ผมไม่รู้ว่านักวิชาการจะยอมรับ กระบวนการเรียนรู้ผ่านสื่อเหล่านี้อย่างไร ? แต่ผมเชื่อมั่นว่างานแบบนี้จะเป็นพลังใหม่ในการขับเคลื่อนองคาพยพในสังคมให้วิวัฒน์ต่อไปด้วยปัญญาและจินตนาการ

IMG_4250

เบิกม่าน,ศาลายา

หากได้แค่เพียงรู้จักกัลยาณมิตรก็เป็นโอกาสที่ดีของชีวิต และหากได้เข้าไปร่วมเสวนา พูดคุยก็ถือว่าเป็นธรรมะจัดสรรและเป็นสิ่งพิเศษสุดในวิถีเวลาของผมช่วงนี้จริงๆ

 IMG_4314  IMG_4269
IMG_4251 IMG_4311

ร้านเบิกม่าน...ผมไม่เคยรู้จักและสะดุดกับชื่อร้านนี้เมื่อ ดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ได้แจ้งกับผมถึงกิจกรรมเล็กๆงามๆ ที่นี่ ภายใต้ชื่องาน  สื่อและศิลปะเพื่อวิจัยและพัฒนาสุขภาวะสาธารณะ  ที่จะจัดแสดงงานศิลปะในครั้งนี้ ๗ พย. ๕๒  ถึงวันที่ ๓๐ พย.๕๒ ที่  “เบิกม่าน”

นับได้ว่าเป็นการเบิกม่านตัวเองเหมือนกันที่ได้มองออกไปจากนอกปริมณฑลของตัวเอง ได้รู้จักกัลยาณมิตรคนดีที่มารวมตัวกันอย่างไม่เป็นทางการที่เบิกม่าน  

การมองออกไปจากตัวเองทำให้เราได้สัมผัสความรู้สึกใหม่ๆ จากคนใหม่ที่เราได้สัมผัส ยิ่งคนใหม่เหล่านั้นเป็นกลุ่มคนที่มีจิตสาธารณะ กอรปด้วยจิตอันเป็นกุศลจิต การรวมตัวของคนกลุ่มนี้จึงเต็มไปด้วยความเอื้ออาทร ความดี ความงามที่สัมผัสรู้สึกได้

ชีวเกษม ที่เบิกม่านจึงมีผู้คนหลากสถานะ หลากบทบาทในสังคม มาช่วยกันคนละไม้คนละมือ สร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน เปิดใจและให้ใจกันเต็มที่ในบรรยากาศของกัลยาณมิตรที่น่าประทับจิต

ดร.วิรัตน์ ได้อรรถาธิบายถึงรูปแบบงานให้ผมฟังในช่วงเตรียมงานว่า เป็นพัฒนาการของการนำเสนองานทางวิชาการอีกรูปแบบหนึ่ง ที่ไร้ซึ่งรูปแบบการนำเสนองานวิชาการแบบแนวคิดเดิม การปลดปล่อยศักยภาพของมนุษย์ให้โลดแล่นอยู่ท่ามกลางสุนทรียะลักษณะนี้นั้น ผมมองว่าเป็นพื้นที่แห่งศาสตร์และศิลป์มารวมตัวกันได้อย่างงดงาม และเมื่อไหร่ก็ตามเกิดชุมชนเรียนรู้แบบธรรมชาตินี้เกิดขึ้น จึงเป็นเส้นทางที่ขับเคลื่อนไปของ ชีวิตสาธารณะที่มี สุขอันเกษม เป็นเป้าหมายปลายทาง

หากเราโพกัส เรื่อง กระบวนการเรียนรู้ในสังคม เราพยายามหาวิธีการหลากหลายในการเข้าถึงความรู้นั้น ที่เราคุ้นชินกันก็เป็นการแสวงหาความรู้และการถ่ายทอดความรู้ที่เน้นรูปแบบที่เป็นทางการ ในกระบวนการเรียนรู้ที่เราคุ้นชินแบบนี้เองทำให้การเรียนรู้เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเหมือนไปไม่สุดทาง ความรู้ที่ได้เรียนรู้ไม่ค่อยมีพลังในการเปลี่ยนแปลงทั้งในระดับปัจเจก แน่นอนว่าในระดับที่ใหญ่ขึ้นไปพลังของความรู้ก็ยิ่งอ่อนแรง เพราะอะไร?  เมื่อเราพิจารณาแล้วเห็นว่า แก่นแกนของกระบวนการเรียนรู้นั้นต้องเป็นความถี่คลื่นเดียวกับสุนทรียะภาพของมนุษย์ เมื่อไหร่ก็ตามกระบวนการเรียนรู้กับกระบวนการชีวิตสอดประสานเป็นเนื้อเดียวกันแล้ว ถือว่าเป็นความสำเร็จของการเคลื่อนความรู้

   IMG_4276  IMG_4301    IMG_4319
IMG_4355 IMG_4298 IMG_4283

มองกลับมายังกิจกรรม   สื่อและศิลปะเพื่อวิจัยและพัฒนาสุขภาวะสาธารณะ ที่ เบิกม่าน โดยกิจกรรมที่มุ่งนำเสนอหลักๆก็ คือการมาทบทวน พูดคุย ของกลุ่มชีวเกษมที่มาอายุครบรอบ ๑๐ นับจากการก่อตั้งในปี ๔๒ ภายใต้การนำของ อาจารย์ปรีชา ก้อนทอง และมีงานศิลปะของ ดร.วิรัตน์ เป็นสื่อศิลปะในการเชื่อมโยงวิถีชีวิตผู้คน ผ่านงานวิจัย ถ่ายทอดออกมาเป็นภาพเขียน ที่แสดงถึงสุขภาวะที่เกิดขึ้นจากกระบวนการเรียนรู้ของผู้คนในสังคม

