Nursing Best Practice Guideline: RNAO 2005

โดยทั่วไปเจ้าหน้าที่สุขภาพมักเข้าใจว่าแผลเบาหวานทุกชนิดมีวิธีการดูแลและทำแผลเหมือนกันแผลเท้าเบาหวานจึงไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกต้องทำให้โอกาสที่แผลเหล่านี้จะหายมีน้อยและในบางครั้งแผลนั้นเกิดการลุกลาม..ส่งผลให้ท้ายสุดแล้วผู้ป่วยอาจเสียเท้าหรือขา..ทำให้คุณภาพชีวิตลดลง

ดังนั้นวันนี้ผู้เขียนจึงขอแนะนำแนวปฏิบัติการพยาบาลในการจัดการแผลเท้าเบาหวานซึ่งเป็นNursing Best Practice Guideline ของ RNAO(Registered NursesAssociation of Ontario) ดังนี้ ค่ะ

 

Nursing Best Practice Guideline: RNAO2005

 ข้อเสนอแนะ(recommendations)

ระดับของหลักฐาน                (level ofevidence)

ข้อเสนอแนะในการปฏิบัติ

เสริมพลังและให้ความรู้ผู้ป่วย

(patient Empowerment and Education)    

1.0 ผู้ป่วยเท้าเบาหวานทุกคน หรือผู้ดูแลควรจะเข้าใจเงื่อนไขและแหล่งสนับสนุนของตัวเอง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเบาหวาน และการดูแลแผล ของตนเอง

 ।a

1.1 การให้ความรู้ เป็นเรื่องจำเป็นสำหรับการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานและการป้องกันหรือลดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ

IV

1.2 การให้ความรู้ ขึ้นกับความต้องการของแต่ละบุคคล ปัจจัยเสี่ยงสภาพแผล  ความเป็นไปได้ และโอกาสหายของแผล

IV

การประเมินแบบองค์รวม (Holistic Assessment) 

 Vascular status

 Infection

 Neuropathy    

Foot deformity and Pressure

2.0 บันทึกประวัติการเจ็บป่วยที่สมบูรณ์ รวมทั้งการจัดการเบาหวานการแพ้ การใช้ยา การตรวจร่างกายการทำหน้าที่ของส่วนต่างๆของร่างกาย(เช่น หลอดเลือด การติดเชื้อหนังหนา เส้นประสาทเสื่อม เท้าผิดรูป การลงน้ำหนักกดทับแผล   

Ib-IV

2.1 ประเมินอวัยวะส่วนปลายทั้งสองข้างเพื่อดูการไหลเวียนเลือดและการวินิจฉัยที่เหมาะสม

IIb-IV

2.2ประเมินอาการและอาการแสดงของการติดเชื้อ ในผู้ป่วยเท้าเบาหวานทุกคนเพื่อการวินิจฉัย และให้การรักษาที่เหมาะสม

IIa

2.3 วินิจฉัยเส้นประสาทส่วนปลาย โดยประเมินการรับสัมผัสการเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนไหว   

II-IV

2.4 ประเมินการกดทับของเท้า การผิดรูป  การเดินรองเท้าและอุปกรณ์เสริม ความสะดวกและความเหมาะสม

।a -IV

Foot ulcer Assessment

 

 

3.0 บรรยายและบันทึกลักษณะของแผล

IV

3.1 ระบุตำแหน่ง ความยาว  ความกว้าง ความลึกและชนิดของแผล

।a -IV

3.2 ประเมินขอบแผล หนอง กลิ่นเหม็น และผิวหนังรอบๆแผล

IV

Goals  of care

(เป้าหมายการดูแล) 

4.0 การกำหนดเป้าหมาย ขึ้นกับข้อค้นพบทางคลินิกความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ และความยินยอมของผู้ป่วย

