหาจะมีส่วนผสมที่นำดินเก่ามาบดอัดขึ้นรูป ก็หาความละเอียด เนียน และคราบนวลของกรุไม่เจอ แม้พวกมือผีจะพยายามทำคราบกรุ แต่ก็เพียงเหมือเอาไปคลุกดิน คราบบางทีหนาเตอะ ราดำที่ทำด้วยหมึกจีน หรือหมึกคอมที่ทนน้ำ ก็เป็นคราบจุดๆเหมือนโดนสลัดด้วยพู่กัน ไม่เหมือนคราบราดำจริงที่เกิดจากซอกพระและจากเนื้อผิวด้านในกระจายสู่ด้านนอกมีรากฝังลึก และแตกเป็นเส้นเห็นชัดด้วยกล้อง

โทษทีครับ ไม่ได้แกะจากตลับก่อนแต่พอดูได้ครับ (กรุวัดพระธาตุ)

พระเปิมสีดำ(ดำแท้) องค์นี้ของผมครับ กรุวัดดอนแก้ว

                พระเปิม แม้นว่าหลายคนเข้าใจว่าเป็นพระสกุลลำพูนที่สร้างสมัยเจ้าแม่จามเทวีเมิ่อเกือบพันสี่ร้อยปี  แต่แท้จริงแล้ว เป็นพระสมัยเมื่อ 700 กว่าปีมาแล้ว(อายุมากกว่าในชุดเบญจภาคี) สร้างสมัยพระเจ้าอทิตยราช ที่ทรงค้ำจุนพระพุทธศาสนา ทำให้เป็นสมัยรุ่งเรืองที่สุดของอาณาจักรหริภุญไชย ทรงสร้างพระบรมธาตุหริภุญไชย และสร้างพระพิมพ์ คือพระเปิม บรรจุในองค์ธาตุและ สุวรรณเจดีย์หรือปทุมวดีเจดีย์  ซึ่งเมื่อแตกกรุ เมื่อปี 2480 -2496 ทำให้พบพระพิมพ์นี้จำนวนมาก และยังพบในกรุวัดดอนแก้ว ซึ่งเป็นวัดที่อยู่ใกล้ ๆ คนละฝั่งน้ำกวงซึ่งเนื้อหาและรูปทรงด้านหลังจะไม่อูมเหมือนกรุวัดพระธาตุฯ ซึ่งเซียนพระลำพูนรุ่นเก่าว่าเนื้อหาดูเก่ากว่าน่าจะทันสมัยยุคเจ้าแม่จามเทวี และอีกกรุหนึ่งคือพระเปิมกรุวัดจามเทวีซึ่งพิมพ์ทรงแตกต่างมีความชัดแต่เส้นสายใบโพธิ์ผิดกับกรุดอนแก้วและกรุวัดพระธาตุเนื้อหาอายุอ่อนกว่าอีกสองกรุ กรุดอนแก้วจะมีราคาสูงกว่ากรุอื่น ๆ แต่ที่เช่าบูชาในตลาดพระเครื่องส่วนมากจะเป็นกรุวัดพระธาตุ   พระเปิมแต่เดิมไม่เป็นที่นิยมของคนลำพูนเนื่องจากมีขนาดใหญ่  ต่อมาเมื่อมีคนพบประสบการณ์ด้านที่ผิดไปจากพระพิมพ์ลำพูนองค์อื่น ๆ คือ พบว่ามีอิทธิฤทธิ์ด้านคงกระพันชาตรี คือ นอกจากคงกระพัน คือเนื้อหนังเหนียวต่ออาวุธแล้ว ยังมีอานุภาพด้านชาตรี คือทำของหนักให้เป็นเบา ตีไม่เจ็บไม่บวม ไม่แตก ถูกรถชนกระเด็นแรงๆ แต่ไม่เป็นอะไรกระดูกไม่หัก เรียกว่าเหมือนกับว่าถูกตีด้วยของแข็ง เหมือนตีด้วยนุ่นว่ายังไงยังงั้น แต่นี่ไม่กล้ารับรองเพราะครูเก่ายังไม่เคยโดนด้วยตนเองและไม่กล้าลอง มีคนบอกถึงเรื่องมหาอุดก็เด่น มีคนโดนยิงชนิดหมุดหมดโม่ครบทุกนัด แต่ไม่ระเบิดสักนัด คนโดนยิงมาเล่า และมีคนเป็นพยานกันด้วย ตั้งแต่นั้นมาก็ดังระเบิดแบบฉุดไม่อยู่ จากของแถม กลายเป็นของหวง จากที่ไม่แขวนกลายมาเป็นพระประธานในชุดสกุลลำพูน หรือแขวนเดี่ยวกรอบทองสวยกำลังดี

( องค์นี้สวยมาก เนื้อเขียว จากหนังสือมหาโพธิ์ หนังสือพระรุ่นเก่าที่เนื้อหาเยี่ยม)

เส้นสายพระเปิมที่สังเกตุได้ง่ายๆ คือเส้นใต้ฐาน (ผ้ารองนั่ง) มีเจ็ดเส้น เมื่อส่องพระจากแนวด้านบนลงล่าง เอียงมองดูเส้น จะเห็นสองเส้นแรกอยู่สูงกว่าระดับเส้นอื่น ๆ และมีรูปร่างกลมเหมือนเม็ดข้าวสารเรียวยาว ไม่ไช่เป็นขีดๆ เหมือนแกะด้วยของมีคม และโพธิ์จะคมชัด ก้านโพธิ์จะทับใบ คืออยู่บนใบ และ เส้นผ้าผาดจากบริเวณคอองค์พระ ด้านขวาองค์พระเส้นผ้าจะเชื่อมต่อก้านโพธิ์

        แต่ที่แน่ ๆ เนื้อหาพระเปิม ก็เหมือพระชุดสกุลลำพูน โดยเฉพาะเนื้อพระคง มีแร่ดอกมะขามตามเนื้อดินลำพูน มีเนื้อว่าน และมีราดำด้วยในบางองค์ ซึ่งส่วนมากเป็นกรุเจดีย์จะแห้ง และเนื้อพิมพ์ยังคมชัดไม่สึกกร่อนแต่มีคราบนวลดินและความหนึกนุ่ม เนียน เหมือนพระสมัยเจ้าแม่จามเทวีเช่นกัน ใครได้ไว้บูชาถือว่ามีบุญแล้วครับท่าน

        เมื่อปีก่อน พรรคพวกกันเอง นำรถซุปเปอร์โฟล ( Honda CB400 )  มาแลกพระเปิมขาวผมไปองค์หนึ่ง จากราคาหลักพันต้นๆ เดี่ยวนี้ก้าวถึงหลักหมื่น และองค์ที่สวยสวย เนื้อสี ดำ เขียว ขาว ราคาอาจสู่หลักแสนครับ ( อย่างในภาพนี้ หลักแสนไม่อายเลยครับ )