การให้การศึกษาที่ไม่มีเสรีภาพต่อเด็ก จะมีผลต่อชีวิตของเขา เพราะทำให้เขาไม่สามารถจะใช้ชีวิตของเขาได้ทั้งหมดเท่าที่เขาต้องการ

       ตอนที่ 2 นี่ จะว่าด้วยเรื่องของการไม่มีเสรีภาพของเด็ก หรือ เด็กที่ไม่มีความเป็นไท   ดังนี้ครับ

 

.............................

 

     *  เด็กที่ถูกกดทับเอาไว้มีอยู่ทุกมุมโลก เขาเป็นเด็กที่ว่านอนสอนง่ายและมีแนวโน้มที่จะกลัวทุกคนที่มีอำนาจ  เขาเป็นคนที่หวั่นไหวในคำวิพากษ์วิจารณ์ และมีความปรารถนาเป็นที่สึดที่จะเป็นคนปกติที่มีระเบียบและทำอะไรต่างๆได้อย่างถูกต้อง เขารับคำสั่งสอนทุกอย่างโดยไม่มีการตั้งคำถามว่าเพราะอะไร และเมื่อเขาเป็นผู้ใหญ่ เขาก็ถ่ายทอดความกลัวความวิตกกังวลและ "ปม" ต่างๆมาให้ลูกหลานของเขาด้วยการอบรมสั่งสอนต่อไปอีก

 

 

      * การให้การศึกษาที่ไม่มีเสรีภาพต่อเด็ก จะมีผลต่อชีวิตของเขา เพราะทำให้เขาไม่สามารถจะใช้ชีวิตของเขาได้ทั้งหมดเท่าที่เขาต้องการ การศึกษาที่ว่านี้ไม่ได้ให้ความสนใจเรื่อง "อารมณ์" ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญของชีวิต และเพราะว่าอารมณ์เป็นเรื่องที่อ่อนไหว ดังนั้นเมื่อเขาไม่มีโอกาสจะแสดงมันออกมาได้ ผลก็คือ ความรู้สึกเกลียดชังต่างๆ การศึกษาจึงเป็นเพียงการให้ทางสมองเท่านั้น 

 

      * เด็กที่ถูกเฆี่ยนตี ก็จะมีลักษณะเหมือนสุนัขที่ถูกเฆี่ยนตี นั่นคือ จะเติบโตขึ้นมาเป็นคนหรือสัตว์ที่เชื่อฟังและหัวอ่อน

 

        *  ผู้ใหญ่กำหนดวิธีการเลี้ยงดูลูกที่จะอำนวยให้ผู้ใหญ่สามารถมีชีวิตสงบสุขมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ด้วยเหตุนี้ เรื่องที่สำคัญในการเลี่ยงดูเด็ก จึงหนีไม่พ้นการเชื่อฟัง  ความมีมรรยาทเรียบร้อย และ ความอ่อนน้อมถ่อมตน

 

         *  เด็กถูกเลี้ยงดูให้แข็งกระด้างด้วยเหตุความเกลีบดชังนับตั้งแต่วัยแรกเกิดที่เดียว เขาถูกเลี้ยงดูให้มีความคิดเป็นปฏิปักษ์ต่อชีวิต ให้รู้จักคำว่า "อย่า" มาเกือบตลอดเวลา  "อย่าส่งเสียงดัง"  "อย่าโกหก"   แต่ถ้าเขาถูกสั่งให้ "ทำ" ก็มักจะเป็นเรื่องที่ไม่น่าทำทั้งสิ้น เช่น "จงเคารพผู้ใหญ่"  "จงเคารพครูบาอาจารย์"  "จงเชื่อฟังคำสั่งสอน"

 

 

         *  ความจริงแล้วเราไม่มีเด็กที่มีปัญหา หากแต่เรามีพ่อแม่ที่มีปัญหา

 

                             

              .......................

 

       ครับทั้งหมดนั้นก็เป็นข้อเขียนว่าด้วยเด็กที่ไม่มีเสรีภาพของซัมเมอร์ฮิลล์  ผมอ่านดูแล้ว ช่างคล้ายคลึงกับสภาพของเด็กไทย  ทั้งการอบรมเลี่ยงดูที่บ้าน  และ การจัดการเรียนการสอนที่โรงเรียน

 

      นั่นคือ ทั้งครอบครัว และ โรงเรียน  มักจะเน้นให้เด็ก  "เรียบร้อยสงบสยบยอม"   เป็นเด็กที่เซื่องๆ  คิดไม่เป็น ทำไม่เป็น แก้ปัญหาไม่เป็น ต้องรอคอยคำสั่งจาก "ผู้ใหญ่" หรือ "ครู"  ว่าจะคิดอย่างไร ทำอย่างไร

 

       โดยไม่ใส่ใจใน  "อารมณ์"  และ "ความต้องการ" ของเด็ก

 

        เป็นการศึกษาที่ไม่เป็น "ไท" ครับ

 

        เด็กไทยส่วนใหญ่ ได้รับการเลี้ยงดูมาแบบ "เรียบร้อยสงบสยบยอม" มาจากทางบ้านแล้ว   คุณครูก็คงจะต้องช่วยกันแก้ "ปม" ดังกล่าวของเด็ก ให้มีความเป็น "ไท" หลุดจากภาวะ "เรียบร้อยสงบสยบยอม"  เพื่อให้เด็กมีชีวิตที่มีเสรีภาพ  เป็นชีวิตที่เบิกบานแจ่มใส ด้วยจิตใจ ปัญญา และ อารมณ์

 

       แทนที่จะมัดปม "เรียบร้อยสงบสยบยอม"  ให้แน่นขึ้นไปอีก