ปัจจัยแห่งความเชื่อมั่นของคนรากหญ้าคืออะไร

          ในช่วงวันที่  15 ธันวาคม ถึงวันที่ 17  ธันวาคม  ผมต้องไปเป็นวิทยากรอบรมภาคทฤษฎีให้กับการอบรมโครงการต้นกล้าอาชีพ  ที่ อบต.ด่านชุมพล  อำเภอบ่อไร่  จังหวัดตราด  เนื้อหาเน้นหนักไปทางด้านเศรษฐกิจพอเพียง  เริ่มจากการปรับกระบวนการคิดของชาวบ้าน  ใช้เวลา ประมาณ 3 ชั่วโมง  จากนั้นก็เข้าสู่หลักการของเศรษฐกิจพอเพียง ก็จบวันแรก

          ในวันที่สองเราเริ่มด้วยการนำเอาตัวอย่างหมู่บ้านที่ประสบความสำเร็จในการน้อมนำเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง  ไปเป็นหลักการที่สำคัญในการพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน เพื่อเป็นการกระตุ้นเตือนว่า พวกเขาก็ทำได้ ถ้ามีความตั้งใจจะทำ  ซึ่งพวกเขาก็แลดูมีความมุ่งมั่นมาก  พอช่วงบ่ายเราก็พยายามให้พวกเขาทำ swot กัน  บรรยากาศสนุกมาก

          ช่วงวันสุดท้ายของภาคทฤษฎี พวกเขาได้มีโอกาสทำแผนชีวิตกันทั้งวัน ได้แผนชีวิตของแต่ละคน  เนื่องจากภาระกิจของผมจะจบลงในวันนี้  หลังจากนี้พวกเขาต้องเข้ากระบวนการฝึกอาชีพ ตามที่เขาต้องการ  เช่น การทำปุ๋ยหมัก ปุ๋ยน้ำ  แลกระบวนการต่าง ๆเกี่ยวกับเกษตรอินทรีย์  ผมได้พูดคุยกับพวกเขาหลาย ๆ เรื่อง  แต่คำถามที่หลายคนถามผม มีอยู่ประเด็นหนึ่ง  ที่สะท้อนไปถึงการหักล้างที่สวนทางกับความทุ่มเทของทีมวิทยากร  อาจารย์ครับ แล้วใครจะพาพวกเราทำในหมู่บ้านของพวกเรา  พลังแห่งความมุ่งหวังของผมหล่นไปอยู่ที่ตาตุ่มทันที 

          จุดเริ่มต้นของคนรากหญ้า  จะเจือด้วยความไม่มั่นใจเสมอ  อาจจะเป็นเพราะว่า  ทุนทางความคิดของเขามีน้อย จึงทำให้เขาขาดความมั่นใจ  หรือเขาคงคิดว่า ถ้าเขาพลาด เขาจะไม่มีโอกาสได้แก้ตัว หรือสาเหตุอื่นใดผมก็ตอบไม่ได้ 

         ขณะขับรถจากตราด  มาถึงสมุทรปราการ  ผมคิดหาคำตอบมาตลอด แต่จนแล้วจนรอด ผมก็หาคำตอบไม่ได้