งานศิลปะที่เบิกม่านในวันนั้นมีความหลากหลายเป็นอย่างยิ่ง มีงานศิลปะจากศิลปินอีกสองสามท่านที่สื่อออกมาในแนว “ศิลปะภาวนา”  หลายภาพเป็นภาพแนวนามธรรมที่สื่อให้เห็นถึงแก่นจิตวิญญาณ มีงานจิตรกรรมของท่านเขมานันทะ หรือท่านโกวิท เอนกชัย ศิษย์สวนโมกข์และศิลปินแห่งชาติ  งานประติมากรรมดินเผาของนายดี ช่างหม้อ การจัดวางดอกไม้ ของคณะครูและเจ้าของโรงเรียนอนุบาลพลอยภูมิ โรงเรียนวิถีพุทธของเอกชนในแนวผสมผสานการศึกษาทางเลือกแห่งหนึ่ง ผลงานจิตรกรรมสีน้ำของคุณแหม่ม นัฏนันท์ สุวรรณรัตน์ ศิลปินหญิง

พิธีเปิดงานอย่างเรียบง่าย โดยมีคุณแม่งึ้น เทียมปฐม อายุ ๙๓ ปี มาเป็นประธานเปิด คุณแม่งึ้นเป็นคุณแม่ของนายแพทย์วัฒนา เทียมปฐม ผู้อำนวยการโรงพยาบาลอำเภอพุทธมณฑล คุณแม่งึ้น เคาะกังสดาลเสียงกังวาน ระรัวก้อง ถือว่าพิธีเปิดครั้งนี้สมบูรณ์แล้ว

มี พระเดชพระคุณท่านพระครูปิฎกวัฒน์ แห่งวัดญาณเวศกวัน มาเป็นกำลังใจและเสริมกำลังสติปัญญาแก่เวทีโดยแสดงปาฐกถานำ เรื่อง สุขภาวะสาธารณะชีวเกษม

ผมนั่งฟังปาฐกถาเงียบๆ ครุ่นคิดตามเรื่องราวที่ได้ฟัง ท่านได้กล่าวถึง มุมมองปรากฏการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นในชีวิต ว่าเราควรจะมีมุมองอย่างไร? เพื่อให้เกิดความสุข เราควรข้ามผ่าน หรือก้าวพ้นในเรื่องไหนบ้างเพื่อให้มีชีวิตอันเกษม หากมีเหตุการณ์หนึ่งมากระทบจิตใจของเราให้เรามองปรากฏการณ์นั้น ใคร่ครวญหาแง่มุมที่ดีงาม เป็นอุบายให้จิตเราผ่องใส ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นทุกเรื่องราวมีมุมอีกมุมที่เรามักมองไม่เห็นเสมอ นั่นคือ โอกาสที่ให้เราพัฒนาจิตทุกขณะ

 

"ความคุ้นเคยเป็นญาติอย่างยิ่ง"

การสนทนาที่มีความสุขหลังจากนั้น รอยยิ้มที่ที่ประทับจิต จากผู้คนที่ผมไม่คุ้นเคย ทำให้บรรยากาศที่เบิกม่าน เหมือนการมาพบญาติ มานั่งทานข้าวด้วยกัน แนะนำตัวกันไป คุยกัน ไป ข้าวห่อใบบัวเป็นสิ่งหนึ่งที่ผมประทับใจผมมองว่า ใบบัวแทนสัญลักษณ์ของความอุดมของธรรมชาติ เมล็ดข้าวและธัญพืชที่อยู่ในใบบัวกว่า ๓๐ ชนิด เป็นความหลากหลายที่มารวมตัวกันอย่างพอดี รสชาติข้าวห่อใบบัวกรุ่นหอม เอร็ดอร่อย ปิดท้ายด้วยน้ำรากบัว สดชื่น คลายกระหาย บำรุงสุขภาพกาย

IMG_4344

ความสุขในวันหยุดของผมวันนี้ ถือว่ามีคุณค่าอย่างมากในการเชื่อมเครือข่ายใหม่ๆที่เป็นเครือข่ายคนดี มีจิตสาธาณะ และงานศิลปะของ ดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ก็ได้สร้างแรงบันดาลใจให้ผมต่อการสร้างสรรค์งานวิชาการและการนำเสนอผ่านสุนทรียะเพื่อบอกกล่าวกับสังคม...เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มนุษย์อย่างเราเข้าถึงได้โดยไม่รู้ตัว ล้วนผ่านความงดงามของสิ่งเหล่านี้

ผมไม่รู้ว่านักวิชาการจะยอมรับกระบวนการเรียนรู้ผ่านสื่อสุนทรียะเหล่านี้อย่างไร ? แต่ผมเชื่อมั่นว่างานแบบนี้จะเป็นพลังใหม่ในการขับเคลื่อนองคาพยพในสังคมให้วิวัฒน์ต่อไปด้วยปัญญาและจินตนาการ

ในเวทีนี้เหมือนผมนั่งฝันไป  เมื่อรู้ตัวอีกทีผมก็เพลิดเพลินอยู่ท่ามกลางทุ่งดอกไม้ที่มีอากาศใสบริสุทธิ์เสียแล้ว

เบิกม่านศาลายา          เบิกปัญญาพาสุขใจ

เรียบง่ายงามสดใส       สุขยิ่งใหญ่ไม่ไกลเกิน

สิ่งดีร่วมแบ่งปัน           แสนสุขสันต์มิห่างเหิน

ภาพศิลป์งามเพลิดเพลิน  ดนตรีเพิ่มเติมชีวิต...
                                    
                                               ดอกไผ่
                                          ๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๒

 

จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร

ศาลายา,มหิดล

๘ พย.๕๒