IV

4.1 ตรวจสอบความเป็นไปได้หรือโอกาสที่แผลจะหาย

IV

4.2 พัฒนาเป้าหมายร่วมกันทั้งผู้ป่วยและทีมสุขภาพ

IV

Management (การจัดการ)

Systemic factor

Local factor

Extrinsic Factors

Non-healing diabetic

Foot wound   

5.0 ระบุปัจจัยภายนอกและภายใน ที่สามารถสนับสนุนการหายของแผล

IV

5.1 แก้ไขปัจจัยและปัจจัยร่วมซึ่งอาจรบกวนหรือกระทบการหายของแผล

IV

5.2 จัดให้มีการดูแลแผลที่เฉพาะ เช่น การตกแต่งแผลควบคุมการติดเชื้อ และให้ความชุมชื้นแผล

Ia-III

5.3 จัดให้ มีการกระจายแรงเพื่อลดการกดทับของแผล

IIa

5.4 ประเมินผล และเลือกการรักษาสำหรับแผลที่รักษาไม่หาย

               IV

Evaluation 

Reassess 

Other therapies

6.0 ประเมินผลกระทบ และประสิทธิภาพของแผนการรักษา

               IV

6.1 ประเมินซ้ำ ปัจจัยอื่นๆเพิ่มในกรณีที่แผลไม่หายในเวลาที่คาดไว้

                III-IV

6.2 พิจารณาใช้ ตัวแทนทางชีวภาพ  การรักษาเพิ่มเติม และหรือการผ่าตัด ถ้าการหายของแผลไม่เป็นไปตามที่คาดไว้ ทบทวนตัวช่วยแต่ละข้อเสนอแนะ

 Ia-IV

จากแนวปฏิบัติดังกล่าวร่วมกับประสบการณ์ในการดูแลแผลเท้าเบาหวาน ผู้เขียนเห็นว่าการให้ความรู้ สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วย ทุกครั้งที่ผู้ป่วยมาล้างแผล พยาบาลควรเน้นย้ำ ข้อควรปฏิบัติเช่น งดบุหรี่ งดเหล้า ลดการเดินหรือถ้าจำเป็นให้เดินโดยไม่ลงน้ำหนัก(ใช้ไม้ค้ำยัน) ที่สำคัญคือ ให้กำลังใจค่ะเพราะแผลเบาหวานแม้เพียงเล็กน้อย แต่ต้องใช้เวลาในการเยียวยา(healing) นานกว่าแผลปกติค่ะ ไม่ควรตำหนิผู้ป่วยเพราะอาจทำให้ผู้ป่วยขาดการดูแล ล้างแผลที่ต่อเนื่อง..

ตัวอย่างเช่น..

แผลหลังตกแต่งแล้ว..

ผู้ป่วยรายนี้ท่านเป็นข้าราชการครูที่เกษียนราชการแล้วค่ะท่านเดินลงน้ำแล้วเหยียบหอย มีแผลเน่าตายซึ่งถ้าเป็นคนทั่วไปที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน แผลอาจไม่รุนแรงขนาดนี้ค่ะ..และหลังจากแพทย์ได้ตกแต่งแผลแล้ว ( Debridement)จำหน่ายผู้ป่วย ให้กลับไปทำแผลที่สถานีอนามัยใกล้บ้านแต่ด้วยความกังวลใจ กลัวจะถูกตัดขา(ผู้ป่วยบอกว่าถึงตายก็ไม่ยอมตัดขา)ผู้ป่วยจึงมาล้างแผลที่หน่วยงานของผู้เขียน..ดูแลตามแนวทางของ RNAO.. กระทั่งแผลดีขึ้น ดังภาพ 

                                           หลังให้การดูแล 3 สัปดาห์..ผู้ป่วยไปล้างแผลต่อที่สถานีอนามัยใกล้บ้านเมื่อวานนี้ผู้เขียนโทรติดตาม ประเมินผล ทราบว่าแผลแห้งดีใกล้หายเป็นปกติแล้ว ดีใจด้วยค่ะ ..