เมื่อสักครู่นี้ก่อนที่จะออกเดินไปทำโน่นทำนี่ ก็พยายามที่จะนั่งนึก comment เกี่ยวกับงาน Gotoknow Forum 2nd ในสองบันทึกซึ่งนำเสนอเรื่อง 2 เรื่องคือเรื่องอาหารและเรื่องกิจกรรมภาคกลางคืน

เรื่องอาหารตามบันทึกนี้ GotoKnow Forum ครั้งที่ 2 : "สิ่งใด" ที่ท่านสามารถสัมผัสได้ในงาน  ตอนนั้นนึกออกแล้วว่าจะ comment อะไร ไม่มีปัญหา แต่มีปัญหาอยู่ที่เรื่องการแสดงตอนกลางคืนโดยเฉพาะเรื่อง "การรำ" หรือการแสดงพื้นเมือง (ตามบันทึก ค่ำคืนแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ GotoKnow Forum ครั้งที่ 2) เพราะว่าคิดไม่ออก No comment คงเป็นเพราะปกติเป็นคนไม่ชอบดูอยู่แล้ว หรือว่าคนที่มาแสดงให้ดูอยู่ดี ๆ เขามา "รำ รำ" แล้วก็ไป ก็เลยไม่มีอะไรดึงดูดใจเท่าไหร่

แต่ทว่าไอ้สิ่งที่ไม่ชอบและคิดไม่ออกเนี่ยแหละ พอเดิน ๆ ไป ทำใจสบาย ๆ กลับได้คำตอบออกมาซะเยอะ เพราะว่าอยู่ดี ๆ ก็ผุดเรื่อง Theme ของงานขึ้นมา คือ "เก็บประสบการณ์ผ่านเทคโนโลยี สู่มรดกทางความรู้ (Digital Heritage)"ก็เลยคิด "ปิ๊ง" ขึ้นมาว่า คนที่คิด Theme นี้น่าจะทำให้ดูก่อน

เรื่องวัฒนธรรมของภาคใต้นี้เป็นศิลปะที่งดงามไม่แพ้ภาคใด ๆ ของประเทศ แต่ในฐานะคนภาคกลางค่อนมาทางเหนือ ผมแทบไม่รู้อะไรมากนักเกี่ยวกับวัฒนธรรมทางภาคเหนือ รวมทั้งเหตุการณ์ไม่สงบที่เกิดขึ้นบ่อย ๆ ก็กลายเป็นว่าภาพลักษณ์ของวัฒนธรรมทางภาคใต้ก็ถูกลบเลือนจากจิตใจของผมไปด้วย

ดังนั้น ผมจึงตั้งโจทย์ขึ้นมาเหมือนกับเรื่องอาหารในบันทึกที่กล่าวไว้ข้างต้นว่า น่าจะมีการเก็บประวัติทางวัฒนธรรมทั้งทางด้านอาหาร การแต่งกายประจำภาค โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การแสดงมโนราห์ตัวอ่อนมาโชว์ให้ทุก ๆ คนเห็นกันสักหน่อย เพื่อเป็นการอุ่นเครื่องเรื่องของ "การเก็บประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรมผ่านเทคโนโลยี สู่มรดกทางความรู้" ซึ่งถือว่าเป็นจุดแข็งในการนำเสนอภาพลักษณ์ของประเทศไทย

แต่ถ้าโฟกัสลงไปให้แคบสักหน่อย ถ้าทีมงาน UsablesLab ทำกันจริง ๆ จะสามารถตอบสนองนโยบายของมหาวิทยาลัยในเรื่องของการบริการวิชาการและการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม ซึ่งมีอยู่ตาม KPI ของมหาวิทยาลัยด้วย ซึ่งการทำเรื่องนี้เรื่องเดียว เราสามารถเผยแพร่ผลงานให้กับจังหวัดได้ด้วย เพราะมหาวิทยาลัยกับการบริหารงานของจังหวัดนั้นเปรียบเสมือนน้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า

จังหวัดใดมีมหาวิทยาลัยตั้งอยู่ก็ถือได้ว่ามีมือมีไม้ในการทำงานทางวิชาการให้ ดังนั้น หากเราสามารถเก็บมรดกทางความรู้เชิงลึกทั้งในเรื่องของอาหาร เครื่องแต่งกาย รวมถึงการแสดงมโนราห์ตัวอ่อนออกมาได้และสามารถนำเสนอผ่านสื่อทางเทคโนโลยี ผมเชื่อว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของการจัดกิจกรรม Gotoknow Forum ครั้งที่ 2 นี้

เพราะเราสามารถทำงานให้ผลเชิงประจักษ์ได้ก่อนที่วันงานจะเริ่มเสียอีก

ทุก ๆ คนไม่ว่าจะเป็นคนในมหาวิทยาลัย ผู้บริหารมหาวิทยาลัย ผู้บริหารของจังหวัด รวมถึงสมาชิก G2K ก็จะได้รับประโยชน์จากงานครั้งนี้อย่างแท้จริง

หรืออย่างน้อยที่สุด คนที่เคยดูการรำอะไรต่าง ๆ ไม่รู้เรื่องอย่างเช่นผม ก็จะรู้เรื่องมากขึ้น เพราะได้รู้ถึงประวัติ ที่มาทั้งของการแสดงนี้หรือที่มาของนักแสดง ว่าต้องฝึกซ้อม ต้องทุ่มเทให้การแสดงนี้มากเพียงใด

ความรู้สึกของคนที่ดูการแสดงภาคกลางคืนในปีนี้ จะตื่นตาตื่นใจกว่าปีก่อน ถ้าได้มีการนำเสนอประวัติศาสตร์ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติให้ทุก ๆ คนในงานวันนั้นได้รับรู้ก่อนที่จะได้ดูการแสดงจริง

หรือถ้าจะครีเอทออกมาให้เป็นไตเติ้ลเรียกน้ำย่อย แบบภาพยนตร์ตัวอย่างที่เราเห็นเพียงช็อตสั้น ๆ ก็ทำให้เราต้องจ่ายเงินไปดูเรื่องเต็มของภาพยนต์เรื่องนั้นได้ก็จะเป็นผลงานที่ยอดเยี่ยม

คุณค่าของการแสดงใด ๆ ไม่ได้อยู่ที่การแสดงเพียงไม่กี่นาทีในวันนั้น แต่คุณค่าที่แท้จริงคือที่มาซึ่งถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของคนไทย...

 

ปภังกร วงศ์ชิดวรรณ

๒๗ เมษายน ๒๕๕๓