หากมัวแต่เสียใจในเรื่องที่ผ่านมา ก็มีแต่จะทำให้เกิดทุกข์ไม่รู้จักจบสิ้น..... เราต้องเรียนรู้และรู้ทันความคิดของตัวเอง รู้ทันใจตัวเอง ซึ่งก็คือการมีสติ และใช้ปัญญาจัดการกับปัญหาเหล่านั้นอย่างรู้เท่าทัน

“ทุกชีวิตมีโอกาสที่จะทำผิดพลาดได้”

 การดำเนินชีวิตบนโลกใบนี้ ครูใจดีเชื่อว่า “เราเคยทำผิดพลาดมาแล้วทั้งนั้น”  เราเคยทำให้คนอื่นเสียใจ ทุกข์ใจ รวมทั้งเราเคยทำให้คนอื่นๆ นั้นเป็นสุข  ชีวิตเราจึงมีทั้งสุขและทุกข์

        สิ่งเหล่านี้ทำให้เราได้เรียนรู้ ได้เห็นความจริงของชีวิตว่า ไม่มีสิ่งใดคงอยู่ถาวร เกิดแล้วดับไปเป็นธรรมดา  ไม่มีความทุกข์ใดอยู่กับเราได้ตลอดไป และไม่มีความสุขใดจะคงอยู่ถาวรเช่นกัน 

        ดังนั้นหากมัวแต่เสียใจในเรื่องที่ผ่านมา ก็มีแต่จะทำให้เกิดทุกข์ไม่รู้จักจบสิ้น..... เราต้องเรียนรู้และรู้ทันความคิดของตัวเอง รู้ทันใจตัวเอง ซึ่งก็คือการมีสติ และใช้ปัญญาจัดการกับปัญหาเหล่านั้นอย่างรู้เท่าทันนั่นเอง

        หากเรารู้ทันใจตัวเอง  เมื่อเราทำในสิ่งที่ผิดพลาด เราจะได้ไม่ต้องมัวร่ำไห้เสียใจกับสิ่งที่ทำผิดพลาดมาในอดีต ให้อภัยตัวเองแล้วไม่นึกถึงมันอีก.... แต่ควรใช้สติปัญญา ไตร่ตรองและทำปัจจุบันให้ดี ให้ถูกต้อง  เพราะอดีตแก้ไขไม่ได้แต่เปลี่ยนอนาคตได้  อยู่กับปัจจุบันและทำปัจจุบันให้ดีที่สุด

        เมื่อเราสามารถให้อภัยตัวเองได้  เราก็ต้องเรียนรู้ที่จะให้อภัยคนอื่น ที่ส่งผลให้เราทุกข์ใจ ไม่สบายใจ  ให้อภัยเขา....และถ้าอยากรู้สึกดีขึ้น ก็นึกถึงคำสอนของพระพุทธศาสนาว่า “ใครทำกรรมใดไว้ ผู้นั้นย่อมได้รับผลกรรมนั้นด้วยตนเอง”

          เราควรยอมรับความจริง  อย่านำชีวิตไปเปรียบเทียบกับคนอื่น พอใจกับชีวิตของตัวเองที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

การกระทำของเรานั้น เกิดจากความคิดของเราทั้งสิ้น เราคิดอย่างไรก็ย่อมกระทำอย่างนั้น  ดังนั้น เราจึงต้องระมัดระวัง ไม่ให้การกระทำใดๆ ของเรา เกิดผลร้ายแก่ผู้อื่น หรือไปสร้างความทุกข์ให้กับผู้อื่น  ด้วยการรักษากายรักษาใจของเราให้ดี นั่นคือ การมีศีล  อย่างน้อยควรรักษาศีล 5 ให้มั่นคงอยู่ในกายและใจเราอย่างบริสุทธิ์ผุดผ่อง

 
ลด ละ เลิก ความคิดพยาบาท อาฆาตและแค้นเคือง  ตัดความโลภ โกรธ หลง โทสะ โมหะ  คิดฝันแต่สิ่งที่ดี ชื่นชมผู้อื่นเมื่อเข้าเหล่านั้นได้ดี  ให้อภัยทุกสิ่งแม้แต่เรื่องเล็กน้อย และมองโลกในแง่ดี คิดบวก ชื่นชมยินดีกับชีวิตตลอดเวลา

         เริ่มต้นใหม่ด้วยจิตใจที่ “ลด ละ เลิก” อดีตที่ขื่นขม  อดีตที่กัดกร่อนทรมานใจ และทำวันนี้... วันใหม่ให้ดีที่สุด... ดังคำสอนใจที่ว่า

                “อย่าคำนึง           ถึงอดีต               ผ่านไปหมด

                อนาคต               เรายัง                 มองไม่เห็น

                ปัจจุบัน              เป็นสิ่ง                ที่จำเป็น

                จงกะเกณฑ์         รีบทำ                 ประจำวัน” 

เลือกที่จะพูดเมื่อเห็นว่าสิ่งทีเราพูด จะเอื้อประโยชน์ให้กับตัวเราและผู้อื่น  และ....เลือกกัลยาณมิตรที่ดีที่พูดต่อสิ่งที่เป็นประโยชน์ และคอยตักเตือน หากเราเพี้ยงพลำทำสิ่งที่ผิด  คอยให้กำลังในเวลาที่เราทำสิ่งที่เรารัก และเปิดใจเรียนรู้ที่จะฟังเสียงข้างในของตนเองเช่นกัน