ตั้งแต่เรียนคณิตศาสตร์มาจนถึงได้มีโอกาสสอน มักตั้งคำถามและถูกถามเสมอว่าคณิตศาสตร์คืออะไร เรียนคณิตศาสตร์ไปทำไม เอาไปใช้ทำอะไร ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวันหรือไม่ ฯลฯ
เราลองมาค้นหาคำตอบกันต่อไปดีไหม คณิตศาสตร์คืออะไร
ตั้งแต่เรียนคณิตศาสตร์มาจนถึงได้มีโอกาสสอน มักตั้งคำถามและถูกถามเสมอว่าคณิตศาสตร์คืออะไร เรียนคณิตศาสตร์ไปทำไม เอาไปใช้ทำอะไร ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวันหรือไม่ ฯลฯ
เราลองมาค้นหาคำตอบกันต่อไปดีไหม คณิตศาสตร์คืออะไร
เคยได้อ่านหนังสือชื่อเพลินของท่านอาจารย์ชัยอนันต์ สมุทวณิช มีกล่าวไว้ว่า คณิตศาสตร์ คำภาษาอังกฤษคือ mathematics มีรากศัพท์มาจากภาษากรีกตรงกับคำว่า máthēma ที่แปลว่า เรียนรู้ การศึกษา
สำหรับพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คณิตศาสตร์ อ่านว่า คะ นิด ตะ สาด แปลว่า วิชาว่าด้วยการคำนวณ
มีนักคณิตศาสตร์ท่านหนึ่งนามว่า Roger Bacon กล่าวเกี่ยวกับคณิตศาสตร์ไว้ดังนี้ "Mathematics is the gate and key to the sciences." คณิตศาสตร์เปรียบเหมือนกับประตูพร้อมลูกกุญแจที่จะไขเข้าไปสู่โลกแห่งวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์เป็นพื้นฐานที่สำคัญในการเรียนรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ ชอบจังครับในความหมายนี้เราได้เห็นความสำคัญของคณิตศาสตร์กัน
มีนักเรียนคนหนึ่งครับเคยคุยกันเรื่องคณิตศาสตร์ว่าคืออะไร ชื่อ สรทัต โรจนสุนทร ตอนนั้นเรียนม.3 คณิตคืออะไรนะ คุยไปคุยมามาลงเอยที่ คณิต ลองผวนดูจะได้ว่า คิด นะ คิดว่าสุดยอดมากครับ ความหมายทีซ่อนอยู่ในคำเอง เลยนำเอาความหมายนี้มาใช้ตลอดเลยครับ
ลองดูในรูปภาษาอังกฤษอีกทีครับ KANID = KIDNA เห็นอะไรไหมครับ เหมือนเคยอ่านในบทความของคุณ ประภาส ชลศรานนท์ ถ้าจะ LISTEN ก็ต้อง SILENT ครับ
มาเขียนอีกมากๆนะครับ
นอกจากความหมายของคำว่าคณิตศาสตร์ แล้ว ส่วนใหญ่คำถามที่นักเรียนจะถามกันบ่อยๆคือ เราเรียนคณิตศาสตร์ให้ซับซ้อนทำไม เพราะความจริงแล้วในแต่ละวันคนเราก็ใช้แค่การบอก ลบ คูณ หาร เท่านั้น ถ้าในฐานะที่เป็นครูเราควรจะตอบยังงัยดีค่ะ
ผมจะตอบนักเรียนแบบโหดๆว่า งั้นเธอก็เรียนแค่ป.5ก็พอเพราะป.5คงเรียนบวก ลบ คูณ หาร จบพอดี ไม่น่าเรียนมาถึงตอนนี้เลยเสียเวลาไปตั้งหลายปี ?
แล้วค่อยตอบแบบนุ่มนวลว่า ศักยภาพของมนุษย์นั้นมีมากมายเกินกว่าจะบรรยายได้ เธอจะเห็นว่าตอนเด็กๆเธอสามารถ บวก ลบเป็น โตขึ้นมาหน่อย คูณเป็น โตขึ้นมาอีกเธอสามารถ หารได้ นอกจากนี้ เธอทำได้มากกว่าเดิมอีกเช่น เธอยกกำลังเป็น เธอหารากอันดับต่างๆเป็น เธอสามารถใช้ความรู้ตรีโกณมิติเพื่อหาด้านของรูปสามเหลี่ยมเพียงแค่เธอรู้ด้านเพียงด้านเดียวกับมุมอีกหนึ่งมุม เธอไม่ปลื้มตัวเธอเองหรือ เธอทำสิ่งที่ยากขึ้นได้ใช่ไหม เช่นเดียวกันเธอเรียนมาถึงปัจจุบันมันยากกว่าที่เธอเคยเจอมาในอดีตหลายขุมทีเดียว เธอจะลองพัฒนาศักยภาพของเธอไปให้ไกลกว่านี้ได้อีกไหม มันเป็นสิ่งทีท้าทายเธอไม่ใช่ย่อยเลยนะ
แล้วจะต่อเหตุผลที่ว่า โลกเรานับวันจะซับซ้อนขึ้นปัญหาใหม่ๆมีเข้ามาเสมอ และปัญหายากๆขึ้นกว่าในอดีตเยอะ ถ้าเราลองพัฒนาศักยภาพทางการคิด ไม่ว่าจะคณิตศาสตร์หรือเรื่องอื่นๆมันน่าจะทำให้สมองเราได้ถูกพัฒนาให้คิดสิ่งที่ยากที่ซับซ้อนจนคล่องตัว เธอก็ชำนาญขึ้น แนวโน้มเธอน่าจะเรียกได้ว่าเป็นคนเก่งดีไหม(แต่อย่าเก่งอย่างเดียวนะ อย่าลืมว่าเธอยังต้องเป็นคนดี และมีความสุขด้วย)
น่าสนใจดีครับ คำถามนี้ ผมอยากได้รับฟังความรู้ ความคิดเห็น ของอาจารย์ท่านอื่นๆบ้าง ลองแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันครับ
ขอบคุณครับ
โชคดี มีความสุขนะครับ
krukanid_kidna
คณิตศาสตร์(นาม)เป็นโลกของการสมมุติกับความจริงเริ่มแรกแล้วมาทำนิรนัยได้ความจริงต่อๆมาที่เรียกว่าทฤษฎีบท
วิทยาศาสตร์(รูป)เป็นโลกของการสมมุติกับความจริงปรากฎการณ์(สิ่งที่เกิดช้ำๆในเงื่อนไขหนึ่งๆ)มาเขียนในรูปสมการทางคณิตศาสตร์
คณิศาสตร์กับโลกุตตระมีการเกิดแบบเดียวกัน